"Vilm Hosenfild" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

218 bayt çıxarıldı ,  10 ay öncə
k
tənzimləmə using AWB
k (Şəxs şablonu qaydaya salınır)
k (tənzimləmə using AWB)
|təhsili =
|fəaliyyəti =
|fəaliyyət illəri = [[1914]]–[[1917]]1914–1917 ([[I Dünya Müharibəsi|(I Dünya Müharibəsi)]])
[[1939]]–[[1945]]1939–1945 ([[II Dünya Müharibəsi|(II Dünya Müharibəsi)]])
|tanınır =
|mükafatları = [[Dəmir xaç ordeni]], [[Dünya xalqları ədalətliləri]], Polşa intibah ordeni
}}
 
'''Vilm Hosenfild''' ({{DVTY}}) — peşəsi müəllimlik olan və [[İkinci Dünya müharibəsi|müharibənin]] sonuna qədər [[Kapitan (rütbə)|kapitan rütbəsinə]] yüksələn alman ordusu zabiti idi. [[İkinci dünya müharibəsi]] dövründə [[Nasist Almaniyası|Nasist Almaniyasının]]nın işğalı altında olan [[Polşa]] [[Yəhudilər|yəhudilərindənyəhudilər]]indən bəzilərinin həyatını xilas etmişdir. Bunların arasında [[Polşa]] [[Yəhudilər|yəhudisi]] olan pianoçu və bəstəkar [[Vladislav Şpilman]] da var. Bu hadisələr Vladislav Şpilmana həsr olunmuş "[[Pianoçu (film, 2002)|"Pianoçu"]]" filmində öz əksini tapmışdır.
 
==Həyatı==
[[2 may|2 may,]], [[1895|1895-ci]] ildə Makenseldə, mühafizəkar və dindar [[katolik]], müəllim ailəsində dünyaya gəlmişdir. [[1914|1914-cü]] ildə [[Birinci Dünya müharibəsi|Birinci dünya müharibəsinə]] qatılmış və [[1917|1917-ci]] ildə yaralanmışdı. Bunun nəticəsində ikinci dərəcəli [[Dəmir xaç ordeni]] ilə mükafatlandırılmışdı.
 
Hosenfild, [[1939|1939-cu]] ilin [[Avqust|avqustundaavqust]]unda [[Vermaxt|Vermaxta]]a təyin edilmişdi. Əvvəlcə Pabianisdə bir həbsxana düşərgəsinin tikintisi və idarəsi ilə məşğul olmuş, bir müddət sonra, 1939-cu ilin dekabr ayında Veqrova təyin edilmişdi. [[1940|1940-cı]] ilin iyul ayında Varşavaya təyin edilmiş və [[17 yanvar]] [[1945|1945-ci]] ildə [[Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqı|Sovet]] əsgərlərinə əsir düşənə qədər [[Varşava|Varşavada]]da xidmət etmişdir.
 
[[1935|1935-ci]] ildən [[Nasional Sosialist Alman Fəhlə Partiyası|Nasional Sosialist Alman Fəhlə Partiyasına]]na üzv olmağına baxmayaraq içində partiyaya və [[Nasizm|nasist]] ideologiyasına qarşı şübhələr artırdı. Bunun əsas səbəblərindən biri isə polyakların və yəhudilərin məruz qaldıqları işgəncələr, çəkdikləri əziyyətlər və onların acınacaqlı sonları idi. O və onun bir neçə zabit dostları həmvətənlərinin hərəkətlərinə görə utanır, yəhudilərə yazığı gəlir və imkan dairəsində onlara kömək etməyə çalışırdılar.
 
[[Vladislav Şpilman|Vladislav Şpilmanın]]ın "Varşava gündəlikləri"ndən:
{{cquote|''Bu dəfə mən cəsarətimi toplayıb ona sual verdim, sualım ağzımdan qəfil çıxdı:
 
 
==Həbsi və ölümü==
Vilm, [[1945|1945-ci il,]] [[17 yanvar]] tarixində Varşavanın 30 &nbsp;km yaxınlığında kiçik bir [[Polşa]] kəndi olan Blonedə [[SSRİ]] əsgərləri tərəfindən əsir götürülmüş və 25 illik həbs cəzasına məhkum edilmişdi.<ref>Vogel, p. 968-69, back flap</ref> [[1946|1946-cı]] ildə Qərbi Almaniyadakı həyat yoldaşına yazdığı məktubunda həyatlarını xilas etdiyi yəhudilərin adlarını qeyd etmiş və yoldaşından onlardan kömək istəməyini xahiş etmişdi. [[1950|1950-ci]] ildə [[Vladislav Şpilman]] ona kömək edən bu alman zabitinin adını öyrənir. Öz gündəliyində [[Vladislav Şpilman]] radiodan olan əməkdaşı Ziqmund Ledniskinin əsir saxlanıldığı yerdən [[Varşava|Varşavaya]]ya qaytarılarkən müvəqqəti düşərgədə saxlanılan alman zabitləri ilə necə qarşılaşdığı yazır. Bu alman zabitlər arasında Vilm də vardı. Əsir düşdükdən sonra [[Polşa]] yəhudiləri onun lehinə şahidlik etsələr də məhkəmə buna inanmamışdı. Kapitan Vilm Hosenfild, böyük ehtimalla, işgəncə zamanı [[13 avqust]], [[1952|1952-ci]] ildə axşam saat 10:00-da, [[Stalinqrad]] yaxınlığındaki bir [[SSRİ]] əsir düşərgəsində dünyasını dəyişdi.
 
==Mükafatlandırılması==
Şpilmanın oğlu Anjey Şpilman Vilm Hosenfildinin [[Dünya xalqları ədalətliləri|Dünya xalqları ədalətliləri ordeni]] almağı üçün Yad Vaşemə müraciət etmişdir.<ref>Szpilman, ''The Pianist'', 1999. Page 222.</ref> Şpilmanın ailəsi və minlərlə insan Hosenfildin müharibə dövründə göstərdiyi davranışlarına görə bu orden ilə mükafatlandırılmağını istəmişdilər.
 
[[2007|2007-ci]] ilin oktyabrında Hosenfild ölümündən sonra Polşa prezidenti [[Lex Kaçinski]] tərəfindən Polşa xidmət nişanı (Polyakca: Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski) ilə mükafatlandırılmışdı. <ref>{{cite web |url=http://www.dziennik.pl/Default.aspx?TabId=96&ShowArticleId=63954 |title=''Dziennik'' |author= |date= |website= |publisher= |language= |access-date= |archive-url =https://web.archive.org/web/20071021083436/http://www.dziennik.pl/Default.aspx?TabId=96 |archive-date =13 oktyabr, 2007 }}</ref>
 
[[16 fevral|16 fevral,]], [[2009|2009-cu]] ildə Yad Vaşem, Kapitan Vilm Hosenfildi ölümünden sonra Dünya xalqları ədalətliləri ordeni ilə təltif edəcəyini açıqladı.<ref>{{cite web |url=http://www1.yadvashem.org/yv/en/righteous/stories/hosenfeld.asp |title=Wilhelm (Wilm) Hosenfeld - The Righteous Among The Nations |author= |date= |website= |publisher= |language= |access-date= |archive-url =https://web.archive.org/web/20160421183500/http://www.yadvashem.org/yv/en/righteous/stories/hosenfeld.asp |archive-date =21 aprel, 2016}}</ref> 19 iyun, 2009-cu ildə İsrail diplomatları Berlində Hosenfildin oğlu Detlevi mükafata layiq gördülər.<ref>[http://news.sky.com/home/world-news/article/15312581 Nazi Officer Honoured For Saving 'The Pianist']</ref>
 
== Həmçinin bax ==
6.341

edits