"Çökmə süxurlar" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

830 bayt əlavə edildi ,  10 ay öncə
k
Düzəlişin təsviri yoxdur.
Redaktənin izahı yoxdur
Teqlər: Mobil redaktə Mobil veb redaktə
kRedaktənin izahı yoxdur
Teq: Geri qaytarma
'''''Çökmə süxurlar''''' maddələrin su mühitində, az-az hallarda havadan və [[buz]]lağın fəaliyyəti nəticəsində quruda və ya [[dəniz]]də və [[okean]]da çökdürülməsi əmələ gəlir
 
== Haqqında ==
== Boş
Çökmə süxurlara nümunə olaraq qum, çaydaşı, çınqıl və gil bunlar tikintidə geniş istifadə olunur.Torf, daş kömür, əhəngdaşı və təbaşir kimi çökmə süxurlarda bitki və heyvan qalıqlarından yaranmışdır [[Su]] hövzələrində və ya quruda toplanan süxurlar. Çökmə süxurlar adətən laylı olub tərkibində bitki və heyvan qalıqları olur. Mənşəyinə görə çökmə süxurlar kimyəvi (daşduz, əhəngdaşı, gips, və s.), orqanogen (daş kömür, torf, mərcan qalıqları) və qırıntı süxurlara bölünür. Kimyəvi və orqanegen çöküntüklər isə quruda çökdürülür və müvafiq olaraq protogen və kontinental süxurlar adlanır.Yer səthinin 75%-i çökmə süxurlar örtür.<ref>Geomorfoloji Terminlərin İzahlı Lüğəti "Elm" Bakı 2012 səh. 54</ref>
 
== çokməÇökmə süxurların rəngi ==
Çökmə süxurların rəngi ən mühüm əlamətlərindən biridir. Çökmə süxurların rəngi ilkin və törəmə ola bilər. İlkin dedikdə, adətən, süxurəmələgəlmənin ən başlanğıc mərhələsinə xas olan və eləcə də diagenez zamanı yaranmış rəng nəzərdə tutulur. Törəmə rəng, adətən, hipergen mənşəli olur, yəni aşınma və reqressiv epigenez (gizli hipergenez) prosesində əmələ gəlir. İlkin rəng süxurların tərkibini və genezisini əks etdirərək, stratiqrafik korre­lya­siyaya kömək edir. Çökmə süxurların rəngi aşağıdakı amillərdən asılıdır: 1) süxurların tərkibində iştirak edən mineralların rəngi; 2) süxurlara bəzən çox az miqdarda mexaniki qarışan və ya onların dənələrini nazik pərdə şəklində örtən ən kiçik hissəciklərin rəngi. İlkin rəngin əsas əlaməti -  müxtəlif rəngə boyanmış hissələrin sərhədinin laylanma müstəvisi ilə üst-üstə düşməsidir. Ağ rəng ilkin və törəmə ola bilər. Qırmızımtıl-qəhvəyi çalarlar rəngin singenetik və hipergen mənşəli olmasını göstərir. Yaşıl, boz və qara rənglər üzvi maddənin iştirakı ilə gedən intensiv diagenez, daha az reqressiv hipergenez prosesinə dəlalət edir və çox nadir hallarda ilkin (məs., alloxton kömürlü hissəciklərin və rəngli qırıntılı mineralların qarışığı nəticəsində) olur. Çökmə süxurların rəngi gözlə və ya cihazlarla (spektrofotometr) təyin edilir.