"Alınma sözlər" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

54 bayt əlavə edildi ,  1 ay öncə
Daha səlist nitqimiz olsun.
k (91.242.21.151 tərəfindən edilmiş redaktələr geri qaytarılaraq Rüfət Həsənli tərəfindən yaradılan sonuncu versiya bərpa olundu.)
Teqlər: Mobil redaktə Mobil veb redaktə Geri qaytarma Təkmilləşdirilmiş mobil redaktə
(Daha səlist nitqimiz olsun.)
1. Sözdə iki saitin yanaşı işlənməsi:
 
Örnәk;
Örnәk: ''ailə'', ''zəif'', ''səadət'', ''müəllim[dilimizdə müəllimə sözü yoxdur.]'', ''sual'', ''maaş'', ''bədii'', ''mətbəə'' və başqa.
 
2. Sözdə uzun tələffüz olunan saitin işlənməsi (Avropa mənşəli sözlərdə uzun tələffüz olunan sait olmur):
 
Örnәk:
Örnәk: ''aləm'', ''məna'', ''elan'', ''xüsusi'', ''səliqə'' və başqa.
 
3. Sözün "r" samiti ilə başlanması:
 
Örnәk:
Örnәk: ''rezin'', ''rayon'', ''rəssam'', ''rəf'', ''rəndə'' və başqa.
 
Örnәk: ''rezin'', ''rayon'', ''rəssam'', ''rəf'', ''rəndə'' və başqa.
 
4. Sözdə "" samitinin işlənməsi (istər sözün əvvəlində, sonunda, istərsə də ortasında):
 
Örnәk:
Örnәk: ''janr'', ''müjdə'', ''əjdaha'', ''qaraj'', ''jurnal'', ''montaj'' və başqa. ''Qıjı'', ''qıjıltı'' kimi sözlər istisnadır.
 
Örnәk: ''janr'', ''müjdə'', ''əjdaha'', ''qaraj'', ''jurnal'', ''montaj'' və başqa. ''Qıjı'', ''qıjıltı'' kimi sözlər istisnadır.
 
5. Vurğusu son hecaya düşməyən sözlərin çoxu (''bayaq'', ''bildir'', ''dünən'', ''necə'', ''ancaq'', ''yalnız'', ''sanki'' və s. kimi əsl Azərbaycan sözləri istisnadır):
 
Örnək:
Örnək: ''kabel'', ''kompüter'', ''kalkulyator'', ''biologiya'' və başqa.
 
Örnək: ''kabel'', ''kompüter'', ''kalkulyator'', ''biologiya'' və başqa.
 
6. Sözdə ahəng qanununun pozulması (''ilıq'', ''işıq'', ''inam'', ''ilxı'', ''ildırım'', ''işartı'', ''islanmaq'', ''tikan'', ''elat'', ''gedişat'' kimi sözlər və bəzi iki sözün birləşməsindən yaranan sözlər istisnadır):
 
Örnәk:
Örnәk: ''məktub'', ''vəfa'', ''ticarət'' və başqa.
 
7. Təkhecalı sözlərin sonunda eyni samitlərin işlənməsi:
 
Örnәk:
Örnәk: ''sirr'', ''həll'', ''hiss'', ''xətt'', ''tibb'', ''hədd'' və başqa.
 
8. Qoşa "y" samitli sözlərin hamısı.
9. Tərkibində "q" samitinin kar qarşılığı "k" səsi olan sözlərin çoxu:
 
Örnәk:
Örnәk: ''kolxoz'', ''klub'', ''tank'', ''xalq'', ''şəfəq'', ''əxlaq'' və başqa.
 
10. Fleksiyaya uğrayan (kökü içəridən dəyişən) sözlər:
11. Sonu -at şəkilçisi ilə bitən sözlər:
 
Örnək:
Örnək: ''məlumat'', ''hesabat'', ''mühasibat'', ''tələbat'' və başqa.
 
12. "O" kimi yazılıb "a" kimi oxunan sözlər:
 
Örnək:
Örnək: ''kompüter'', ''kompot'' və başqa.
 
13. Ərəb və fars dillərindən alınma sözlər isə "la-, na-, bi-, ba-" ön şəkilçiləri ilə birlikdə dilimizə daxil olmuşdur (''nadinc'' və ''nakişi'' sözləri istisna hal olaraq milli mənşəlidir):
 
Örnək:
Örnək: ''laməkan'', ''laqeyd'', ''naşükür'', ''naməlum'' və başqa.
 
14. Məktəb, təhsil, din və ilahiyyatla bağlı sözlərin çoxu da ərəb və fars dillərindən alınma sözlərdir:
 
Örnək:
Örnək: ''məktəb'', ''məktub'', ''kitab'', ''katib'', ''dərs'', ''tədris'', ''mədrəsə'', ''sinif'', ''elm'', ''Allah'', ''rəbb'', ''islam'', ''peyğəmbər'', ''məscid'', ''müsəlman'', ''inam'', ''namaz'', ''səcdə'', ''ilahi'', ''oruc'', ''həcc'', ''molla'', ''axirət'', ''cənnət'', ''şeytan'', ''Əkbər'', ''Zəhra'', ''Ömər'', ''Cəfər'', ''Həsən'', ''Əli'', ''Fatma'' və başqa.
 
15. Sözün əvvəlində iki samitin yanaşı gəlməsi də əsl Azərbaycan sözləri üçün səciyyəvi özəllik deyil. Belə sözlər, əsasən, Avropa mənşəli alınma sözlərdir:
 
Örnək:
Örnək: ''plan'', ''prospekt'', ''şkaf'', ''tramplin'' və başqa.
 
16. Dilimizdə fars dilindən keçən sözlərin əksəriyyəti poetik ifadələr və sözlərdir:
 
Örnək:
Örnək: ''gül'', ''bülbül'', ''bahar'', ''payız'', ''dilbər'' və başqa.
 
<br />
Anonim istifadəçi