"Səlahəddin Xəlil" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

48 bayt çıxarıldı ,  8 ay öncə
təkrar şəkil
k (→‎top: parametr düzəlişləri using AWB)
(təkrar şəkil)
{{Dövlət xadimi|adı ='''Səlahəddin Xəlil'''|orijinal adı=''Əl-Malik''<br/>''Əl-Əşrəf''|şəkil=|şəklin ölçüsü =200|şəklin izahı=|titul=[[Bahri Məmlüklərinin siyahısı|Məmlük sultanı]]|dövr əvvəl=[[12 noyabr]] [[1290]]|dövr son=[[14 dekabr]] [[1293]]|sələfi=[[Kalavun|Seyfəddin Kalavun]]|xələfi=[[Nəsrəddin Məhəmməd]]|titul_2=|bayraq_2=|bayraq2_2=|dövr əvvəl_2=|dövr son_2=|sələfi_2=|xələfi_2=|titul_3=|bayraq_3=|bayraq2_3=|dövr əvvəl_3=|dövr son_3=|sələfi_3=|xələfi_3=|doğum tarixi=[[1260]]|doğum yeri=[[Qahirə]]|vəfat tarixi=[[14 dekabr]] [[1293]]|ölüm yeri=|sülaləsi=|atası=[[Kalavun|Seyfəddin Kalavun]]|anası=Qutqutiyyə|həyat yoldaşı=Ardukin|uşağı =2 qız|imzası=|dini=[[Sünni]], [[İslam]]}}'''əl-Məlikül-Əşrəf Səlahuddin Xəlil ibn Kalavun əl-Əlfi əs-Salihi''' (d.{{doğum tarixi|1262||}} - ö. {{vəfat tarixi|1293||}}) — Məmlük sultanı (1290-1293).
 
'''əl-Məlikül-Əşrəf Səlahuddin Xəlil ibn Kalavun əl-Əlfi əs-Salihi''' ({{doğum tarixi|1262||}} - {{vəfat tarixi|1293||}}) — Məmlük sultanı (1290-1293).
 
== Həyatı ==
 
Xəlil ibn Kalavun [[1262]]-ci ildə doğulmuşdu. Məmlük sultanı əl-Məlikül-Mənsur Seyfəddin Kalavunun oğludur. Böyük qardaşı əl-Məliküs-Salih Əlaəddin Əlinin ölümü üzərinə (1288) vəliəhd oldu. Əslında Sultan Kalavun [[əxlaq]] və davranışlarından xoşnud olmadığı üçün Xəlili vəliahd təyin etmək istəmirdi. Qazı Fəthuddin İbn Əbdüzzəhir, Xəlilin vəliahd təyiniylə ilgili bəlgəni imza etməsi üçün ona arz etdiyi zaman onu müsəlmanların idarəsini üstlənəcək vasıfdə görmədiyini söyləyərək imzalamamışdı. Niyəti kiçik oğlu Məhəmmədi vəliahd təyin etməkdi. Başda naib-i saltanat [[Hüsaməddin Torumtay]] olmaq üzərə əmirlər də Xəlili sevmir və böyük qardaşı Əlaəddini onun zəhərlədiyini iddia edirdilar. Ancaq Kalavun bu işi Xəlildən daha yaxşı yapacak başqa bir oğlu olmadığından onun vəliahd olmasına razı olmuş, Trablusşam səfərinə çıxarkən də [[Misir]]də onu naib olaraq buraxmışdı ([[1289]]).
 
əl-Məlikül-Əşrəf Xəlil, Kalavunun [[Aqqa]] səfəri sırasında xəstələnməsi və qısa bir müddət sonra ölümü üzərinə Məmlük taxtına keçdi ([[11 noyabr]] [[1290]]). Ertəsi gün bütün əmirlər yeni sultana biət etdilər; sultan əmirlərə, qazılara və əyana xələtlər verdi. Qazı Fəthuddin İbn Abdüzzahirdən, onun vəliaht təyiniylə ilgili bəlgəni istəyincə qazı Sultan Kalavunun bəlgəni imzalamadığını bildirdi. Bunun üzərinə Xəlil atasının ona vermək istəmədiyi səltənəti Allahın verdiğini söylədi <ref>İbn Kəsir, XIII, 316</ref>. İlk iş olaraq da ona qarşı cəbhə alan Hüsaməddin Torumtayı həbsə atdırıb, mallarını müsadirə etdirdi, bir müddət sonra da öldürtdü. Onun yerinə Bədrəddin Baydaranı naib-i səltənət, Şəmsəddin ibn Səlus əd-Dəməşqini də vəzir təyin etdi.
 
[[Şəkil:SiegeOfAcre1291.jpg|thumbnail]]
 
Babası Kalavun ölüm döşəğində ikən ona yarım bırakmış olduğu səfəri tamamlayacağını vaad ədən əl-Məlikül-Əşrəf Xəlil, bazı idari düzənləmələr yaptıktan sonra Akkayı fəthətmək üzərə hazırlıklara başladı. İlkbaharda Akka səfərinə çıkmaya karar vərərək muhasara için gərəkli malzəmə ilə ordusunu donattı. Akkadaki Haçlı yönətimi iktidar mücadələsi yüzündən, Xəlilin səfəri ilkbahara bırakmasını fırsat bilərək Kahirəyə Akka əşrafından Philippə Mainboəuf başkanlığında bir əlçilik həyəti göndərdi. Ancak sultan onları huzuruna kabul ətməyip zindana attırdı. [[6 mart]] [[1291]]-də [[Qahirə]]dən yola çıxan Məmlük ordusu [[5 aprel]]də Akka önünə çatdı. Məşhur tarixçi Əbül-Fida Həma birlikləri arasında yer alırdı. Qış ayları boyunca [[Avropa]]ya yardım çağrısında bulunan xaçlılar kayda dəğər bir yardım alamamışlar, sadəcə İsviçrəli Otto von Qrandson ilə [[İngiltərə]] kralı I Edward bir miktar kuvvət göndərmişti. Çağrıya uyan Təmpliər və Hospitaliər şövalyələri kəndilərinə bağlı savaşçılarla Akkada toplandılar. Kıbrıs Kralı Hənry qardaşi Amaury ilə bir miktar kuvvət göndərdi və kəndisinin də bir sürə sonra takviyə birlikləriylə gələcəğini bildirdi.