"Kirpikli qurdlar" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

801 bayt əlavə edildi ,  1 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
'''Kirpikli qurdlar''' və ya '''turbellarilər''' ({{dil-la|Turbellaria}}) — [[yastı qurdlar]] tipinə aid [[heyvan]] sinfi.
 
Bu sinfin nümayəndələri adətən sərbəst yaşayan yırtıcı formalardır, nadir hallarda parazit və quruda yaşayanlarına rast gəlinir. Dəri örtüyü çox sayda vəzilərlə təchiz olunmuş kirpikli və ya qamçılı epitelidən ibarətdir. Parazit növlərdən fərqli olaraq, turbellarilərin ixtisaslaşmış xüsusi fiksasiya orqanı və mürəkkəb həyat tsikli yoxdur. Kirpikli qurdların 3500 növü məlumdur. Onların çoxu dənizlərdə və şirinsularda, az hissəsi isə quru üzərində nəm yerlərdə, torpaqda rast gəlir, nadir hallarda ektoparazitlik edən formaları mövcuddur. Kirpikli yastı qurdların əsasən də planarilərın bədəni yastılanmış oval və ya uzunsov formadadır. Bədənin ön ucunda hiss orqanları – gözlər, statosist, qoxu (iybilmə) çuxurları yerləşir. Müxtəlif növlərdə bədən ölçüləri müxtəlifdir, yəni həm mikroskopik, həm də 30-40 sm uzunluğa malik olan formalara rast gəlinir. Adətən planarilər bədən əzələsini yığmaqla sürünərək hərəkət edirlər <ref>Ağamalıyev F.Q., Quliyeva H.F. Onurğasızlar zoologiyası (dərslik). Bakı: BDU Nəşriyyatı, 2012, 470 s.</ref>.
Bədən yarpaq şəkilli olub, üzəri kirpikİərlə örtülüdür. Ağız bədənin qarın tərəfində yerləşir. Udlaqdan kor qurtaran müxtəlif şaxəli bağırsaq başlayır. Əksəriyyəti hermafroditdir, dənizlərdə və şirin sularda geniş yayılmışdır. Sərbəst yaşayır.
 
Bu tip qurdlar dəniz suyunda, şirin sularda, nadir hallarda quruda yaşayırlar. Hazırda 3000 növü var ki, onlardan da Xəzərdə 29 növnövü qeyd edilmişdir; Caspius, [[Anaperus sulcatus]], [[Oliqochoerus bakuensis]], [[Caspioplana pharynqosa]] və s. Bu qurdların əksəriyyəti Orta və Cənubi Xəzərdə yaşayır. Lənkəran və Ənzəli limanlarındakı dirəklər üzərində [[endemik]] növ olan [[Pentacoelum caspium]] qeyd edilmişdir.
== Təsnifatı ==
* {{bt-azlat||Seriata}}
* {{bt-azlat||Temnocephalida}}
== İstinadlar ==
 
<references/>
[[Kateqoriya:Yastı qurdlar]]
[[Kateqoriya:Heyvan sinifləri]]