"Turşu yağışı" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

492 bayt əlavə edildi ,  4 ay öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
(Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.8)
Redaktənin izahı yoxdur
Teqlər: Vizual redaktor Mobil redaktə Mobil veb redaktə
 
 
'''Turşu yağışı''' - tərkibində [[turşular]] olan, yəni yüksək miqdarda [[hidrogen]] [[ion]]larına sahib olan [[atmosfer yağıntıları|atmosfer yağıntısı]]dır (alçaq [[pH]]).
 
[[Turşu]] [[yağış]]ının [[bitki]]lər, [[su heyvanları]] və infrastuktur üzərində zərərli təsirləri ola bilər. Turşu yağışı havanın tərkibində olan [[kükürd]] və [[azot]] [[oksid]]lərinin [[su]] [[molekul]]ları ilə birləşərək turşu əmələ gətirməsinə görə baş verir. Hökumətlər [[1970-ci il]]də bəri havadakı kükürd-dioksidin miqdarının azaldıması üçün səy göstərirlər.
Azot oksidləri təbiətdə [[ildırım]] çaxması zamanı kükürd-dioksid isə [[vulkan]] püskürmələrindən əmələ gəlir. Turşu yağışındakı [[Kimyəvi element|kimyəvi maddələr]] [[dəmir]] qurğuların [[korroziya]]sına və daş heykəllərin erroziyasına[[Eroziya|erroziya]]<nowiki/>sına səbəb olur.
 
== Turşu yağışının ziyanları ==
=== Suyun turşulaşması ===
[[1950]]-ci ildə [[İsveç]]Norveçin[[Norveç]]<nowiki/>in əhalisi [[Çay (coğrafiya)|çay]][[Göl|göllərdən]] balıqların[[balıq]]<nowiki/>ların yoxa çıxmasını müşahidə etməyə başladılar. Bu gün üçün təkcə İsveçdə[[İsveç]]<nowiki/>də 14000-dən çox gölün[[göl]]<nowiki/>ün suyu yüksək turşuluğa malikdir. Bu problem Şotlandiyada[[Şotlandiya]]<nowiki/>da, Alpın[[Alp dağları|Alp]]<nowiki/>ın yüksək dağlıq zonasında, Kolsk yarımadasında, Taymırda[[Taymır Muxtar Dairəsi|Taymır]]<nowiki/>da, Avrasiyanın[[Avrasiya]]<nowiki/>nın[[Mərkəzi AmerikanınAmerika]]<nowiki/>nın başqa yerlərində də mövcuddur.
=== Torpağın[[Torpaq|Torpağ]]<nowiki/>ın münbitliyinin azalması ===
Torpağın[[Torpaq|Torpağ]]<nowiki/>ın turşuluğunun yüksəlməsi bitkilərin[[bitkilər]]<nowiki/>in qidalanması üçün mineral elementlərin azalmasına, onun strukturunda və su-hava rejimində arzuedilməz dəyişikliklərə, bunların nəticəsi kimi isə münbitliyin azalmasına gətirib çıxarır. Torpağın[[Torpaq|Torpağ]]<nowiki/>ın turşulaşması asanlıqla [[torpaq]] məhlullarına keçə bilən ağır [[metal]] ionlarının[[ion]]<nowiki/>larının qatılığının yüksəlməsi ilə müşayiət olunur ki, onların da yüksək qalıqda olması [[azot]] fiksə edən mikroorqanizmlərin[[mikroorqanizmlər]]<nowiki/>in fəaliyyətini zəiflədir. Ağır [[Metal|metalların]] duzları[[duzlar]]<nowiki/>ı nəinki bitkiləri[[bitkilər]]<nowiki/>i zəhərləyir, eləcə də [[üzvi maddələrinmaddələr]]<nowiki/>in parçalanmasında iştirak edən [[Bakteriyalar|bakteriya]]göbələkləri[[Göbələklər|göbələk]]<nowiki/>ləri məhv edir.
=== [[Flora (botanika)|Flora]][[Fauna (zoologiya)|fauna]] növlərinin yoxa çıxması ===
Müxtəlif orqanizmlərin atmosfer çirklənmələrinə, eləcə də su və torpağın turşuluğuna qarşı həssaslığı fərqlidir. Bu çirkləndiricilərə ən çox həssas olanlar bəzi balıq, göbələk və onurğasız su heyvanları, eləcə də bir çox mamır növləridir.
=== [[İnsan]] sağlamlığına zərər ===
İnsanlar da atmosfer çirklənmələrinin təsirinə məruz qalır. Çirkləndiricilərin sağlamlığa mənfi təsiri iki yolla ola bilər: birbaşa (zərərli maddələrlə nəfəs almaqla) və (və ya) dolayısı (qida ilə insan orqanizminə daxil olma) yolla.
=== Meşələrin məhv edilməsi ===