"Serbofobiya" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

168 bayt çıxarıldı ,  3 ay öncə
k
tənzimləmə
(Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.8)
k (tənzimləmə)
 
[[ŞəkilFayl:Albanian caricature 1913.gif|thumb|250px|right|[[Serbiya|Serbiyanın]]nın 1913-cü ildə [[Albaniya|Albaniyanı]] işğal etməsini əks etdirən [[karikatura]]. Burada Serbiya [[İlanlar|ilan]] şəklində təsvir edilmişdir. Başlıqda qeyd edilir: "''Məndən uzaqlaşın, vəhşi qaniçənlər!''"]]
 
'''Serbofobiya''' ({{Dil-sr|Србофобија}}) — [[Serbiya|Serbiyaya]]ya, [[Serblər|serblərəserblər]]ə, [[Serbserb dili|serb dilinə]] və ya [[Serb Pravoslav Kilsəsi|Serb Pravoslav Kilsəsinə]] qarşı nifrət və ya [[Düşmən|düşmənçilikdüşmən]]çilik hisslərini tərif etmək üçün istifadə edilən ümumi sosial-siyasi [[termin]]. Bu [[fenomen]] tarixən serb xalqının və sosial qrupunun təqib edilməsinə, təzyiqlərə məruz qalmasına səbəb olmuşdur. Serbofobiya termini indiki dövrdə bütün xalqla əlaqəli olaraq serblərə tarixi nifrətin tərifi kimi qəbul edilir, serblərə bağlı hər şeyin, xüsusilə də serb dövlətçiliyinin rəddi və onlara nifrət hissi ifadə edir. Digər tərəfdən, [[Serb Respublikası|Serb Respublikasının]]nın [[Bosniya və Herseqovina]] daxilində ayrıca bir muxtar serb bölgəsi olaraq rədd edilməsi də buna aiddir.
 
Bu fikrin ən parlaq nümayəndəsi XIX–XX əsrlərdə mövcud olan [[Hüquqlar Partiyası|Xorvatiya Hüquqlar Partiyası]] idi. Bu partiyanın ən ifrat elementləri [[İkinci Dünya müharibəsi]] dövründə [[Yuqoslaviya krallığı|Yuqoslaviya krallığında]]nda hakimiyyətə gələn və serblər, [[yəhudilər]], [[qaraçılar]] və [[Dissident|dissidentləridissident]]ləri hədəf alan irqi qanunlar qəbul edən [[ustaşlar]] xorvat [[Faşizm|faşist]] təşkilatı olmuşdur. Bu, serblərin və [[Müstəqil Xorvatiya Dövlətində]] (1941–1945) yaşayan digər azlıq qruplarının üzvlərinin [[Serb soyqırımı (1941–1945)|soyqırımı]] ilə nəticələnmişdir.
 
== Tarixi ==
=== Osmanlı imperiyasında ===
;Kosovo
Serbofobiya 1877–1897-ci illər arasında baş verən Osmanlı–Serb və Osmanlı–Yunan müharibələri nəticəsində [[Kosovo vilayəti|Kosovo vilayətində]]ndə böyüyür. 1878-ci ildə baş tutan [[Vranye döyüşü]] ilə minlərlə [[Albanlar|alban]] əsilli [[Osmanlı imperiyası|Osmanlı]] qoşunu və albaniyalı mülkilər Osmanlının Kosovo vilayətinin şərq hissəsinə qaçmalı oldular.<ref name=Batakovic1992>{{cite book|last=Bataković|first=Dušan|title=The Kosovo Chronicles|year=1992|publisher=Plato|url=http://www.rastko.rs/kosovo/istorija/kosovo_chronicles/kc_part2b.html}}</ref> [[Mühacirlər|Mühacir]] olaraq bilinən bu [[məcburi köçkünlər]] qaçdıqları bölgələrdə [[Serblər|serblərəserblər]]ə qarşı böyük düşmənçilik hissi bəsləyirdilər.<ref name="Frantz460461">{{cite journal|last=Frantz|first=Eva Anne|title=Violence and its Impact on Loyalty and Identity Formation in Late Ottoman Kosovo: Muslims and Christians in a Period of Reform and Transformation|journal=Journal of Muslim Minority Affairs|volume=29|issue=4|year=2009|pages=460–461|ref=harv|doi=10.1080/13602000903411366|s2cid=143499467}}</ref> Bu düşmənçilik serbofobiyanı gücləndirir və nəticədə albanlar [[Priştina]] və [[Buyanovaç]] bölgələri də daxil olmaqla bütün vilayətdə serb mülkilərinə qarşı qətl, talan və təcavüz kimi genişmiqyaslı vəhşiliklər törədir.
 
Serblərə qarşı törədilən vəhşiliklər 1901-ci ildə də pik nöqtəyə çatır. Buna səbəb [[Osmanlı-Yunan müharibəsi (1897)|1897-ci il Osmanlı–Yunan müharibəsindən]] sonra bölgənin osmanlılara geri verilməyən silahlarla dolu olması idi. Albanlar qırğınlar, təcavüzlər, talanlar və deportasiya da daxil olmaqla Priştina və Şimali Kosovo bölgələrində çoxsaylı vəhşiliklər törədirlər.<ref name=King-Mason-30>{{cite book|author1=Iain King|author2=Whit Mason|title=Peace at Any Price: How the World Failed Kosovo|url=https://books.google.com/books?id=9m3Hp2OevdUC&pg=PA30|year=2006|publisher=Cornell University Press|isbn=0-8014-4539-6|page=30}}</ref> Müxtəlif mənbələrə görə, albanlar o dövrdə homogen bir ərazi yaratmağa çalışdıqları üçün xristian serblərə etnik təmizlənmə təşkil edirdilər.
* {{cite book|last=Klajn|first=Lajčo|title=The Past in Present Times: The Yugoslav Saga|url=https://books.google.com/books?id=hq3XLZ9Nw68C&pg=PA17|year=2007|publisher=University Press of America|isbn=978-0-7618-3647-6|page=17|ref=harv}}
* {{cite book|last=Korb|first=Alexander|chapter=A Multipronged Attack: Ustaša Persecution of Serbs, Jews, and Roma in Wartime Croatia|title=Eradicating Differences: The Treatment of Minorities in Nazi-Dominated Europe|year=2010|location=Newcastle upon Tyne|publisher=Cambridge Scholars Publishing|pages=145–163|url=https://books.google.com/books?id=wGknBwAAQBAJ|ref=harv|isbn=9781443824491}}
*{{cite book|title=Plamen četništva|publisher=Hipnos|origyear=1930|year=1990|first=Stanislav|last=Krakov|authorlink=Stanislav Krakov|location=Belgrade|language=Serbian|url=https://books.google.com/books?id=Bm8MAAAAIAAJ|ref=harv}} {{in lang|sr}}
* {{cite book|last1=Jelavich|first1=Charles|last2=Jelavich|first2=Barbara|title=The Establishment of the Balkan National States, 1804–1920|url=https://books.google.com/books?id=MhQTCgAAQBAJ|year=1986|publisher=University of Washington Press|isbn=978-0-295-96413-3|ref=harv}}
* {{cite book|last=Jovanović|first=Batrić|title=Peta kolona antisrpske koalicije : odgovori autorima Etnogenezofobije i drugih pamfleta|url=https://books.google.com/books?id=WXYyAAAAIAAJ|year=1989}}
24.654

edits