"Qambiya" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

12 bayt əlavə edildi ,  11 ay öncə
Redaktənin izahı yoxdur
Teqlər: Vizual redaktor Mobil redaktə Mobil veb redaktə
}}
 
[[ŞəkilFayl:Qamniyanın siyasi xəritəsi.png|thumb|270px|Qamniyanın siyasi xəritəsi]]
 
'''Qambiya''' ({{Dil-en|The Gambia}}) və ya rəsmi adı ilə '''Qambiya Respublikası''' ({{Dil-en|Republic of The Gambia}}) — [[Qərbi Afrika]]da dövlət. Qambiya ərazicə Afrikanın ən kiçik ölkələrindəndir. Şimaldan, şərqdən və cənubdan [[Seneqal|Seneqalla]]la həmsərhəddir. Qərbdən isə [[Atlantik okean|Atlantik okeanı]] ilə əhatə olunmuşdur. Paytaxtı [[Bancul]], ən böyük şəhəri [[Serekunda]] ümumi sahəsi 10,689 kvadrat kilometrdir. Qambiya 18 fevral 1965-ci ildə [[Böyük Britaniya]]nın müstəmləkəçiliyindən azad olaraq və [[Millətlər Birliyi]]nə daxil olmuşdur. Ölkə iqtisadi inkişafı səviyyəsinə görə dünyanın ən yoxsul ölkələrindən biridir.
 
== Tarix ==
=== Qambiyanın Müstəqiliyi ===
 
=== Qambiyanın Müstəqiliyi ===
1960-cı ildə Britaniya Protektoratı olan Qambiyaya seçki hüququ verildi və Qanunvericilik Şurasını 34 nəfərdən ibarət Nümayəndələr Palatası (House of Representatives) əvəz etdi.
1962-ci ildə baş nazir və Qubernatorun Sədirlik etdi və 8 digər nazilliklərində daxil olduğu İdarə Heyəti yaradıldı. Mütərəqqi Xalq Partiyasinin lideri [[Dauda Jawara]] birinci baş nazir
oldu.1963-cü il Oktyabrın 4-də Qambiya tam özünüidarə hüququ qazandı.1965-ci ildə qüvvəyə minəm
müstəqil Qambiya Konstitusiyasına görə ölkə Birliyi çərçivəsində konstitusiya monarxiya elan olundu. 1970-ci il aprelin 23-də keçirilən Referendumla Qambiya respublika oldu.
1981-ci ilin iyulunda ölkədə bir üsyan oldu və seneqallı əsgər tərəfindən yatırıldı, qiyam zamanı 500-800500–800 nəfər şəhid oldu və iqtisadiyyat böyük maddi ziyan dəydi.
 
=== Seneqambiya ===
{{Əsas|Seneqambiya Konfederasiyası}}
1982-ci ilin fevralında Qambiya [[Seneqal]] ilə birlikdə [[Seneqambiya Konfederasiyası]] yaradır. Bu zaman ərazicə və əhali sayına görə kiçik olan Qambiya özünün hökumətinə, müstəqil maliyyə və xarici siyasətinə malik olur. Konfederasiya daxilində xarici siyasətin koordinasiya ediməsi, silahlı qüvvələrin, xüsusi xidmətin və nəqliyyat infrastrukturunun birləşdirilməsi nəzərdə tutulmuşdu. Sonradan Qambiya konfederasiyanın idarə edilməsində rolunun artırılmasını tələb etməyə başladı. Fikir ayrılıqlarına görə konfederasiya 1989-cu ildə fəaliyyətini dayandırdı. Sonrakı dövrdə hər iki dövlətin münasibətləri gərgin olaraq qalır.
 
=== Tarixi ===
[[ŞəkilFayl:Карта Гамбии.png|thumb|right|200px|Qambiya]]
Qambiyanın prezidenti Yəhya Camme 2015-ci ildə Qambiyanı İslam Respublikası elan etdi. Bununla da Qambiya [[İran]], [[Pakistan]], [[Əfqanıstan]] və [[Mavritaniya]]dan sonra 5-ci İslam Respublikası oldu.
 
}}
 
 
== Həmçinin bax ==
== İstinadlar ==
{{İstinad siyahısı}}
 
{{Qambiya mövzularda}}
{{Afrika Birliyi}}