"Rusiyanın inzibati bölgüsü" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

k
clean up, replaced: {{Avropa ölkələrinin inzibati bölgüsü}} → {{Avropa mövzularda|ın=|inzibati bölgüsü}} using AWB
k (clean up, replaced: {{Avropa ölkələrinin inzibati bölgüsü}} → {{Avropa mövzularda|ın=|inzibati bölgüsü}} using AWB)
 
Rusiya inzibati cəhətdən onun tərkibinə 21 respublika, 1 muxtar vilayət, 9 diyar, 10 milli mahal, 46 vilayət, 2 federal əhəmiyyətli şəhərlər - Moskva və Sankt-Peterburq daxildir. Ümumiyyətlə Rusiya federativ respublikadır. Burada həmçinin 85-dən çox qoruq, 25 milli park vardır.
 
Rusiya Federasiyası ərazisinin böyüklüyünə görə dünyada birinci yeri tutur<ref name="britannica">{{cite encyclopedia|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/513251/Russia|title=Russia|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|accessdate=2008-01-31}}</ref>. Ərazisinin 1/4-i Avropanın, 3/4-ü isə Asiyanın payına düşür. Avropa hissəsinə [[Şərqi Avropa düzənliyi|Şərqi Avropa düzənliyinin]]nin böyük hissəsi, [[Böyük Qafqaz dağları|Böyük Qafqaz dağlarının]]nın şimal yamacları və Ural, Asiya hissəsinə isə Sibir və Uzaq Şərq daxildir. Ərazisinin 3/4-ü düzənlik, 42%-i meşələrlə örtülü və 40%-i [[Kəndkənd təsərrüfatı|kənd təsərrüfatına]]na yararlıdır. Ölkənin şimal sahilləri [[Şimal Buzlu okeanı|Şimal Buzlu okeanının]]nın, şərq sahilləri [[Sakit okean|Sakit okeanın]]ın, şimal-qərb və cənub-qərb sahilləri isə [[Atlantik okeanı|Atlantik okeanının]]nın dənizləri ilə əhatə edir. 2014-cü ilin məlumatına əsasən, Rusiya Federasiyasına 85 subyekt daxildir: 22 respublika, 9 [[Rusiya diyarları|diyar]], 46 [[Rusiya vilayətləri|vilayət]], 4 [[Rusiyanın muxtar dairələri|muxtar dairə]] və 1 muxtar vilayət vardır. [[Moskva]], [[Sankt-Peterburq]] və [[Sevastopol]] federal əhəmiyyətə malik şəhərlər, yəni Rusiya Federasiyasının ayrı-ayrı subyektləridir.
 
== Rusiya tərkibindəki respublikalar ==
 
== Avropa hissəsi ==
Rusiyanın ərazisinin 25%-i, əhalisinin, sənaye və kənd təsərrüfatı məhsullarının 80%-i [[Avropa]] hissəsinin payına düşür. Mərkəzi Rusiyanın ən iri şəhərləri [[Moskva]], [[Sankt-Peterburq]], [[Nijni-Novqorod|Nijni-Novqoroddur]]dur. Tərkibində 3 muxtar respublika yerləşir:
 
# [[Mari El]] Respublikasında kartof, kətan, çovdar becərilir, südlük-ətlik heyvandarlıq və donuzçuluq inkişaf edib.
 
=== Avropa hissəsinin şimalı ===
[[Şimal Buzlu okeanı|Şimal Buzlu okeanının]]nın qərb sahillərini əhatə edir.İri və rəngarəng təbii resurs potensialına malikdir.Meşə sənayesi rayonun ənənəvi sahələrindəndir.Rayonun tərkibində 2 muxtar respublika var:
 
# [[Kareliya Respublikası|Karelya Respublikası]] əsasən meşə sənayesi, dəmir filizi hasilatı, müxtəlif maşınqayırma sahələri üzrə ixtisaslaşmışdır.
# [[Komi Respublikası|Komi Respublikasında]]nda [[yanacaq-energetika sənayesi]] və [[meşə sənayesi]] kompleksləri inkişaf edib.
 
=== Avropa hissəsinin cənubu ===
Şimali Qafqaz nəzərdə tutulur.İri ASK rayonudur. Taxılçılıq, şəkər çuğunduru, günəbaxan əkinləri, üzüm və meyvə bağları, südlük-ətlik heyvandarlıq və zərifyunlu qoyunçuluq inkişaf etmişdir.Rayon ərazisində 7 muxtar respublika var:
 
# [[Dağıstan Respublikası|Dağıstan Respublikasında]]nda bağçılıq, üzümçülük və qoyunçuluq inkişaf edib.Burada 100 mindən çox əhali yaşayır.
# [[Şimali Osetiya|Şimali Osetiya-Alaniya Respublikasında]] əlvan metallurgiya, dağ-mədən sənayesi aparıcı rol oynayır.
# [[Kabarda-Balkariya|Kabarda-Balkarıstan Respublikasında]] əlvan metal filizləri hasil olunur.Taxılçılıq, bağçılıq və donuzçuluq inkişaf edib.
# [[Adıgey Respublikası|Adıgey Respublikasında]]nda neft və qaz çıxarılsa da, kənd təsərrüfatı üstünlük təşkil edir.
# [[Qaraçay-Çərkəz Respublikası|Qaraçay-Çərkəz Respublikasında]]nda kənd təsərrüfatı və dağ turizmi inkişaf edib.
# [[Çeçenistan Respublikası|Çeçenistan Respublikasının]]nın paytaxtı [[Qroznı]] şəhəridir. Əhalisi 1 milyona çatır.
# [[İnquşetiya Respublikası|İnquşetiya Respublikasının]]nın paytaxtı [[Maqas]] şəhəridir. Əhalisi 400 min nəfərə çatır.
 
=== Avropa hissəsinin şərqi ===
Volqaboyu və Ural iqtisadi rayonlarını əhatə edir.Ölkənin [[Avropa]] və [[Asiya]] hissəsini birləşdirən yollar buradan keçir.
 
* Volqaboyu iqtisadi rayonunun formalaşmasında [[Volqa çayı|Volqa çayının]]nın müstəsna rolu olmuşdur.Burada iri şəhərlərin demək olarki, hamısı [[Volqa çayı]] sahilində yerləşir.Rayonun əhalisi çoxmillətlidir.Rayon ərazisində iki muxtar respublika var:
 
# [[Tatarıstan]] respublikası [[Volqa]]-[[Kama çayı|Kama]] su qovşağında əlverişli mövqe tutur.Tatarlar [[Türkdilli xalqlar|türkdilli xalqdır]].Paytaxtı [[Kazan]] şəhəridir.Respublikanın güclü xammal ehtiyatı və iqtisadi potensialı var.
{{Rusiya mövzularda}}
{{RFsubyektlər}}
{{Avropa ölkələrinin mövzularda|ın=|inzibati bölgüsü}}
 
 
[[Kateqoriya:Rusiyanın inzibati bölgüsü| ]]