"Dəniz çöküntüləri" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

234 bayt əlavə edildi ,  1 ay öncə
k
Düzəlişin təsviri yoxdur.
k
{{Elmi nəzəriyyə|Adı=Dəniz çöküntüləri|Şəkil=|Şəkil miqyası=|Şəkil məlumat=|Şəkil2=|Şəkil miqyası2=|Şəkil məlumat2=|Müəllifi=|Düsturu=|Elm=Geologiya|Yaranmış elm=|Şüarı=}}
'''Dəniz''' '''çöküntüləri -''' dəniz hövzələrinin dib çöküntüləri. Termin dar çərçivədə [[dəniz]]lərin, geniş mənada isə [[Dünya okeanı|Dünya okeanının]] çöküntüləri üçün tətbiq edilir. Dəniz çöküntüləri müxtəlif mənşəli: [[Terrigen çöküntülər|terrigen]] (qurudan gətirilən), biogen (dəniz orqanizmləri vasitəsilə  yaradılan), vulkanogen  (sualtı və  yerüstü  vul­kan tullantılarından  yaranan), [[Xemogen (kimyəvi) çöküntülər|xemogen]] (kim­yə­vi  və  ya biokimyəvi   yolla  dəniz suyundan   çökmüş)  olur. Bu  və  ya digər  kompanen­tin  üstün­lük təşkil  etməsinə  görə  dəniz çöküntüləri ter­­ri­gen,  biogen, vulkanogen  və  hemogen tiplərə  bölünür.  Terrigen çöküntülər (qırıntılı, gilli)  daha  geniş yayılmışdır   ki,  onların da  [[Qranulometrik tərkib diaqramı|qranulometrik  tərkibi]] dəniz  suyunun  müxtəlif tipli hərəkətlərinin (dalğa, axın)  təsiri  altında və  dibin  relyefindən asılı  olaraq  formalaşır. Mötədil  iqlimli  humid  zonanın  dərin  dənizlərində  diatom çöküntüləri  yaranır,  tropik zona  dənizlərində  isə  biogen  karbonattoplanma  prosesi gedir (mərcan,  qabıq,  foraminifer və b.).  Xemogen (karbonat,  halogen) tipli  dəniz çöküntüləri əsasən arid  zonanın  qitədaxili dənizlərində  əmələ  gəlir. Dəniz çöküntüləri adətən bu  və  ya  digər  dəniz  fauna  və  flora  qalıqları saxlayır. Dayaz şelf çöküntülərində bu qalıqlar daha  çox olur, dərinlik çöküntülərində isə çox az  və  ya  heç olmur.
 
== Həmçinin bax ==
 
* [[Dəniz]]
* [[Dünya okeanı]]
* [[Çöküntülər (geologiya)|Çöküntülər]]
 
== Mənbə ==