"Tokio" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

244 bayt əlavə edildi ,  2 ay öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
{{YM}}
 
[[Tokio]] (/ ˈtoʊkioʊ/ TOH-kee-oh,/ -kjoʊ/ -⁠kyoh; [[Yapon dili|Yapon]]: 東京, Tōkyō [toːkʲoː]), rəsmi olaraq [[Tokio Metropolisi]] ([[Yapon dili|Yapon]]: 東京 都, Tōkyō-to), [[Yaponiya]]<nowiki/>nın paytaxtı və ən çox əhalisi olan prefekturasıdır. [[Tokio körfəzi|Tokio Körfəzi]]<nowiki/>nin başında yerləşən prefektura, [[Yaponiya]]<nowiki/>nın əsas [[Honşu|Honşu adası]]<nowiki/>nın [[Sakit okean|Sakit Okean]] sahilindəki [[Kanto bölgəsi]]<nowiki/>nin bir hissəsini təşkil edir. [[Tokio]], ölkənin siyasi və iqtisadi mərkəzidir, eyni zamanda [[Yaponiya imperatoru|Yaponiya İmperatoru]]<nowiki/>nun və [[milli hökumət]]<nowiki/>in oturduğu yerdir. 2021 -ci ildən etibarən, prefekturanın təxminən 13.960.236 əhalisi var. [[Böyük Tokio Bölgəsi]], 2020-ci ildə 37.393 milyondan çox əhalisi olan dünyanın ən sıx məskunlaşdığı şəhəridir.
'''Tokio''' ({{dil-ja|東京|}} {{Audio|ja-Tokyo.ogg|Tōkyō}}, «Şərqi paytaxt, şərqdə yerləşən paytaxt») — [[Yaponiya]]nın paytaxtı. Dünyanın ən böyük şəhər iqtisadiyyatı.<ref>{{cite web| author=| datepublished=| url=http://www.theatlanticcities.com/jobs-and-economy/2011/09/25-most-economically-powerful-cities-world/109/| title=The 25 Most Economically Powerful Cities in the World| publisher=// theatlanticcities.com| accessdate=2012-11-17| archiveurl=https://www.webcitation.org/6CI4PkqaW?url=http://www.theatlanticcities.com/jobs-and-economy/2011/09/25-most-economically-powerful-cities-world/109/| archivedate=2012-11-19| url-status=live}}</ref>
 
==Tarix==
Tokio Körfəzi sahilində liman şəhəri Tokio, Edo (körfəz qapısı) adı ilə tanınmışdı. Edo Qalası XII əsrdə güclü [[samuray]] qəbilənin-i Edo ailəsinin yurdu olaraq yapon tarixində meydana çıxdı. 1603de [[Tokuqava şoqunatı|Tokugawa Şogunluğu]] banisi [[Tokuqava İeyasu|Tokugawa Ieyasu]], Edoyu zərbənin rəhbərliyinin paytaxtı etdi. Şogunluk rejimi altında Edo, Yaponiyanın mədəni və iqtisadi, siyasi sahədə mərkəzinə inkişaf etmişdir. 1868-ci ildə Zərbənin hakimiyyətinə son qoyan [[Meyci|İmperator Meiji]], 3 sentyabr 1868-ci il tarixli Edonun adını Tokio etməsinə dair imperator fərmanı ilə Kioto Edo qalasındakı qədim zərbənin sarayına köç edib, qədim paytaxt Kioto şərqdə paytaxt olduğuna görə şəhərin adı Tokioya dəyişdi. Tokio, 12 sentyabr 1923-cü ildəki zəlzələdən böyük zərər gördü. Zəlzələdən sonra şəhər yenidən inşa edilib və bu dövrdə ətrafında şəhərətrafılar təşəkkül etməyə başladı. 20 il sonra II. Dünya Müharibəsində ABŞ təyyarələri tərəfindən ciddi bombardman edilərək təkrar sökülüb. Tokio 1950-ci illərdən sonra ölkə iqtisadiyyatına paralel inkişaf göstərərək sürətlə böyüdü və bugünkü səviyyəsinə çatıb.