"Aşina Cieşeşuay" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

422 bayt əlavə edildi ,  1 ay öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
(Tam olmayan və qısa verilmiş məlumatlar səbəbindən yenidən dəyişikliklər etdim .)
Teqlər: Vizual redaktor İstinad etiketləri silindi
 
|}
 
'''Aşina Cieşeşuay,''' yaxud Türkcə ('''Kür Şad)''' (Doğum tarixi məlum deyil - 19 may 639) - bir [[Göytürklər|Göytürk]] şahzadəsidirşahzadəsi (tigin) və şadı (komandan).
 
= Kür Şad adı =
Kürşadın adı günümüzə qədər [[Çin dili]]<nowiki/>ndə "Aşina Cieşeşuay (yəni Aşinalı Cieşeşuay)" olaraq gəlmişdir. [[Qədim türk dili|Türk dili]]<nowiki/>ndə gerçək adının nə olduğu hələ ki, məlum deyil. Kür Şad adını ona ilk dəfə [[Bozqurdların ölümü (roman)|''"Bozqurdların Ölümü'']]" adlı romanında [[Nihal Atsız]] vermişdir.
 
== Həyatı : ==
'''A-shihina Chieh-she-erh''' və ya '''Ashina Jiesheer'''<ref>Akdes Nimet Kurat isə '''Ki-Şe-So''' olaraq tərcümə edir. [[Akdes Nimet Kurat]], "Göktürk kağanlığı", ''DTCF Jurnalı'', X/1-2, 1952, s. 28.</ref> ([[Çincə]]: [[Ənənəvi Çin yazısı|Ənənəvi]]: 阿史那結社爾 / [[Sadələşdirilmiş Çin yazısı|Sadə.]]: 阿史那结社尔<ref name="et3">Qədim Tanq kitabı, Cild 3 http://zh.wikisource.org/zh/%E8%88%8A%E5%94%90%E6%9B%B8/%E5%8D%B73 甲申,阿史那結社爾犯禦營,伏誅。 '''Tərcümə şərhləri:''' 甲申 : Çin təqviminə görə ay və tarixi ifadə edir, 639 ilində isə 19 Maya bərabər gəlir. 阿史那結社爾犯禦營 : Ashina Jiesheshuai (TTKin kitabına görə A-shihina Chieh-she-shuai), imperatorun qərargahını zəbt etdi. 伏誅 = (xəyanət) günahından öldürüldü.</ref> Çin ordusunda general-leytenant vəzifəsinəcən yüksəlmiş bir Göytürk şahzadəsidir.
 
Cieşeşuay, Şərqi Göytürk xaqanı [[Şibi xaqan]]ın oğludur. Əmisi [[Çula xaqan]]ın [[630]]-cu ildə Çinə təslim olmasından sonra Çində hərbi rütbə qazanır. [[Tolis xan|Tölis xaqan]]ın kiçik qardaşıdır. O qardaşına nifrət edirdi və imperatora qardaşının üsyan etmək üzrə olduğunu dedi. Cieşeşuay 639-cu ilin avqustunda təzəlikcə ölən [[Tolis xan|Tölis xaqan]]ın oğlu [[Xeloxu xan|Aşina Holoku]] ilə 40 nəfərdən ibarət bir qrupla, üsyana başlamaq istəyir . Bununla [[19 may]] [[639]]-cu ildə [[Çin Xalq Respublikası|Çin]] sarayından özü və 40 Çərisi ilə imperatoru [[Li-Şih-Min]] [[Tan sülaləsi|Tang]]<nowiki/>ı qaçıraraq onlara bu yolla təzyiq ediləcək Göytürk Xaqanları qaytarılacaq , üsyanı daha çox böyüdəcək və azadlıq əldə edənədək vuruşacaqdılar bunun üçün saraya daxil olurlar . Plana əsasən Çin Şahzadəsi Li-Çeng saraydan çıxacaq o sırada qapı açıq qalacaq Kür Şad və 40 çərisi saraya daxil olaraq İmperatoru əsr alacaqlardı . Amma həmin gecə çox yağışlı və küləkli olduğuna görə Çi-Şeng qapıları açılmamışdı . Saraydan kimsənin çıxmayacağını başa düşən Çieşeşuay 3000 əsgərə qarşı hücuma keçir 100-lə əsgəri öldürən Kür Şad qaldığı 10 igidlə [[Vey çayı|Vey]] çayına doğru qayıdıb ordu yığıb yenidən hücum istəsə də həmin gün onu təqib edən Çinli əsgərlərə qarşı 10 nəfərdə olsalar döyüşürlər və hər biri döyüş öldürülür .
 
Bəzi mənbə yaxud rəvayətlərdə də verilənlərə görə :
Anonim istifadəçi