"İstifadəçi:Sofy2004/Qaralama" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Düzəlişin təsviri yoxdur.
Yer kürəsi, digər [[daxili planetlər]] kimi, kimyəvi və ya fiziki ([[Reologiya|reoloji]]) xüsusiyyətləri ilə təbəqələrə bölünür. Xarici təbəqə, yüksək [[Özlülük|özlü]] bərk mantiya ilə örtülmüş olan kimyəvi cəhətdən fərqlənən [[Silikatlar|silikatlı]] bir qabığdır. Yer qabığı [[Moxoroviçiç sərhədi]] ilə mantiyadan ayrılır. Yer qabığının qalınlığı okeanlar üçün təxminən {{Convert|6|km|mi}}, qitələr üçün isə {{Convert|30|-|50|km|mi}} arasında dəyişir. Yer qabığı və soyuq, sərt, üst [[mantiya]] birlikdə [[litosfer]] adlanır və [[tektonik plitələr]] litosferdə meydana gəlmişdir. [[Astenosfer|Litosferin]] altında [[astenosfer]], litosferin üstündə hərəkət etdiyi nisbətən aşağı [[Özlülük|özlü]] təbəqə yerləşir. Mantiya içərisindəki kristal quruluşunda əhəmiyyətli dəyişikliklər yuxarı və aşağı mantiyanı ayıran bir keçid zonasını əhatə edərək səthin {{Convert|410|-|660|km|mi}} altında baş verir. Mantiyanın altında, olduqca aşağı özlülüklü bir mayedən ibarət xarici nüvə möhkəm bir [[Barisfer|daxili nüvənin]] üstündə yerləşir.<ref name="tanimoto_ahrens1995">{{cite book|last1=Tanimoto|first1=Toshiro|editor=Thomas J. Ahrens|date=1995|chapter=Crustal Structure of the Earth|title=Global Earth Physics: A Handbook of Physical Constants|journal=Global Earth Physics: A Handbook of Physical Constants|issue=1|publisher=American Geophysical Union|location=Washington, DC|isbn=978-0-87590-851-9|chapter-url=http://www.agu.org/reference/gephys/15_tanimoto.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061016194153/http://www.agu.org/reference/gephys/15_tanimoto.pdf|archivedate=16 October 2006|accessdate=3 February 2007|bibcode=1995geph.conf.....A}}</ref> Yerin daxili nüvəsi, planetin qalan hissəsi ilə müqayisədə biraz daha yüksək [[Bucaq sürəti|sürətlə]], ildə 0.1-0.5 ° dönə bilir.<ref name="science309_5739_1313">{{cite journal|last1=Kerr|first1=Richard A.|title=Earth's Inner Core Is Running a Tad Faster Than the Rest of the Planet|journal=Science|date=26 September 2005|volume=309|issue=5739|page=1313|doi=10.1126/science.309.5739.1313a|pmid=16123276}}</ref> Daxili nüvənin radiusu Yer kürəsinin beşdə birini təşkil edir.
{| class="wikitable"
|-+
|+Yerin geoloji cədvəli<ref name="pnas76_9_4192">{{cite journal|last1=Jordan|first1=T. H.|title=Structural geology of the Earth's interior|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|year=1979|volume=76|issue=9|pages=4192–4200|doi=10.1073/pnas.76.9.4192|pmid=16592703|pmc=411539|bibcode=1979PNAS...76.4192J}}</ref>
! rowspan="87" |[[Şəkil:Earth cutaway schematic-az.png|frameless|442x442px414x414px]]
!Dərinlik
!Dərinlik<ref name="robertson2001">{{cite web|last1=Robertson|first1=Eugene C.|date=26 July 2001|url=http://pubs.usgs.gov/gip/interior/|title=The Interior of the Earth|publisher=USGS|accessdate=24 March 2007}}</ref>
km
! colspan="2" |Qat
!Sıxlıq
q/sm<sup>3</sup>
!Qalınlıq
km
!Temperatur
<small>°C</small>
|-
|0–35
|0-60
|[[Litosfer]]<ref group="qeyd">Ərazidən asılı olaraq qalınlığı 5-200 km. arasında dəyişir</ref>
| -
|-
|0-35
|[[Yer qabığı]]<ref group="qeyd">Ərazidən asılı olaraq qalınlığı 5-70 km. arasında dəyişir</ref>
| rowspan="2" |[[Litosfer]]<ref group="qeyd">Ərazidən asılı olaraq qalınlığı 5-200 km. arasında dəyişir</ref>
|2.,2–2.,9
|0-35
| rowspan="2" |0–1 100
|-
|35–60
|35-60
| rowspan="2" |Üst mantiya
| rowspan="2" |3.,4–4.,4
|25
|-
|60–670
|35-2890
|[[Mantiya]]
|3.4–5.6
|-
|100-700
|[[Astenosfer]]
| -610
|1 100–2 000
| -
|670–2 890
|[[Mantiya]]
|-
|3.4,4–5.,6
|2220
|2 000–4 000
|-
|2 890–5 100
|2890-5100
|Xarici nüvə
|
|9.,9–12.,2
|2210
|4 000–6 000
|-
|5 100–6 378
|5100-6378
|[[Barisfer|Daxili nüvə]]
|
|12.,8–13.,1
|1278
|6 000
|}