"Makedoniyalı İsgəndər" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

k
89.147.245.33 tərəfindən edilmiş redaktələr geri qaytarılaraq 5.197.220.249 tərəfindən yaradılan sonuncu versiya bərpa olundu.
Teqlər: Mobil redaktə Mobil veb redaktə Vizual redaktor Geri qaytarıldı
k (89.147.245.33 tərəfindən edilmiş redaktələr geri qaytarılaraq 5.197.220.249 tərəfindən yaradılan sonuncu versiya bərpa olundu.)
Teq: Geri qaytarma
}}
 
'''Makedoniyalı İskəndərİsgəndər''', 56-cı '''III İsgəndər''', '''İsgəndər [[Zülqərneyn]]''' və ya Kiçik '''Böyük İsgəndər''' ({{Dil-el|Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας}}, Aléxandros ho Mégas, Yunan dilindən : ἀλέξω alexo "müdafiə etmək, kömək etmək" və ἀνήρ ander "adam") ({{DVTY}}) — [[Qədim Yunanıstan]]ın [[Makedoniya İmperiyası|Makedoniya çarlığı]]nın hökmdarı ([[Basilevs]])<ref>[https://simple.wikiquote.org/wiki/Alexander_the_Great - Alexander the Great: "Youths of the Pellaians and of the Macedonians and of the Hellenic Amphictiony and of the Lakedaimonians and of the Corinthians… and of all the Hellenic peoples, join your fellow-soldiers and entrust yourselves to me, so that we can move against the barbarians and liberate ourselves from the Persian bondage, for as Greeks we should not be slaves to barbarians."] Pseudo-Kallisthenes, ''Historia Alexandri Magni'', 1.15.1–4
<br>[https://simple.wikiquote.org/wiki/Alexander_the_Great - Alexander the Great: "Now you fear punishment and beg for your lives, so I will let you free, if not for any other reason so that you can see the difference between a Greek king and a barbarian tyrant, so do not expect to suffer any harm from me. A king does not kill messengers."] ''Historia Alexandri Magni of Pseudo-Kallisthenes'', 1.37.9–13
<br>[https://simple.wikiquote.org/wiki/Alexander_the_Great - Alexander the Great addressing his troops prior to the Battle of Issus: "There are Greek troops, to be sure, in Persian service — but how different is their cause from ours! They will be fighting for pay — and not much of at that; we, on the contrary, shall fight for Greece, and our hearts will be in it."] ''Anabasis Alexandri'' by Roman historian [[Arrian]], Book II, 7
<br>[[q:Robin Lane Fox|- Robin Lane Fox: 1) "Alexander was still the Greek avenger of Persian sacrilege who told his troops, it was said 'that Persepolis was the most hateful city in the world'. On the road there, he met with the families of Greeks who had deported to Persia by previous kings, and true to his slogan, he honoured them conspicuously, giving them money, five changes of clothing, farm animals, corn, a free passage home, and exemption from taxes and bureaucratic harassments." p. 256,<br>2) "To his ancestors (to a Persian's ancestors) Macedonians were only known as 'yona takabara', the 'Greeks who wear shields on their heads', an allusion to their broad-brimmed hats." p. 104,<br>3) "Alexander was not the first Greek to be honoured as a god for political favour." p. 131,<br>4) "In spirit, Alexander made a gesture to the Lydians' sensitivities, though his Greek crusade owed them nothing as they were not Greeks." p. 128.]] [[Robin Lane Fox]], ''Alexander the Great'', Penguin Books, UK, 1997
<br>[http://books.google.gr/books/about/Encyclopedia_of_the_Archaeology_of_Ancie.html?id=XNdgScxtirYC&redir_esc=y - Katheryn A. Bard: "The Macedonians were originally one of several Greek tribes living on the northern frontier of the Hellenic world."] Katheryn A. Bard, ''Encyclopaedia of the Archaeology of Ancient Egypt'', Taylor & Francis, 1999, p. 460.
<br>[http://www.amazon.com/Alexander-Merging-Universal-History-Benjamin/dp/B004IIBH8O - Benjamin Ide Wheeler: "That the Macedonians were Greek by race there can be no longer any doubt. They were the northernmost fragments of the race left stranded behind the barriers."] [[Benjamin Ide Wheeler]], ''Alexander the Great: The Merging of East and West in Universal History'', Elibron Classics, 2011</ref><ref name="Macedonians">{{harvnb|Zacharia|2008|loc=Simon Hornblower, "Greek Identity in the Archaic and Classical Periods", pp. 55–58}}; {{harvnb|Joint Association of Classical Teachers|1984|pp=50–51}}; {{harvnb|Errington|1990|pap=3–4}}; {{harvnb|Fine|1983|pp=607–608}}; {{harvnb|Hall|2000|p=64}}; {{harvnb|Hammond|2001|p=11}}; {{harvnb|Jones|2001|p=21}}; {{harvnb|Osborne|2004|p=127}}; {{harvnb|Hammond|1989|pp=12–13}}; {{harvnb|Hammond|1993|p=97}}; {{harvnb|Starr|1991|pp=260, 367}}; {{harvnb|Toynbee|1981|p=67}}; {{harvnb|Worthington|2008|pp=8, 219}}; {{harvnb|Chamoux|2002|p=8}}; {{harvnb|Cawkwell|1978|p=22}}; {{harvnb|Perlman|1973|p=78}}; {{harvnb|Hamilton|1974|loc=Chapter 2: The Macedonian Homeland, p. 23}}; {{harvnb|Bryant|1996|p=306}}; {{harvnb|O'Brien|1994|p=25}}.</ref><ref>Simon Hornblower, "Greek Identity in the Archaic and Classical Periods" in Katerina Zacharia, ''Hellenisms'', Ashgate Publishing, 2008, pp. 55–58.</ref> və [[Argeadlar sülaləsi]]nin nümayəndəsi. Eramızdan əvvəl 356-cı ildə Pellada doğulan İsgəndər atası [[Makedoniyalı II Filip]]dən ölümündən sonra 20 yaşında taxta çıxmışdır. O, 30 yaşına qədər qədim dünyanın ən böyük imperiyalarından birini ([[Yunanıstan]]dan [[Misir]]ə və Şimal-qərbi [[Hindistan]]a qədər) yaradana qədər hakimiyyətinin çox hissəsini [[Asiya]] və Şimal-şərqi [[Afrika]] (A.Y.E.)boyunca hərbi kampaniyalarda keçirib.<ref>{{cite web | place = UK | title = Alexander the Great (356–323 BC) | publisher = BBC | url = http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/alexander_the_great.shtml}}</ref> O, döyüşdə məğlub edilməz idi və tarixdəki ən müvəffəqiyyətli hərbi komandanlardan biri hesab edilir.{{Sfn |Yenne|2010 | page = 159}}
 
Gəncliyində İsgəndər filosof [[Aristotel]]dən 16 yaşına qədər dərs alıb. Atası [[II Filipp]]in öldürülməsindən sonra eramızdan əvvəl 336-cı ildə taxta çıxan İsgəndər güclü dövləti və təcrübəli ordunu miras alıb. O, Yunanıstanın generallığı ilə mükafatlandırılıb və bu səlahiyyətdən atasının hərbi işğal planlarını həyata keçirməyə başlamaq üçün istifadə edib. [[E.ə. 334]]-cü ildə o, Anatoliyanı idarə edən [[Əhəmənilər imperiyası]]nı işğal edib və 10 il davam edən hərbi əməliyyatlara başlayıb. İsgəndər həlledici döyüşlərdə, xüsusilə [[İss vuruşması|İss]] və [[Qavqamel döyüşü|QarqamelQavqamel]] döyüşlərində İranın gücünü məhv edib. O, axırda İran hökmdarı [[III Dara]]nı hakimiyyətdən salıb və ilk İran imperiyasının tamamını işğal edib. Bu zaman onun imperiyası [[Adriatik dənizi]]ndən [[Hind (çay)|Hind çayına]] qədər uzanırdı.
 
"Dünyanın sonuna və Böyük Xarici Dənizə" çatmaq istəyən İsgəndər [[E.ə. 326]]-cı ildə [[Hindistan]]ı işğal edib, ancaq ordusunun tələbi onu geri qayıtmağa məcbur edib. İsgəndər [[E.ə. 323]]-cü ildə paytaxt etmək istədiyi [[Babil]] şəhərində bəlkə də [[Ərəbistan]]ın işğalı ilə başlayacaq hərbi yürüşlərini həyata keçirə bilmədən öldü. Onun ölümündən sonrakı illərdə bir çox vətəndaş müharibələri onun imperiyasını parçaladı və İsgəndərin generalları və varisləri — Diadoxinin idarə etdiyi dövlətlər yarandı.