"Fyuçers" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

4.063 bayt əlavə edildi ,  10 ay öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
'''Fyuçers müqaviləsi''' yaxud '''Birja əqdi'''<ref>[https://virtualaz.org/kapital/160693 ABŞ nefti “o dünyanı” görüb qayıtdı: mənfi 38 dollara qədər ucuzlaşma]</ref> (qısaca fyuçers) - müəyyən edilmiş tarix də müəyyən baza aktivinin əvvəlcədən razılaşdırılmış qiymətlərlə alınması və ya satılması haqqında öhdəliyi təsbit edən standartlaşdırılmış birja müqaviləsini ifadə edən [[qiymətli kağız]]dır.
 
Fyuçers müəyyən [[məhsul]] partiyasının sövdələşmə anında hər iki tərəfi qane edən qiymətlə alınması üçün [[müqavilə]]dir, məhsul özü isə satıcı tərəfindən kifayət qədər uzun müddət sonra təqdim olunur. Fyuçers [[Fond birjası|fond bazarında]] sövdələşmə obyekti olan ikinci dərəcəli [[qiymətli kağız]]dır.
 
Fyuçers müqavilələrini alıb-satan şəxsləri [[hecer]]lər və [[spekulyant]]lar adlandırmaq olar. Hecerlər əsasən riskin azaldılması üçün fyuçers sövdələşmələrində iştirak edirlər, belə ki, onlar [[aktiv]]i öz biznesləri çərçivəsində ya istehsal, ya da istifadə edirlər. Spekulyantlar isə qısa müddət ərzində [[gəlir]] əldə etmək məqsədilə fyuçers müqvilələri bağlayırlar.
 
Fyuçers müqavilələrinin bağlandığı əsas məhsullar [[buğda]], qiymətli və rəngli [[metal]]lar, [[neft]] və neft məhsullarıdır.
 
1970-ci ildən əsas birjalarda [[xarici valyuta]], fiksə olunmuş gəlirlə [[qiymətli kağız]]lar və [[Bazar indeksi|bazar indeksləri]] üzrə [[maliyyə]] fyuçers müqavilələri tətbiq olunmağa başlandı. [[Ticarət]]in həcminə görə onlar hazırda baza aktivləri və ənənəvi fyuçers müqavilələrindən daha mühüm əhəmiyyətə malikdirlər.
 
Maliyyə aktivləri bazarında fyuçers müqaviləsi iki [[sərmayə]]çi arasında olan müqavilədir, ona əsasən sərmayəçilərdən biri [[müqavilə]]nin bitmə müddətinə digər sərmayəçiyə öncədən razılaşdırılmış qiymətə müəyyən miqdarda [[qiymətli kağız]] satmağı (və ya almağı) öz öhdəsinə götürür.
 
== Fyuçers və Opsionun müqayisəsi ==
Fyuçersin [[opsion]]dan əsas fərqi ondadır ki, fyuçers müqaviləsində müqavilə bağlayan şəxsin hüquqları deyil, istənilən halda müqaviləni onda göstərilən müddətdə qeyd-şərtsiz icra etmək öhdəlikləri reallaşır. Buna görə də '''fyuçerslə''' bağlı [[maliyyə]] riski də '''opsionla''' aparılan əməliyyatlardakına nisbətən daha yüksəkdir.
 
'''Fyuçers''' '''sövdələşmələrinin''' məqsədi [[bazar]]da əlverişsiz konyunktura ilə əlaqədar '''maliyyə''' '''itkilərindən''' [[sığorta]]lama([[hecinq]]), eləcə də [[birja]]da spekulyativ əməliyyatlar nəticəsində gəlirin artırılmasıdır. '''Fyuçerslərlə''' ticarət qiymətlərin kəskin dəyişmələri zamanı '''maliyyə itkiləri riskini''' azaltmağa, zərərləri ödəmək üçün lazım olan ehtiyat fondunun həcmini azaltmağa, '''avans''' '''kapitalının''' nəğd-pul formasında qaytarılmasını sürətləndirməyə, dövriyyə məsrəflərini azaltmağa imkan verir.
 
[[Fond birjası|Fond bazarında]] '''fyuçers''' '''müqavilələrinin''' bağlanma obyekti təminatsız [[qiymətli kağız]]lar – yəni, faktiki olaraq satıcıya məxsus olmayan, üçüncü şəxsdən '''40-60%''' girovla borca alınan qiymətli kağızlardır.
 
== Nümunə ==
Oyunçu hər səhmə 500''' '''rubl''' omaqla təminatsız səhm satışına fyuçers müqaviləsi bağlayır.
 
Əgər reallaşma tarixinə səhmlərin məzənnəsi '''300''' rubladək enirsə, oyunçu səhmləri alır və hər səhmə '''500-300=200 rubl''' gəlir əldə edir.
 
Əgər reallaşma tarixinə səhmlərin məzənnəsi '''800''' rubladək qalxırsa, oyunçunun ziyanı hər səhmə '''800-500=300 rubldur.'''
 
Aydındır ki, həqiqətdə '''maliyyə''' '''alətləri''' ilə əməliyyatlar göstərilmiş təsvirlərə nisbətən daha '''mürəkkəb''' və '''müxtəlifdirlər'''. Onlar yalnız təcrübədə anlaşılan bir sıra xüsusiyyətlərə və nüanslara malikdirlər.<ref>[http://banker.az/tor%C9%99m%C9%99-maliyy%C9%99-al%C9%99tl%C9%99ri-numun%C9%99l%C9%99rd%C9%99/ Törəmə maliyyə]</ref>
 
== '''İstinadlar:''' ==
<references />
 
[[Kateqoriya:İqtisadiyyat]]
 
 
[[Kateqoriya:Maliyyə bazarları]]