"Beynəlxalq Əmək Təşkilatı" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Düzəlişin təsviri yoxdur.
 
Müharibə sona çatdıqda, müharibədən sonrakı dünya üçün iki rəqib təklif meydana çıxdı. Birincisi,[[1919]]-cu ilin [[iyul]]unda [[İsveçrə]]nin [[Bern]] şəhərində, müşavirə çağıran, Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Federasiyası tərəfindən təklif edildi. [[Bern]]də keçirilən müşavirədə həm Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Federasiyasının gələcəyi, həm də əvvəlki bir neçə ildə edilmiş müxtəlif təkliflər nəzərdən keçirilməliydi. Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Federasiyası həmçinin Mərkəzi fövqəldövlətlərdən nümayəndələrin bərabər hüquqlarla daxil edilməsini təklif edib.Amerika Əmək Federasiyasının prezidenti Samuel Qompers bu görüşü boykot edərək Mərkəzi fövqəldövlətlərin nümayəndələrinin müharibənin başlamasında öz ölkələrinin roluna görə təqsirinin tanınmasını istəyib. Bunun əvəzinə, Qompers [[Paris]]də [[prezident]] [[Vudro Vilsonun 14 maddəsi]] bir platforma olaraq qəbul edəcək bir toplantısına üstünlük verdi.Amerika Əmək Federasiyasının boykot etməsinə baxmayaraq, [[Bern]]də görüş planlaşdırıldığı kimi davam etdi. [[Bern]] konfransı özünün yekun məruzəsində muzdlu əməyin dayandırılmasını və [[sosializm]]in qurulmasını tələb etdi.
Bu məqsədlərə nail olmaq mümkün olmadıqda, Millətlər Liqasına daxil olan beynəlxalq qurum işçilərin və həmkarlar ittifaqlarının müdafiəsi üçün qanunvericilik tətbiq etməli idi.<ref name="Foner" />
 
=== Beynəlxalq Əmək Qanunvericiliyi Komissiyası ===
 
Bu arada [[Paris]] Sülh Konfransı [[kommunizm]]in ictimai dəstəyini azaltmağa çalışırdı. Sonralar müttəfiq [[dövlət]]lər razılaşdılar ki, formalaşmaqda olan sülh müqaviləsinə həmkarlar ittifaqlarını və işçilərin [[hüquq]]larını müdafiə edən müddəalar daxil edilməli, həmçinin gələcəkdə beynəlxalq əmək münasibətlərinə rəhbərlik etmək üçün beynəlxalq əmək qurumu yaradılmalıdır. Bu təkliflərin hazırlanması üçün Sülh Konfransı tərəfindən Beynəlxalq Əmək Qanunları üzrə Məşvərət Komissiyası yaradıldı. Komissiya ilk dəfə [[1]] [[fevral]] [[1919]]-cu ildə toplandı və Qompers sədr seçildi.<ref name="Foner" />
 
[[File:Picture of Samuel Gompers.jpg|thumb|upright|left|Samuel Qompers (sağda) Albert Tomas ilə, [[1918]]-ci il]]
Komissiyanın iclasları zamanı beynəlxalq orqanın yaradılması ilə bağlı iki rəqabət aparan təklif irəli sürülmüşdür. [[Britaniyalı]]lar liqanın hər bir [[üzv]]ünün yerinə yetirməli olduğu əmək qanunlarını qəbul etmək üçün beynəlxalq parlament yaratmağı təklif ediblər. Hər bir [[ölkə]]nin parlamentdə, leyboristlərdən və idarəçilərdən ibarət iki nümayəndəsi olmalı idi.<ref name="Foner" /> Beynəlxalq əmək Bürosu əmək məsələləri üzrə statistik məlumatlar toplamalı və yeni beynəlxalq qanunlara əməl olunmasını təmin etməli idi. Fəlsəfi olaraq beynəlxalq bir parlament anlayışına qarşı çıxan və beynəlxalq standartların [[ABŞ]]-da əldə edilən bir neçə qorunmanı aşağı salacağına inandığını söyləyən Qompers, beynəlxalq əmək orqanına yalnız tövsiyələr vermək səlahiyyətinin verilməsini və bu qanunların Millətlər Liqasına qədər qalxmasını təklif etdi.[[İngilis]]lərin güclü etirazına baxmayaraq, Amerikanın təklifi qəbul edildi.<ref name="Foner" />
 
Qompers, işçilərin [[hüquq]]larını qoruyan nizamnamə layihəsinin gündəliyini də təyin etdi. [[Amerikalı]]lar [[1]][[0]] təkliflə çıxış etdilər. Üçü dəyişdirilmədən qəbul edildi.Bunlar aşağdakılardır:
* Əməyə əmtəə kimi baxılmamalıdır;
* Bütün işçilərin yaşamaq üçün kifayət qədər [[əmək haqqı]] almaq hüququ olduğunu;
* [[Qadın]]ların bərabər iş üçün bərabər [[maaş]] alması lazımdır.
Söz, [[mətbuat]], yığıncaqlar və assosiasiyaların azadlığının qorunması təklifinə yalnız Assosiasiyaların azadlığını ehtiva edən düzəlişlər edildi. 16 yaşına çatmamış uşaqların istehsal etdikləri malların beynəlxalq daşınmasına qadağa qoyulması 14 yaşınadək uşaqların istehsal etdikləri malları qadağan edən düzəlişlər edilmişdir. Səkkiz saatlıq iş gününün daxil edilməsi təklifinə səkkiz saatlıq iş gününün və ya 40 saatlıq iş həftəsinin (aşağı əmək məhsuldarlığı olan ölkələr üçün istisna edilməklə) tətbiqini nəzərdə tutan düzəlişlər edilib. Amerikanın digər dörd təklifi rədd edildi. Bu vaxt beynəlxalq nümayəndələr üç əlavə bənd təklif etdilər, bunlar aşağdakılardır:
* istirahət üçün bir və ya daha çox gün;
* xarici işçilər üçün qanunların bərabərliyi;
* zavod şəraitinin müntəzəm olaraq və tez-tez yoxlanılması. <ref name="Foner" />
 
Komissiya [[4]] [[Mart]] [[1919]]-cu ildə son hesabatını verdi və Sülh Konfransı [[11]] [[aprel]]də dəyişiklik etmədən qəbul etdi. Məruzə [[Versal]] müqaviləsinin XIII hissəsi oldu. <ref name="Foner" />
 
=== Müharibə dövrü ===
[[File:1919-ILC-secretariatstaff.jpg|thumb|upright=2|Greenwood, Ernest H. (Amerika Birləşmiş Ştatları - konfransın baş katibinin müavini) / Baş katib: Cənab Harold B. Butler (Böyük Britaniya) / Baş katibin müavinləri: Cənab Ernest H. Qrinvud (Amerika Birləşmiş Ştatları) / Dr. Guido Pardo (İtaliya) / Hüquq Məsləhətçisi: Dr. Manley 0. Hudson (Amerika Birləşmiş Ştatları) / Vaşinqtonda Birinci Beynəlxalq əmək Konfransının əməkdaşları ilə, 1919-cu ildə, Panamerika İttifaqının binası qarşısında]]
 
Beynəlxalq Əmək Konfransı (ILC) adlandırılan ilk illik konfrans [[29]] [[oktyabr]] [[1919]]-cu ildə [[Vaşinqton]]dakı Pan Amerika Birliyi binasında başladı.<ref>{{cite web|url=http://www.ilo.org/public/libdoc/ilo/P/09616/09616(1919-1).pdf|title=INTERNATIONAL LABOR CONFERENCE. October 29, 1919 – NOVEMBER 29, 1919|publisher= WASHINGTON GOVERNMENT PRINTING OFFICE 1920|website= ilo.org}}</ref> Sənayedə iş saatları, işsizlik, analığın mühafizəsi, qadınlar üçün gecə işi, minimum yaş və gecə sənayesindəki gənclər üçün işlənmiş ilk altı Beynəlxalq Əmək Konvensiyasını qəbul etdi.<ref>{{cite web|url=http://www.ilo.org/public/english/about/history.htm|title=Origins and history|work=ilo.org}}</ref> Görkəmli fransız sosialisti Albert Tomas onun ilk baş direktoru oldu.
 
Açıq xəyal qırıqlığına və kəskin tənqidlərə baxmayaraq, Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Federasiyası (IFTU) bu mexanizmə sürətlə uyğunlaşdı.Beynəlxalq Həmkarlar İttifaqları Federasiyası beynəlxalq fəaliyyətini Beynəlxalq Əmək Təşkilatının lobbiçilik işinə getdikcə daha çox istiqamətləndirirdi.<ref>{{cite journal|author=Reiner Tosstorff|title=The International Trade-Union Movement and the Founding of the International Labour Organization|journal=International Review of Social History|year= 2005 |volume=50|issue=3|pages=399–433|doi=10.1017/S0020859005002166|url=http://orca-mwe.cf.ac.uk/3948/1/International_Trade-Union_Movement.pdf}}</ref>
 
Yarandığı dövrdə [[ABŞ]] [[hökumət]]i Beynəlxalq Əmək Təşkilatının [[üzv]]ü deyildi, çünki [[ABŞ]] Senatı Millətlər Liqası müqaviləsini rədd etdi və [[ABŞ]] onun heç bir agentliyinə qoşula bilmədi. [[Franklin Delano Ruzvelt]] [[ABŞ]] [[prezident]]i seçildikdən sonra yeni administrasiya Beynəlxalq Əmək Təşkilatına Liqaya üzv olmadan üzv olmaq üçün yeni səylər göstərdi. [[19]] [[iyun]] [[1934]]-cü ildə [[ABŞ]] [[Konqres]]i Beynəlxalq Əmək Təşkilatına [[üzv]] olmağa, bütövlükdə Millətlər Liqasına qoşulmamağa icazə verən birgə qətnamə qəbul etdi. Beynəlxalq Əmək Təşkilatı [[22]] [[iyun]] [[1934]]-cü ildə [[ABŞ]] [[hökumət]]ini bu təşkilata qoşulmağa dəvət edən qətnamə qəbul etdi. [[20]] [[avqust]] [[1934]]-cü ildə [[ABŞ]] [[hökumət]]i müsbət reaksiya verib,Beynəlxalq Əmək Təşkilatında öz yerini tutdu.
 
=== Müharibə və Birləşmiş Millətlər Təşkilatı ===
 
[[İkinci Dünya Müharibəsi]] dövründə, [[İsveçrə]]nin [[Alman]] qoşunları tərəfindən mühasirəyə alındığı zaman,Beynəlxalq Əmək Təşkilatının direktoru John G. Vaynant [[Cenevrə]]dən ayrılma qərarı verdi. [[1940]]-cı ilin [[avqust]]unda [[Kanada]] hökuməti Beynəlxalq Əmək Təşkilatını [[Monreal]]dakı [[Makgill Universiteti]]ndə yerləşməyə rəsmi olaraq dəvət etdi. Qırx işçi müvəqqəti idarələrə köçürüldü və Makgill Universitetindən [[1948]]-ci ilə qədər işini davam etdirdi.<ref>{{cite web|url=http://www.ilo.org/public/english/support/lib/century/index2.htm|title=ILO|work=ilo.org}}</ref>
 
Beynəlxalq Əmək Təşkilatı [[1946]]-cı ildə liqanın süqutundan sonra Birləşmiş Millətlər Təşkilatının ilk ixtisaslaşmış agentliyinə çevrildi.<ref name="e11022">{{cite web|url=https://www.ilo.org/dyn/media/mediasearch.fiche?p_id=16023&p_lang=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630004817/https://www.ilo.org/dyn/media/mediasearch.fiche?p_id=16023&p_lang=en|url-status=dead|archive-date=30 June 2017|title=Photo Gallery|year=2011|publisher=ILO|accessdate=30 May 2011}}</ref> Konstitusiyasına düzəlişlər edildikdə, təşkilatın məqsəd və vəzifələri haqqında Filadelfiya Bəyannaməsi (1944) daxil edildi.
 
== Xarici keçidlər ==