"Şamanizm" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

1.388 bayt əlavə edildi ,  11 ay öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
{{iş gedir}}
[[File:Khagdaev1.JPG|Khagdaev1|thumb|right|300px| Valentin Haqdaev, [[Olxon adası|Olxon adasının]] əsas [[Şaman|şamanı]]]]
'''Şamanizm''' – [[Şaman|şamanın]] ruh dünyası hesab edilən dünyanı anlamaq, onunla əlaqə qurmaq və həmin transendental enerjiləri bu dünyaya ötürmək üçün fərqli şüur halına keçməsini özündə ehtiva edən [[Spiritualizm|spiritual]] tətbiqat.[1]<ref name=":0">{{Cite journal|last=Singh|first=Manvir|title=The cultural evolution of shamanism|url=https://www.researchgate.net/publication/318255042|journal=Behavioral and Brain Sciences|volume=41|pages=e66: 1–61|doi=10.1017/S0140525X17001893|pmid=28679454|via=|year=2018}}</ref>
 
"Şamanik" olaraq təsnifləndirilən inanc və təcrübələr [[Antropologiya|antropoloqlar]], [[Arxeologiya|arxeoloqlar]], [[Tarixçi|tarixçilər]], [[Dinşünaslıq|dinşünas alimlər]], [[Filosof|filosoflar]] və [[Psixologiya|psixoloqlar]] daxil olmaqla, müxtəlif sahələrdən olan alimlərin marağına səbəb olub. Bu mövzuda yüzlərlə kitab və akademik məqalələr yazılıb, şamanizmin öyrənilməsi üçün mütəxəssislər tərəfindən nəzarət edilən elmi jurnal təsis olunub. 20-ci əsrdə [[Submədəniyyət|submədəniyyətin]] nümayəndələri olan bir çox qərbli dünyanın müxtəlif yerlərindəki yerli dinlərin ideyalarından təsirlənərək ''neoşamanizm'' və ya ''neoşamanik hərəkat'' adlandırılan müasir magik-dini tətbiqatlar yaratdı.[2]<ref>{{cite book|last1=Gredig|first1=Florian|title=Finding New Cosmologies|date=2009|publisher=Lit Verlag Dr. W. Hopf|location=Berlin}}</ref> Bu, bir çox neopaqan tətbiqatların inkişafına təsir göstərdi, amma mənsub olmadıqları mədəniyyətləri təmsil etməyə çalışan bir sıra kənar müşahidəçilərə görə, başqa mədəniyyətin ünsürləri məsimsəməkdə ittiham olundu,[3]<ref istismaraname="Waveland məruzPress">{{cite qaldıbook|last1=Kehoe|first1=Alice Beck|title=Shamans təhrifəand uğradı.[4][5]religion ''Şamanizm'': [[Termin|termini]]an yerlianthropological spiritualexploration tətbiqatlarıin təsvircritical etməkthinking|date=2000|publisher=Waveland üçünPress|location=Prospect istifadə olunsa daHeights, bəziləri bunu müxtəlif yerli xalqlar və [[QəbiləIll.|qəbilələrə]]isbn=978-1-57766-162-7}}</ref> xasistismara olanməruz fərqliqaldıqarmaşıqtəhrifə spiritualuğradı.<ref tətbiqatlarınname="Hobson">G. ümumiləşdiriciHobson, söz"The kimiRise qiymətləndirib.of Termininthe buWhite cürShaman istifadəsias müxtəlifa New mürəkkəbVersion xarakterof daşıyanCultural yerliImperialism." mədəniyyətləriin: bəsitləşdirəHobson, irqçiGary, fikirləried. qüvvətləndirə''The Remembered "digərləri"Earth''. anlayışınaAlbuquerque, müstəmləkəçiNM: birRed baxışEarth bucağıPress; gətirə1978: bilər100–08.[6][7][3]</ref>
 
''Şamanizm'' [[Termin|termini]] yerli spiritual tətbiqatları təsvir etmək üçün istifadə olunsa da, bəziləri bunu müxtəlif yerli xalqlar və [[Qəbilə|qəbilələrə]] xas olan fərqli və qarmaşıq spiritual tətbiqatların ümumiləşdirici söz kimi qiymətləndirib. Terminin bu cür istifadəsi müxtəlif və mürəkkəb xarakter daşıyan yerli mədəniyyətləri bəsitləşdirə, irqçi fikirləri qüvvətləndirə və "digərləri" anlayışına müstəmləkəçi bir baxış bucağı gətirə bilər.<ref name="Fatal Naming Rituals">{{cite web |last1=Belcourt |first1=Billy-Ray |title=Fatal Naming Rituals |url=https://hazlitt.net/feature/fatal-naming-rituals |website=Hazlitt |accessdate=30 mart 2020}}</ref><ref name="The Invention of Shamanism in 18t">{{cite journal|last1=Kollmar-Paulenz|first1=Karenina|title=The Invention of "Shamanism" in 18th Century Mongolian Elite Discourse|journal=Rocznik Orientalistyczny|date=2012|volume=LXV|issue=1|pages=90–106}}</ref><ref name="Waveland Press" />
 
== Terminologiya ==
* Şaman yeraltı dünyadan keçir, beləcə, xəstə olan şəxs və qəbilə üçün həyati əhəmiyyətli məlumatları əldə etmək üçün onun dərinliklərinə enir.
* Şaman xəstəliyi anlamaq üçün özü də xəstə olmalıdır. Şaman öz xəstəliyinə qalib gəlirsə, bütün əzab çəkənləri sağaldacağına inanılır.[39]
 
== Mənbə ==
 
=== İstinadlar ===