"Hörümçəkkimilər" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

328 bayt əlavə edildi ,  1 ay öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
k (Texniki düzəliş)
{{Takson
'''Hörümçəkkimilər''' ({{dil-la|Arachnida}}) — [[Buğumayaqlılar]] ({{dil-la|Arthropoda}}) tipinin [[Xeliserlilər]] ({{dil-la|Chelicerata}}) yarımtipinə aid sinifdir. 36000-dən artıq növü vardır. Müxtəlif şəraitdə yaşamağa uyğunlaşdığından geniş yayılmışdır. Hörümçəkkimilərə meşələrdə, bağlarda, tarlalarda, həyətlərdə, evlərdə və müxtəlif yerlərdə rast gəlinir. Hörümçəklər tor qura bilmələri, əqrəblər qarıncıq buğumlarının çox olması və son buğumunda [[zəhər vəzisi]]nin yerləşməsi, [[qısqac]]ların çox güclü inkişaf etməsi, diri bala doğması ilə seçilir. [[Əqrəblər]] əsasən isti yerlərdə çox olurlar. Bövlərin zəhər vəziləri olmur. Onlar kənd təsərrüfatı zərərvericilərini məhv etdikləri üçün faydalı hesab olunur. [[Gənələr]] hörümçəkkimilərin zərərverici nümayəndəsidir. Bunlar bitkilərdə, heyvanlarda, insanlarda parazit həyat tərzi keçirirlər, digər qrupu isə xəstəlik keçiriciləridir. [[Torpaq gənələri]], [[anbar gənələri]], [[tor gənələri]], [[qoturluq gənələri]] kimi növləri var. Otlaq gənəsi [[ensefalit]] xəstəliyini, qoturluq gənəsi qoturluq xəstəliyinin törədicilərini insanlar və heyvanlara keçirir. Habelə onlar [[brusellyoz]], [[taun]], [[spiroxetoz]] xəstəliklərinin törədicilərini insanlar və heyvanlar arasında yayır.
| adı = Hörümçəkkimilər
 
| aləmi = Heyvanlar
{{Taksoqutu
| şəkil = Haeckel Arachnida.jpg
| adı = Hörümçəkkimilər
| şəkilaltışəkil yazıməlumat = = ''Kunstformen der Natur''<br />(1904) kitabından illüstrasiya
| şəkil = Haeckel Arachnida.jpg
| yuxarı takson = Chelicerata
| şəkil məlumat = Hörümçəkkimilərin müxtəlifliyi
| ranqı = Sinif
| şəkilaltı yazı = ''Kunstformen der Natur''<br />(1904) kitabından illüstrasiya
| aləmilatınca adı = HeyvanlarArachnida
| yarımbölməmüəllif = [[İlkağızlılarCuvier]], [[1812]]
| sinonim =
| tipüstü = [[Ecdysozoa]]
| tiptipik nümayəndə = [[Buğumayaqlılar]]
| hissəninaşağı takson adı = Dəstələri
| yarımtip = [[Xeliserlilər]]
*| aşağı takson = {{bt-azlat|Gənələr|Acari}}
| sinif = '''Hörümçəkkimilər'''
| latınca adı = {{btadı|Arachnida|[[Cuvier]], [[1812]]}}
| hissənin adı = Dəstələri
| hissənin mətni =
* {{bt-azlat|Gənələr|Acari}}
* {{bt-azlat|Qamçılıayaq hörümçəklər|Amblypygi}}
* {{bt-azlat|Hörümçəklər|Araneae}}
* {{bt-azlat|Böv|Solifugae}}
* {{bt-azlat|Telifonlar|Uropygi}}
| arealın xəritəsi =
| vikinövlər = Arachnida
| arealın xəritəsi haqqında =
| vikianbar = Category:Arachnida
| arealın xəritəsinin eni =
| ütmx = 82708
| legend sərhədi =
| mbmm = 6854
| mühafizə =
| vikinövlər = Arachnida
| vikianbar = Category:Arachnida
| bttsmb =
| ütmx =
| mbmm = 52283
| he = 10408691
}}
 
'''Hörümçəkkimilər''' ({{dil-la|Arachnida}}) — [[Buğumayaqlılar]] ({{dil-la|Arthropoda}}) tipinin [[Xeliserlilər]] ({{dil-la|Chelicerata}}) yarımtipinə aid sinifdir. 36000-dən artıq növü vardır. Müxtəlif şəraitdə yaşamağa uyğunlaşdığından geniş yayılmışdır. Hörümçəkkimilərə meşələrdə, bağlarda, tarlalarda, həyətlərdə, evlərdə və müxtəlif yerlərdə rast gəlinir. Hörümçəklər tor qura bilmələri, əqrəblər qarıncıq buğumlarının çox olması və son buğumunda [[zəhər vəzisi]]nin yerləşməsi, [[qısqac]]ların çox güclü inkişaf etməsi, diri bala doğması ilə seçilir. [[Əqrəblər]] əsasən isti yerlərdə çox olurlar. Bövlərin zəhər vəziləri olmur. Onlar kənd təsərrüfatı zərərvericilərini məhv etdikləri üçün faydalı hesab olunur. [[Gənələr]] hörümçəkkimilərin zərərverici nümayəndəsidir. Bunlar bitkilərdə, heyvanlarda, insanlarda parazit həyat tərzi keçirirlər, digər qrupu isə xəstəlik keçiriciləridir. [[Torpaq gənələri]], [[anbar gənələri]], [[tor gənələri]], [[qoturluq gənələri]] kimi növləri var. Otlaq gənəsi [[ensefalit]] xəstəliyini, qoturluq gənəsi qoturluq xəstəliyinin törədicilərini insanlar və heyvanlara keçirir. Habelə onlar [[brusellyoz]], [[taun]], [[spiroxetoz]] xəstəliklərinin törədicilərini insanlar və heyvanlar arasında yayır.
 
== Xarici quruluşu ==
189.646

edits