"Azadlıq, bərabərlik, qardaşlıq" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

k
tənzimləmə
k (158.181.43.45 tərəfindən edilmiş redaktələr geri qaytarılaraq Eldarado tərəfindən yaradılan sonuncu versiya bərpa olundu.)
Teq: Geri qaytarma
k (tənzimləmə)
 
[[ŞəkilFayl:Unité_Indivisibilité_de_la_République.jpg|thumb|Birinci Fransız Respublikasını təmsil edən 1793-cü ilə aid afişa. Afişadakı şüarda deyilir: "Birlik, Respublikanın Bölünməzliyi, Azadlıq, Bərabərlik, Qardaşlıq və ya Ölüm". Şüarla birlikdə üçrəngli bayraq, dəynək dəstəsi, frigiya papağı və Qalliya xoruzu kimi simvollar da göstərilir.]]
{{vikiləşdirmək}}
'''Azadlıq, bərabərlik, qardaşlıq''' ({{Dil-fr|Liberté, égalité, fraternité}}) — [[Fransa]]nın və [[Haiti]] Respublikasının milli devizidir və üçşaxəli devizlərə örnəkdir. Tarixi [[Böyük Fransa inqilabı]]na qədər uzanmağına baxmayaraq, o bir neçə devizdən sadəcə biri idi və 19-cü əsrin sonuna, Üçüncü Respublika qurulana qədər rəsmiləşmədi. Üç ifadənin uyğunluğu və sırası İnqilabla eyni dönəmdə müzakirə olunurdu. Bu həmçinin Grand Orient de France və Grande Loge de France kimi təşkilətların da devizidir.
 
== Böyük Fransız İnqilabı dönəmindəki mənşəyi ==
[[ŞəkilFayl:LibertyEqualityorDeath.jpg|thumb|Milliləşdirilmiş mülkün satışını göstərən plakatın üstündəki yazı (1793). Deviz İnqilabdan az sonra tez-tez "Azadlıq, Bərabərlik, Qardaşlıq və ya Ölüm" olaraq yazılırdı. Daha sonra İnqilabın ifrat tərəfi ilə əlaqəli olduğu düşünüldüyü üçün "ölüm" hissəsi çıxarıldı.]]
Devizi ilk olaraq 1790-cı ilin 5 Dekabrında Maksimillian Robespyer özünün "Milli Qaravulun təşkili haqqında" (Fransızca: Discours sur l'organisation des gardes nationales) nitqinin XVI maddəsində səsləndirmişdir və deviz milli cəmiyyətlər tərəfindən tezliklə bütün Fransaya yayılmışdır.{{Dil-fr|Discours sur l'organisation des gardes nationales}}
 
 
=== Paris Kommunası və Üçüncü Respublika ===
Paris Kommunasının meri Paş kommunanın divarları üzərində "Liberté, Égalité, Fraternité, ou la mort" formulasını çəkmişdi. Deviz yalnız Üçüncü Respublika dönəmində öz rəsmiyyətini tapdı. Bundan sonra deviz üsyanlar və inqilabı canfəşanlıqlar tərəfindən imtina edilmədi və Yul Feri və ya Qambetta kimi Müxalifətçi Respublikaçılar tərəfindən yeni siyasi vəziyyətə uyğun qəbul edildi. {{Page needed|date=January 2014}}
 
== 20-ci əsr ==
[[ŞəkilFayl:Arms_of_the_French_Republic.svg|thumb|239x239px|Lent və "Liberté, égalité, fraternité" devizi ilə Fransız Respublikasının gerbi (1905, 1922/1953-)]]
İkinci Dünya Müharibəsində Fransanın Almaniya tərəfindən işğalı dönəmində 1940-cı ildə Vişi Fransız hökumətinin lideri olacaq Marşal Pétain tərəfindən deviz "travail, famille, patrie" (iş, ailə, vətən) olaraq dəyişdirildi.
 
 
== Mədəniyyət ==
[[ŞəkilFayl:Liberte-egalite-fraternite-tympanum-church-saint-pancrace-aups-var.jpg|right|thumb|300x300px|Dövlətə məxsus kilsənin girişinin (timpanum) üzərindəki respublikaçı deviz]]
1905-ci ildə dövləti kilsədən ayıran Fransız qanunun qəbulundan sonra deviz bir müddət Katolik Kilsəsinin yox Fransız respublikasının idarə etdiyi kilsələrin üzərinə həkk olunurdu.
 
24.668

edits