"Sabir Rüstəmxanlı" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

93 bayt çıxarıldı ,  1 ay öncə
(Şəxsin rəsmi adı Sabir Xudu oğlu Rüstəmxanlıdır.)
Teqlər: Mobil redaktə iOS tətbiqetməsi vasitəsilə redaktə Mobil tətbiqetmə vasitəsilə redaktə
}}
 
'''Sabir Xudu oğlu Rüstəmxanlı''' (d. [[20 may]], [[1946]]. [[Hamarkənd]], [[Yardımlı]]) — Azərbaycan Respublikasının xalq şairi, [[Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası]]nın sədri, [[Azərbaycan Milli Məclisinin VI çağırışı|Milli Məclisin]] deputatı.
 
== Həyatı ==
Sabir Əliyev (Rüstəmxanlı) [[1946]]-cı il [[20 may|may ayının 20-də]] [[Yardımlı]]nın [[Hamarkənd]] kəndində anadan olub.
[[1963]]-cü ildə [[Yardımlı]] qəsəbə onbirillik məktəbini bitirib. [[BDU Filologiya|Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinə]] daxil olmuş, [[1968]]-ci ildə oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
Əmək fəaliyyətinə tələbəlik illərindən başlamış, [[1967]]-ci ildə [[Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı]]nın orqanı olan [[Ədəbiyyat qəzeti|"Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetində]] işə qəbul edilmişdir.[[1974]]-[[1975]]1974–1975-ci illərdə ordu sıralarında xidmət etmişdir.
Bu sırada elmi işlə də məşğul olmuş, [[Ədəbiyyat İnstitutu|Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutu]]nun aspiranturasını bitirmişdir. S.Rüstəmxanlı 1976-cı ildə "Molla Nəsrəddin" və folklor" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək filologiya elmləri namizədi elmi dərəcəsinə yiyələnmişdir.
 
1978-ci ildən "Yazıçı" nəşriyyatında şöbə müdiri, baş redaktorun müavini, baş redaktor, 1989-19911989–1991-ci illərdə "Azərbaycan" qəzetinin baş redaktoru olub. 1991-ci ildən Azərbaycan Respublikası Dövlət Mətbuat Komitəsinin sədri, 1992-19951992–1995-ci illərdə mətbuat və informasiya naziri vəzifələrində çalışıb.
1992-ci ildən yaratdığı Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının sədridir.
Sabir Rüstəmxanlı 1990-cı ildən 2015-ci ilin 24 noybrınadək Milli Məclisin deputatı olub.<ref>[https://news.day.az/society/722379.html]</ref>9 fevral 2020-ci ildə Milli Məclisə yenidən deputat seçildi.
 
== Yaradıcılığı ==
Erkən yaşlarından məşğul olduğu ədəbi fəaliyyət [[1967]]-ci ildən onun əsas peşəsinə çevrilmişdir. [[1967]]-[[1978]]1967–1978-ci illər ərzində [[Ədəbiyyat qəzeti|"Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetində]] xüsusi müxbir və şöbə müdiri, [[1978]]-[[1989]]1978–1989-cu illər arasında isə [[Yazıçı nəşriyyatı|"Yazıçı" nəşriyyatının]] baş redaktoru olmuş, yüzlərlə elmi, ədəbi-tənqidi, publisistik yazı çap etdirmişdir.
İlk kitabı [[1970]]-ci ildə nəşr edilmişdir. O vaxtdan bəri [[Azərbaycan]]da, [[Türkiyə]]də, [[Rusiya]]da, [[İsveç]]də 20-dən artıq şer, nəsr, publisistika kitabları nəşr edilmişdir. Kitabları [[Azərbaycan]]ın yüksək ədəbi ödüllərinə layiq görülmüş, onun adını bütün türk dünyasında və əski [[SSRİ|Sovetlər Birliyində]] tanıtdırmışdır. "Ömür kitabı" adlı əsəri [[Azərbaycan]]da xalqın milli və yurdsevərlik duyğularının oyanmasında ciddi rol oynamış və [[1988]]-ci il [[milli azadlıq hərəkatı]]nın mənəvi təməllərindən biri olmuşdur. "Tanımaq istəsən", "Xəbər gözləyirəm", "Gəncə qapısı", "Sağ ol, ana dilim!", "Qan yaddaşı", "Zaman məndən keçir" və sair kimi şer kitablarının, "Bütövlük", "Didərginlər", "Cavad xan", "Orxonla görüş" poemaların, "Bu sənin xalqındır" publisistik yazılarından ibarət əsərin, "Atamın ruhu", "Xətai yurdu", "Göy Tanrı", "Ölüm Zirvəsi (Cavad xan)", “Difai"Difai Fədailəri”Fədailəri", “Sunami”"Sunami" romanlarının müəllifidir. Əsərləri bir çox dünya xalqlarının dillərinə tərcümə olunub. [[2005]]-ci ildə Xalq Şairi fəxri adına layiq görülmüşdür.
 
== Karyerası ==
 
=== İctimai-siyasi fəaliyyəti ===
==Karyerası==
[[1989]]-cu ildə [[Azərbaycan]]da ilk müstəqil, demokratik qəzet olan "Azərbaycan"ı təsis etmiş, iki il onun baş redaktoru olmuşdur.
===İctimai-siyasi fəaliyyəti===
[[1989]]-cu ildə [[Azərbaycan]]da ilk müstəqil, demokratik qəzet olan "Azərbaycan"ı təsis etmiş, iki il onun baş redaktoru olmuşdur.
 
[[1990]]-cı ildə [[Azərbaycan Xalq Cəbhəsi]]ndən [[Milli Məclis|Parlamentə]] deputat seçilmiş, Demokratik deputat fraksiyasının həmsədri, Qaçqınlarla iş komissiyasının sədri olmuşdur.
 
[[26 noyabr]] [[1991]]-ci ildə təşkil edilən [[Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin Milli Şurası|Azərbaycan Respublikası Ali Soveti Milli Şurası]]nın tərkibinə daxil edilmişdir<ref>[http://e-qanun.az/framework/9746 ''"Azərbaycan Respublikası Ali Soveti Milli Şurasının təşkil edilməsi haqqında"''] Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin 26 noyabr 1991-ci il tarixli, 276-XP nömrəli '''Qərarı'''. [[e-qanun.az]] {{az}}</ref>.
 
[[1991]]-[[1995]]1991–1995-ci illərdə Mətbuat və İnformasiya naziri vəzifəsini icra etmişdir.
 
[[1992]]-ci ildə bir qrup ziyalı ilə [[Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası]]nı təsis etmişdir, bu günə qədər partiyanın sədridir.
 
[[1995]]-ci ildə Mətbuat və informasiya naziri vəzifəsindən istefa vermişdir.
 
[[1996]]-cı ildə Azərbaycan Respublikası prezidentinin fərmanıyla [["Şöhrət" ordeni (Azərbaycan)|"Şöhrət" ordeni]] ilə təltif edilən S.Rüstəmxanlı hakimiyyət orqanlarına etiraz əlaməti olaraq bu yüksək dövlət ödülünü almaqdan imtina etmişdir.{{mənbəsiz}}
 
[[2003]]-cü ildə [[Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası]] tərəfindən Azərbaycan Respublikasının prezidentliyinə namizədliyi irəli sürülmüşdür.
 
[[2005]] [[2010]]-cu illərdə [[Milli Məclis]]ə keçirilən seçkilərdə 72 saylı Yardımlı-Masallı dairəsindən deputat olmuşdur.
 
== Diaspor fəaliyyəti ==
S.Rüstəmxanlı Azərbaycanın ən böyük diaspora təşkilat olan [[Dünya Azərbaycanlıları Konqresi]]nin üzvüdür. Müxtəlif vaxtlarda konqresin Məclis sədri, İdarə Heyətinin üzvü və sədri olmuşdur. 2008 və 2011-ci illərdə Dünya Azərbaycanlıları Konqresinə keçirilən X və XI qurultaylarında həmsədr seçilmişdir.
 
== Filmoqrafiya ==
# [[1990-cı ilin adamı (film, 1977)]](qısametrajlı sənədli film)
# [[Azərbaycan məktəbinin 60 illiyi (film, 1980)]]
# [[Azərbaycana namus və sevgiylə (film, 2006)]]
# [[Babadağ (film, 2006)]]
# [[Cavad xan (film, 2009)]]
# [[Cavad xan. Filmin filmi (film, 2007)]]
# [[Daş (film, 1977)]]
# [[Ənvər Həsənov. Yeddi oğuldan biri (film, 2007)]]
# [[Meşəyə insan gəlir (film, 1980)]]
# [[Musaküçə kəndinin sakinləri (film, 1973)]]
# [[Neft Daşlarının 25 illiyi (film, 1975)]]
# [[Payızın 17 anı (film, 2007)]]
# [[Qayıdış (film, 1988)]]
# [[Suvenir (film, 1972)]]
# [[Talada ev (film, 1986)]]
# [[Tikilir, amma... (film, 1973)]]
# [[Uçuş xətti (film, 1987)]]
# [[Zəlimxan dastanı (film, 2007)]]
# Əsgər mahnıları
 
== Kitabları ==
* "Tanımaq istəsən",
* "Xəbər gözləyirəm",
* Sevgim,sevincim
* "Gəncə qapısı",
* "Sağ ol, ana dilim!",
* "Qan yaddaşı",
* "Ömür kitabı",
* Atamın ruhu
* "Sunami",
* "Əbədi Sevda".
* Dərdə əyilmə
* Şair və Şər
* Akademikin son əsəri (2017)
== Xarici keçidlər ==
{{Vikianbar kateqoriyası|Sabir Rüstəmxanlı}}
* https://www.facebook.com/S.Rustamhanli
* [https://www.youtube.com/watch?v=MTjKFCgV_Jo Səda - Sabir Rüstəmxanlı 70] {{az}}
 
== Həmçinin bax ==
* [[Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası]]
{{Azərbaycan Respublikası prezidenti seçkilərində prezidentliyə namizədlər}}
{{Azərbaycanın mətbuat və informasiya nazirləri}}