"Həsən Paşa (Məmlük sülaləsi)" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Düzəlişin təsviri yoxdur.
== Ümumi məlumat ==
[[Bağdad]]<nowiki/>da Həsən Paşa (1704–1723) (gürcü: ჰასან ფაშა), [[Qustəntiniyyə]]<nowiki/>dən göndərilən [[Osmanlı İmperiyası|Osmanlı]] valisi,([[Gürcülər|Gürcü]] mənşəli olduqları düşünülən) [[Məmlük sülaləsi (İraq)|Məmlük sülaləsi]]<nowiki/>ndən, o və oğlu Əhməd Paşa (1723-47) ilə vilayətə rəhbərlik etdilər.
 
 
1638-ci ildə [[IV Murad]] [[Bağdad]]<nowiki/>ı ələ keçirdi və [[Dəclə]] və [[Fərat]] çayları arasındaki bölgəyə nəzarət etdi. 17-ci əsrdə [[Səfəvilər|Səfəv]]<nowiki/>iylə döyüşlər, [[Osmanlı İmperiyası]]<nowiki/>nın [[İraq]]<nowiki/>dakı qüvvələrini zəiflətdi. [[İraq]]<nowiki/>da mərkəzi hakimiyyətin zəifləməsi, qəbilələrin çatışmasınn artmasına səbəb oldu və [[sünnilər]]<nowiki/>lə [[Şiəlik|şiələr]] arasında düşmənçiliyin güclənməsiylə nəticələndi. Bu vəziyyət [[Ərəbistan yarımadası|Ərəbistan]]<nowiki/>da Bədəvi tayfalarının istila edilməsindən sonra dahada pisləşdi. Bədəvilərin [[İraq]]<nowiki/>a basqınları əyalət iqtisadiyyatını ciddi şəkildə məhv etdi. [[Baban sülaləsi]]<nowiki/>nin başçılıq etdiyi [[kürdlər]] üsyan qaldırdı və [[Osmanlı İmperiyası|Osmanlı]] qüvvələrinə qarşı silahlı əməliyyatlara başladılar, qısa müddətdə bütün İraq Kürdüstanını nəzarətə götürdülər. 1625-1668 və 1694-1701 arasında [[Siyab qəbiləsi]]<nowiki/>ndən olan yerli şeyxlər [[Bəsrə]]<nowiki/>ni müstəqil hökmdar kimi idarə etdilər və [[Osmanlı İmperiyası|Osmanlı]] Paşanın Bağdaddakı gücünü rəsmiyətə tanımadılar<ref>Litvak, Meir (2002), Shi'i Scholars of Nineteenth-Century Iraq: The 'Ulama' of Najaf and Karbala, pp. 16-17. Cambridge University Press, ISBN 0-521-89296-1 </ref><ref name=":0">Адамов А. Ирак Арабский. Бассорский вилайет в его прошлом и настоящем. С.-Пб., 1910. С. 326. N</ref>.
 
[[Osmanlı İmperiyası]] 1683-1699-cu illər, Polşa-Türk müharibəsində məğlub olaraq [[Avropa]]<nowiki/>dakı torpaqlarının böyük qismini əldən verdi və onlardan vergi gəlirlərini itirdi. O əsnada [[Səfəvilər]]<nowiki/>in savaşa girmə və hərbi işğalı təhlükəsi də vardı. Yaranmış şəraiti görən Həsən Paşa, [[Osmanlı İmperiyası|Osmanlı]] hakimiyyətini [[Bağdad]], [[Mosul]] və [[Şəhr-i Zor əyaləti|Şahrizor]] əyalətlərinin birləşməsi və öz hakimiyəti altına keçməsinə məcbur etdi. [[Osmanlı İmperiyası|Osmanlı]] hakimiyyəti onun istəklərinə tabe olmağa məcbur qaldı.<ref>Coke, Richard (1927). Baghdad, The City of Peace. Taylor & Francis. pp. 232–233.</ref><ref name=":2">Cite web|accessdate=2016-01-26|title=Возвышение мамлюков|url=http://mybiblioteka.su/tom2/1-165473.html|publisher=mybiblioteka.su</ref>.
 
== Həyatı ==
Həsən Paşa, [[Məmlük sülaləsi (İraq)|Məmlük sülaləsi]]<nowiki/>ndən idi. O sultan [[Məhəmməd ibn Əhməd|IV Məhəmməd]]<nowiki/>in ən sevilən Qızı ilə evləndi. 1683-1699-cu illər müharibəsində özünü göstərdi. Həsən Paşa əvvəlcə [[Qaramaniyə (Bulğaristan)|Qaramaniyə]] Vali vəzifəsini aldı, lakin tezliklə [[Bağdad]] Paşası təyin edildi. 1702-ci ildə [[İraq]]<nowiki/>a gəldi, yerli ərəb qəbilələrinə nəzarət etdi, 1704-cü ildə [[Dəclə]] və [[Fərat]] çaylarının bütün qarışıqlığını susdurdu<ref name=":12">{{Cite web|accessdate=2016-01-26|author=Шумов С. А., Андреев А. Р.|title=Ирак: история, народ, культура. — Гл. 3. Османская империя. Турция. Великобритания. XVI—XX века|url=http://www.countries.ru/library/orient/iraq/glava3.htm|publisher=www.countries.ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160329173034/http://www.countries.ru/library/orient/iraq/glava3.htm|archivedate=2016-03-29}}</ref>. 1715-ci ildə oğlunun Paşalıq [[Bəsrə]] valisi təyin edilməsini təmin edə bildi<ref name=":1" />. [[İraq]]<nowiki/>ın cənubundakı ilhaqdan sonra Həsən Paşa [[Osmanlı İmperiyası]]<nowiki/>nın ən güclü qubernatorlarından biri oldu.<ref name=":1" />
 
== İstinadlar ==