"Hörmüzd" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

42 bayt çıxarıldı ,  4 ay öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
k (Parishan Ahura Məzda səhifəsinin adını yönləndirmənin əksinə dəyişərək Hörmüzd adlandırdı)
'''Ahura MəzdaHörmüzd''', və ya '''Ahura Mazda''' ([[PəhləvicəAvesta dili|avestaca]] :''Əhura OhrmazdMəzda'', [[Farscapəhləvicə]]: ''Ohrməzd'اهورا مزدا''' „bilginin ağası") — [[Zərdüştlükzərdüştlük|zərdüştlüyün]]ün baş, yaradıcı, xeyir tanrisıtanrısı.
 
== Yaradıcı kimi ==
 
Zərdüştilikdə əsas bəhs Ahura MəzdanınHörmüzdün xilqət aləminə olan mehr-məhəbbəti, Sepentaminunun və Əngirəminunun Ahura MəzdaHörmüzd ilə olan rabitəsinin necəliyi ətrafındadır. Zərdüştiliyin ilkin təlimlərinə əsasən, Ahura MəzdaHörmüzd öz əndişəsində iki minunu xəlq etmişdir. Bu iki minu xilqətin əvvəl çağlarından xeyirlə şərdən birini seçməyə və öz seçimləri ilə Sepənd və Əngura olmağa vadar edilmişlər. Bu seçki o qədər əsaslı və mühüm idi ki, Sependminu öz düşməni Əngirəminuya (Əhrimənə) demişdir: "Bizim fikrimiz, ayinimiz, meylimiz, seçimimiz, söhbətimiz, əməlimiz, elmimiz və ruhumuz bir-birilə müvafiq deyildir."
 
Hər halda [[Allah]] iki minunu xəlq etmişdir, onlardan biri xeyir və yaxşılığı, digəri isə şər və pisliyi seçmişdir. Buna əsasən, allahilahi Ahura MəzdaHörmüzd hər iki minudan ilkindir; baxmayaraq ki, Sepentminu ilə müvafiqdir və Əngireminunu rədd edir.
 
Amma Ahura MəzdaHörmüzd ilə bu iki minu arasında əvvəlcədən tə’yin olunmuş rabitə sonrakı dövrlərdə dəyişdirildi və bu rabitənin təhlil və dəyişdirilməsinin necəliyi ilə əlaqədar olaraq, zərdüşt dini üç firqəyə bölündü: Sənəviyyani Məzdai, Məsxiyyə və Zərvaniyyə.
 
== Sənəviyyani Məzdai ==
 
Bu firqə nur və işıqlığın xaliqi və məzhəri olan Sepəndminunun Ahura MəzdaHörmüzd ilə eyni səviyyədə olduğuna və Əhrimənin onun müqabilində dayandığına etiqadlıdır. Onlar mütləq işıqlığa və nura pərəstiş edir, hər növ nuru ondan bilir və onu (mütləq işıqlığı) aləmin rəhbəri kimi təqdim edirdilər; bütün yaxşı işləri ona aid edirdilər. Onun adı Ahura MəzdaHörmüzd, yaxud Xudavənd və yaxud da Yəzdandır. Bunun da müqabilində Əhrimən qərar tutur ki, bütün pis işlər ona mənsub edilir. Ahura MəzdaHörmüzd bu kimi işlərdən pak və münəzzəhdir. Buna əsasən, bu firqə Ahura MəzdanıHörmüzdü nurun xaliqi hesab edərək, onunla zülmət xaliqi olan Əhrimənin arasında daimi mübarizə və keşməkeş olduğuna inanır və bu aləmin əslinin nur və zülmətdən nəşət tapdığına inanırdılar.
 
== Məsxiyyə ==
 
Məsxiyyə firqəsi varlığın əslini Ahura MəzdaHörmüzd hesab edir, amma inanırdılar ki, Əhrimənin də əsli (qədimki tə’rifi ilə yanaşı) allahdandır. Bu firqə ona görə Məsxiyyə adlanmışdır ki, ona əqidə bəsləmək, Ahura MəzdanınHörmüzdün Əhrimən üçün mənşə olması, zülmətin və pisliklərin əsil ünvanı ilə tanınan Əhrimənin mütləq xeyir və yaxşılıqdan ibarət olan AhuraHörmüzd da məsx olmasını tələb edirdi.
 
== Zərvaniyyə ==
 
Zərvan sonsuz zaman və məkan mənasındadır. Zərvaniyyə firqəsi inanır ki, Zərvan əsildir; Ahura MəzdaHörmüzd və [[Əhrimən]]in xaliqidir. Zərvandan bir xeyir allahı və bir də şər div yaranmışdır ki, birincisi Orməzd, yaxud Ahura MəzdaHörmüzd, ikincisi isə Əhrimən adlanmışdır. Zərvaniyyənin nəzəriyyəsinə uyğun olaraq, Ahura MəzdaHörmüzd zərdüştlərin yeganə allahı olmaqla, Zərvan adlı başqa bir allahın da məxluqudur.
 
== Qaleriya ==
 
<Gallery>
Şəkil:Taq-e Bostan - High-relief of Anahita, Khosro II, Ahura Mazda.jpg|[[TakTaği-ı Bostan]] ([[Zaqros]]):<br /> [[II Xosrov]] və [[Ahura Məzda]]Hörmüzd
Şəkil:Faravahar.png|<center>Faravahar<center>
Şəkil:Naqsh i Rustam. Investiture d'Ardashir 1.jpg|<center>[[Nəqşi-Rüstəm]] ([[İran]]): [[I Ərdəşir]]in Ahura MəzdadanHörmüzddən iqtidar simvolunu alırkən</center>
</Gallery>
 
2.434

edits