"Qiymətli kağız" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

5 bayt çıxarıldı ,  1 il öncə
k
Texniki düzəliş, typos fixed: şəkilin → şəklin (2) using AWB
Redaktənin izahı yoxdur
k (Texniki düzəliş, typos fixed: şəkilin → şəklin (2) using AWB)
== Səhm ==
 
[[Səhm]], qiymətli kağız olaraq səhmdar [[cəmiyyət]]in üzvü kimi, divident almaq və səhmdar cəmiyyətin idarə olunmasında iştirak etməyə şərait yaradır. Səhmdar milli [[valyuta]] ilə və ya nizamnamədə nəzərdə tutulan halda xarici [[valyuta]]da ödənilə bilər, həmçinin natural [[mülkiyyət]] formasında ödəmələr də səhmdar cəmiyyətin fəaliyyətində istifadə oluna bilər. Ödəmə formasından asılı olmayaraq səhmin qiyməti milli valyutada göstərilir. Hər bir səhmdar cəmiyyətin səhmləri eyni nominal qiymətə malikdir, [[Azərbaycan Respublikası Maliyyə Nazirliyi]]nin təsdiq etdiyi formada [[səhm]]lərini buraxa bilər. [[Müəssisə]] [[müflis]]ləşən halda [[səhm]]ləri geri qaytarılmır. Səhmdarlar , müəssisənin əmlakı satıldıqdan və bütün [[borc]]lar ödənildikdən sonra qalan pulları öz aralarında bölüşdürürlər.
 
Abunəli [[sertifikat]]lar, [[istiqraz]]lar , imtiyazlı [[səhm]]lərlə birgə buraxılır və sahibinə müəyyən müddətdə danışılmış qiymətə adi səhmləri almağa və onların dividentləri qalxdıqda isə gəlir əldə etməyə hüquq verir. Bu [[səhm]]darları bazar vasitəsilə [[korporasiya]]lara buraxılan [[istiqraz]]ların faizlərini aşağa salmağa , alıcıları səhmlərin güzəştli satılmasına sövq edir.
 
İstiqraz, [[dövlət]] və [[korporasiya]]lar tərəfindən buraxıla bilən, sahibi ilə [[emitent]]i arasındakı borc münasibətlərini təsdiqləyən və sahibinə [[emitent]]dən buraxılış şərtlərində nəzərdə tutulan müddətdə borcun nominal dəyərini və başqa [[əmlak]] ekvivalentini, həmçinin təsbit edilmiş [[faiz]] şəkilindəşəklində illik [[gəlir]] almağa təxirə salınmaz hüquq verən [[fond]] qiymətli kağızıdır. İki razılaşan tərəflər , borcverən və borcalan arasında müqavilə , [[saziş]] növüdür.
 
Rendit, qiymətli kağızlarin nisbi gərginlik göstəricisidir. [[İstiqraz]]ların renditi ödənilən dividentlərin istiqrazların cari məzənnələrinə nisbəti kimi hesablanır və faizlə ölçülür.
==Veksel==
 
[[Veksel]] -(alman sözü olub - mübadilə deməkdir) müəyyən formada yazılı şəkildə tərtib edilmiş (uzunmüddətli öhdəlik şəkilindəşəklində) qiymətli kağızdır. Vekselin verdiyi şəxs (kreditor, borcverən) veksel sahibi adlanır, veksel şərtsiz,qanun tərəfindən qəbul edilən, qeyd edilmiş müddətə və müəyyən şərtlərlə ona pul borcunun alınması (qaytarılması ) hüququnu verir. Veksel qiymətli kağız olaraq borc alanın öhdəçiliyini təsdiq edir, borcun qaytarılma vaxtını,həcmi və kimə qaytarıldığını göstərir. Normal fəaliyyət göstərən bazar iqtisadiyyatı şəraitində hər bir bazar subyekti malı borc götürərkən mal yiyəsinə onun razılığı ilə qaytarma vaxtını uzatmaq şərtilə veksel verə bilər.
 
Veksel aşağıdakı rekvizitlərlə öz əksini tapmalıdır:
* Veksel verənin imzası.
 
Veksellərlə hesablaşma zamanı vəsaitlərin dövriyyə qabiliyyətini sürətləndirmək üçün [[bank]]lar onları [[diskont]] edə,[[veksel]]in təminatı qismində ssudalar verə bilər, müştərilərə [[veksel]]ə görə ödənişin əldə edilməsi və [[borc]]ların ödənilməsi üzrə xidmətlər göstərə bilərlər. [[Veksel]] malların satışının yaxşılaşdırılmasına və dövriyyə vəsaitlərinin dövriyyə sürətinin artırılmasına kömək edir, bu da [[müəssisə]]nin borc [[kapital]]a və ümumilikdə [[pul]] vəsaitlərinə ehtiyacının azalmasına səbəb olur.
 
Bu növbəti hallarda baş verir: