"Azərbaycanlıların Ermənistandan deportasiyası" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Məqaləni yenidən yüksək səviyyədə və akademik işləmək üçün düzəlişlərin edilməsi
(təkmilləşdirmə, yeniləmə)
(Məqaləni yenidən yüksək səviyyədə və akademik işləmək üçün düzəlişlərin edilməsi)
</ref><ref>C. M. Hann, "Property Relations" Group, "The postsocialist agrarian question: property relations and the rural condition", http://books.google.com/books?id=_UR5lie_qPoC&pg=PA236&dq=deportation+of+azeris&lr=&ei=4TFcSuG6GZmIyQS16NW_Bw&hl=ru, LIT Verlag Berlin-Hamburg-Münster, 2003</ref><ref>Karen Dawisha, Bruce Parrott, "Independent Armenia", "Conflict, cleavage, and change in Central Asia and the Caucasus" "http://books.google.com/books?id=XvMfeIVY71sC&pg=PA119&dq=deportation+of+azeris&lr=&ei=ESpcSr7FDpnkygTi1Lz8CA&hl=ru" " [[Cambridge University Press]]", 1997</ref><ref>Taru Bahl, M.H. Syed, Refugees and displaced persons in Azerbaijan, "Encyclopaedia of the Muslim World", http://books.google.com/books?id=MJTdr3JI46wC&pg=PA107&dq=deportation+of+azeris&lr=&ei=ACxcSryKBaS4yQTg3ZGyBw&hl=ru, Anmol Publications PVT. LTD, 2003</ref><ref>Фуад Ахундов – Politoloq, '''Кто виноват в карабахском тупике?''' – Jurnal "Россия в глобальной политике" (rusca), http://www.globalaffairs.ru/numbers/30/9148.html, № 1, Январь – Февраль 2008</ref>
 
== TarixiArxa plan ==
Tarixçilərin və tədqiqatçıların fikrinə görə azərbaycanlıların indiki Ermənistandan etnik təmizlənməsi və deportasiyalarının əsas səbəbi regionun və ölkənin milli tərkibinin dəyişdirilməsi idi.<ref>Members of Perlamentary Assembly of Council of Europe, HUSEYNOV, Rafael, '''Azerbaijan''', ALDE;AÇIKGÖZ Ruhi, Turkey, EDG; ÇAVUSOĞLU, Mevlüt, Turkey, EDG; GOULET, Daniel, '''France''', ALDE''(Sénateur – Sénat France – Palais du Luxembourg, 15 rue de Vaugirard – 75291 – Paris cedex 06 – Tel: + 33 (0)1 42 34 29 26 – Fax: + 33 (0)1 42 34 40 84 –
E-mail: d.goulet@senat.fr)''; HAJIYEV, Sabir, Azerbaijan, SOC; IBRAHIMLI, Fazail, Azerbaijan, ALDE; ILASCU, Ilie, '''Romania''', NRI; ILICALI, Mustafa, '''Turkey''', EPP/CD; ĐNCEKARA, Halide, Turkey, EPP/CD; MIRZAZADA, Aydin, Azerbaijan, EDG; PROVERA, Fiorello, '''Italy''', ALDE; RAKHANSKY, Anatoliy, '''Ukraine''', UEL; RIGONI, Andrea, Italy, EPP/CD; SEYIDOV, Samad, Azerbaijan, EDG;TEKELĐOĞLU, Mehmet, Turkey, EPP/CD, "The Armenian policy of ethnic cleansing against Azerbaijanis", http://assembly.coe.int/Documents/WorkingDocs/Doc06/EDOC10990.pdf,
Mr. Rafael Huseynov, Parlamentary of PACE, Council of Europe, 2006, səh. 1-2: "Nowadays, this country-invader and the Armenian lobby being its supporter with their prime goal to "create Great Armenia from sea to sea" are a serious threat not only for Azerbaijan but for a number of other countries as well. Having their secret and open activities aimed at the creation of "small Armenia states" in several countries of their compact living by using separatism, ethnic cleansing and terrorism the "Armenianism" can only be stopped by means of common efforts"</ref><ref>Lowell W. Barrington, "After Independence: Making and Protecting the Nation in Postcolonial & Postcommunist States", USA, University of Michigan Press, 2006, ...In late 1988, the entire Azerbaijani population (including Muslim Kurds) — some 167000 people — was kicked out of the Armenian SSR. In the process, dozens of people died due to isolated Armenian attacks and adverse conditions. This population transfer was partially in response to Armenians being forced out of Azerbaijan, but it was also '''the last phase of the gradual homogenization of the republic under Soviet rule'''. '''The population transfer was the latest, and not so "gentle, " episode of ethnic cleansing that increased Armenia’s homogenization from 90 percent to 98 percent. Nationalists, in collaboration with the Armenian state authorities, were responsible for this exodus.</ref><ref>http://homepages.cae.wisc.edu/~dwilson/Armenia/justin.html Armenian-Turkish Conflict, Speech given by Dr. Justin McCarthy at the Turkish Grand National Assembly, March 24, 2005:
Sitat: The plan of the Armenian Nationalists has not changed in more than 100 years. It is to create an Armenia in Eastern Anatolia and the Southern Caucasus, regardless of the wishes of the people who live there... The map you see is based on the program of the Dashnak Party and the Armenian Republic. It shows what the Armenian Nationalists claim. The population of the new "Armenia" would be less than one-fourth Armenian at best. Could such a state long exist? Yes, it could exist, but only if the Turks were expelled. That was the policy of the Armenian Nationalists in 1915. It would be their policy tomorrow.</ref><ref>http://news.bbc.co.uk/hi/russian/in_depth/newsid_4664000/4664621.stm Tomas de Vaal. "Qara bağ".</ref>
 
== Gedişat ==
 
=== Birinci mərhələ ===
 
=== İkinci mərhələ ===
 
=== Üçüncü mərhələ ===
 
Azərbaycanlıların Ermənistandan (Qərbi Azərbaycandan) deportasiyası və köçürülməsi hələ XVIII əsrdən başlanıb. Qərbi Azərbaycandan [[azərbaycanlılar]]ın, ümumiyyətlə müsəlmanların deportasiyası üç mərhələdə aparılıb:
[[Fransa]], [[Rumıniya]], [[Azərbaycan]], [[Türkiyə]], [[Ukrayna]], [[İtaliya]] parlamentariləri tərəfindən imzalanmış [[Avropa Şurası Parlament Assambleyası]]nın (AŞPA) qərarına əsasən "Böyük Ermənistan yaradılmasına yönəlilmiş azərbaycanlı əhalinin məcburi köçürülməsi, yüz ildən artıq bir dövrü əhatə edir".<ref>{{Cite web |title=Arxivlənmiş surət |url=http://assembly.coe.int/Documents/WorkingDocs/Doc06/EDOC10990.pdf |access-date=2009-07-30 |archive-date=2009-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090730201136/http://assembly.coe.int/Documents/WorkingDocs/Doc06/EDOC10990.pdf |url-status=live }}</ref>
 
== Nəticə ==
== Etnik təmizlənmə və deportasiyaların səbəbləri və məqsədləri ==
Tarixçilərin və tədqiqatçıların fikrinə görə azərbaycanlıların indiki Ermənistandan etnik təmizlənməsi və deportasiyalarının əsas səbəbi regionun və ölkənin milli tərkibinin dəyişdirilməsi idi.<ref>Members of Perlamentary Assembly of Council of Europe, HUSEYNOV, Rafael, '''Azerbaijan''', ALDE;AÇIKGÖZ Ruhi, Turkey, EDG; ÇAVUSOĞLU, Mevlüt, Turkey, EDG; GOULET, Daniel, '''France''', ALDE''(Sénateur – Sénat France – Palais du Luxembourg, 15 rue de Vaugirard – 75291 – Paris cedex 06 – Tel: + 33 (0)1 42 34 29 26 – Fax: + 33 (0)1 42 34 40 84 –
E-mail: d.goulet@senat.fr)''; HAJIYEV, Sabir, Azerbaijan, SOC; IBRAHIMLI, Fazail, Azerbaijan, ALDE; ILASCU, Ilie, '''Romania''', NRI; ILICALI, Mustafa, '''Turkey''', EPP/CD; ĐNCEKARA, Halide, Turkey, EPP/CD; MIRZAZADA, Aydin, Azerbaijan, EDG; PROVERA, Fiorello, '''Italy''', ALDE; RAKHANSKY, Anatoliy, '''Ukraine''', UEL; RIGONI, Andrea, Italy, EPP/CD; SEYIDOV, Samad, Azerbaijan, EDG;TEKELĐOĞLU, Mehmet, Turkey, EPP/CD, "The Armenian policy of ethnic cleansing against Azerbaijanis", http://assembly.coe.int/Documents/WorkingDocs/Doc06/EDOC10990.pdf,
Mr. Rafael Huseynov, Parlamentary of PACE, Council of Europe, 2006, səh. 1-2: "Nowadays, this country-invader and the Armenian lobby being its supporter with their prime goal to "create Great Armenia from sea to sea" are a serious threat not only for Azerbaijan but for a number of other countries as well. Having their secret and open activities aimed at the creation of "small Armenia states" in several countries of their compact living by using separatism, ethnic cleansing and terrorism the "Armenianism" can only be stopped by means of common efforts"</ref><ref>Lowell W. Barrington, "After Independence: Making and Protecting the Nation in Postcolonial & Postcommunist States", USA, University of Michigan Press, 2006, ...In late 1988, the entire Azerbaijani population (including Muslim Kurds) — some 167000 people — was kicked out of the Armenian SSR. In the process, dozens of people died due to isolated Armenian attacks and adverse conditions. This population transfer was partially in response to Armenians being forced out of Azerbaijan, but it was also '''the last phase of the gradual homogenization of the republic under Soviet rule'''. '''The population transfer was the latest, and not so "gentle, " episode of ethnic cleansing that increased Armenia’s homogenization from 90 percent to 98 percent. Nationalists, in collaboration with the Armenian state authorities, were responsible for this exodus.</ref><ref>http://homepages.cae.wisc.edu/~dwilson/Armenia/justin.html Armenian-Turkish Conflict, Speech given by Dr. Justin McCarthy at the Turkish Grand National Assembly, March 24, 2005:
Sitat: The plan of the Armenian Nationalists has not changed in more than 100 years. It is to create an Armenia in Eastern Anatolia and the Southern Caucasus, regardless of the wishes of the people who live there... The map you see is based on the program of the Dashnak Party and the Armenian Republic. It shows what the Armenian Nationalists claim. The population of the new "Armenia" would be less than one-fourth Armenian at best. Could such a state long exist? Yes, it could exist, but only if the Turks were expelled. That was the policy of the Armenian Nationalists in 1915. It would be their policy tomorrow.</ref><ref>http://news.bbc.co.uk/hi/russian/in_depth/newsid_4664000/4664621.stm Tomas de Vaal. "Qara bağ".</ref>
 
== Qərbi Azərbaycanın erməniləşdirilməsi ==
[[Şəkil:Ethnographic map of the Erivan Governorate-1902.png|thumb|right|280px|İrəvan quberniyasının etnik xəritəsi; xəritə 1902-ci ildə 1886-cı ilə aid kameral sayımının nəticələri əsasında tərtib edilib.]]
Ermənilər deportasiya planını həyata keçirməzdən əvvəl bunun üçün xüsusi siyasət yürüdüb. Azərbaycanlılar isə həmin vaxtlarda ermənilərin bu iyrənc siyasətinin arxasında duran məqsədləri dərk etməyib. Çar Rusiyası tərəfindən [[İrəvan]]a köçürülən ermənilər əvvəlcə məskunlaşdıqları kənd, rayon, qəsəbə, dağ-dərə, mahal və digər yerlərin adlarını dəyişərək erməniləşdiriblər. Bu ərazidə olan azərbaycanlı adlarını öz adları ilə əvəzləyiblər. O vaxt Qərbi Azərbaycanın-indiki [[Ermənistan]]ın 34 rayonunun adı dəyişdirilib.
Bundan sonra özlərinə şərait yaradan ermənilər azərbaycanlıları köçürməyə, təzyiqlər göstərməyə başlayıb. Azərbaycan tərəfindən hər il ermənilərin azərbaycanlılara qarşı törətdikləri soyqırım, vəhşiliklər barədə [[BMT|Birləşmiş Millətlər Təşkilatına]], [[YUNESKO]]-ya, [[Avropa Şurası]], Avropada Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Təşkilatına və dünya ictimaiyyətinə müraciətlərlər göndərilsə də nəticə hələ ki, yoxdur.
 
=== İndiki Ermənistanda azərbaycanlıların sayının illər üzrə dəyişdirilməsi ===
{| align=center border=1 cellpadding=4 cellspacing=0 style="margin: 0 0 0 1em; background: #ffffff; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; text-align:left; font-size: 95%;"
|- style="text-align:center; background: #efefef; border-bottom:2px solid gray;"