"Koroğlu" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

371 bayt əlavə edildi ,  2 ay öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
kRedaktənin izahı yoxdur
Redaktənin izahı yoxdur
|şəkil 1=Koroğlu}}
 
'''Koroğlu''' — yarı-mistik türk xalq qəhrəmanı (təqribən XVI əsrin II yarısı). Türk xalqlarının bir çoxunun folklorunda Koroğlu obrazı (bəzi türk xalqlarının folklorunda Koroğlu) mövcuddur.'''
 
== '''Xüsusiyyətləri''' ==
'''Koroğlu adlı qəhrəman türk xalqlarının folklorlarının ortaq motivlərindən biridir. Bir çox tarixçi və araşdırmaçılar "Koroğlu" eposunu Azərbaycan mədəniyyətinə aid edirlər.'''
 
'''Alman türkoloq [[:ky:Карл_Райхл|Karl Rayxl]] yazır:'''
 
'''"Koroğlu" eposu çox güman ki, XVI əsrin sonlarında Azərbaycanda yaranıb, oradan şimala, şərqə və qərbə yayılıb. Kunos qeyd edir ki, Koroğlu hekayəsi Türkiyəyə Azərbaycandan yayılıb."'''
 
'''"Hətta müasir ucuz nəşrləri də azərbaycan əsilli insanlar yazırdı. Bunun göstəricisi də bir çox Azərbaycan xüsusiyyətlərini özündə saxlayan məşhur nəşrlərin dilidir.
Şimali Azərbaycandan əfsanələr silsiləsi digər Zaqafqaziya xalqlarına, o cümlədən gürcü, kürd, ermənilər kimi qeyri-türk dillərində danışan xalqlara da sirayət etmişdir. Buradan dastan Krım tatarlarına, Tobolsk tatarlarına və karaimlərə keçdi."<ref>[https://www.ebooks.az/view/bkQM9CXy.pdf Карл Райхл, Тюркский эпос: традиции, формы, поэтическая структура]</ref>'''
 
'''<u>Bəzi türk xalqlarının əfsanə və rəvayətlərində onun anasının işıqdan hamilə qaldığı, diri-diri torpağa basdırıldığı söylənilir. Koroğlu da məzarda dünyaya gəlir və ölmüş anasının döşünü əmərək həyatda qalır. Müxtəlif ölkələrdə ayarlanaraq fərqli versiyaları izah edirlər. Korluq anlayışı yalnız görməməyə deyil, görülməmələri də ehtiva edər. Qəhrəmanlar qorunmaq üçün görünməz olurlar. Xıdır zaman-zaman kor olaraq bətimlənir çünki onun gözə ehtiyacı yoxdur. Korluq müdrikliyi işarəliyər. Müxtəlif bölgələrdə bəzən fərqli adlarla xatırlanan atası Alı (İslamdan sonra Əli), korluq tanrısı həqiqi bir versiyasıdır. Kor sözü işıq demək olduğu kimi yer altı, dağ, torpaq kimi mənaları da vardır. Bütün bunlar bir yerdə baxdıqda Koroğlu adı üç fərqli mənanı ifadə edir.</u>'''
 
#'''<u>Gözləri kor olan (gözə ehtiyacı olmayan) adamın oğlu.</u>'''
#'''<u>Torpağın, dağın (məcazi məzarın, yəni, ölümün) oğlu.</u>'''
#'''<u>Korun, yəni, atəşin (müqəddəs gücün) oğlu.</u>'''
[[Şəkil:The Soviet Union 1989 CPA 6091 stamp (Koroghlu, Azerbaijan epic poem. A. Gadzhiev).png|thumb|'''<u>Koroğlu Sovet damğasında</u>''']]
'''<u>Koroğlu özünü dəfələrlə qurda bənzədər.</u>'''
 
== '''<u>Haqqında</u>''' ==
<u>[[Cəlalilər hərəkatı|'''Cəlalilər hərəkatının''']]nın '''başçılarından biri idi. XVI əsrin ortaları – XVII əsrdə [[Türkiyə]] şəhərlərini, [[Azərbaycan]] və s. əraziləri kəndli hərəkatı bürümüşdü. Azərbaycandakı [[Cəlalilər hərəkatı|cəlali]] dəstələrindən birinə Koroğlu başçılıq edirdi. Rəvayətə görə Koroğlunun əsl adı Rövşən olmuşdur. Koroğlu və silahdaşları haqqında yazılı mənbələrdə məlumat çox azdır. Tədqiqatçıların bəziləri Koroğlunun [[Xorasan]]da, digərləri [[Anadolu]]da, əksəriyyəti isə [[Azərbaycan]] ərazisində fəaliyyət göstərdiyini qeyd edirlər.'''</u>
 
'''<u>Şifahi xalq ədəbiyyatında Koroğlunun adı ilə bağlı hadisələr əfsanəviləşərək öz əksini "[[Koroğlu dastanı]]" – nda tapmışdır. Dastanla hadisə və şəxsiyyətlər silsiləsinin tarixilik xətti pozulmamış, Koroğlunun igid döyüşçü, gözəl qoşmalar müəllifi olan istedadlı şair və aşıq olması tarixi həqiqət kimi qorunub saxlanılmışdır. Dastanda adları çəkilən şəxsiyyətlərin (Giziroğlu Mustafa bəy, Kosa Səfər, Cəfər paşa, Həsən paşa və s.) əksəriyyəti tarixi simalardır. Koroğlunun əsas istinadgahı Çənlibel qalası olmuşdur (müxtəlif ərazilərdə "[[Çənlibel]]" adlı çoxlu qalalar mövcuddur). XIX əsrə aid mənbələrdə yaşayış məntəqəsi kimi Çənlibelin adı çəkilir.</u>'''
 
'''<u>A.Təbrizlinin "Tarixlər kitabı" əsərində [[Cəlalilər hərəkatı|cəlali]] dəstələrindən 20-dən çox başçısının, o cümlədən Koroğlunun adı xüsusi qeyd edilir. Koroğlunun vuruşmalardakı mərdlik və şücaəti, kasıbların dostu, zülmkarların düşməni xalq qəhrəmanına çevirmişdir.</u>'''
 
'''<u>Azərbaycan Əlyazmalar İnstitutundakı əlyazmalarda aşıq-şair Koroğlunun çoxlu şeirləri qorunub saxlanır.</u>'''
 
== '''<u>Kitablar</u>''' ==
* '''<u>Koroğlu. (tərtib edəni M.H.Təhmasib). Bakı: Gənclik, 1975, 364 s.</u>'''
* '''<u>Koroğlu. (V.Xuluflu nəşri), Bakı: Elm, 1999, 200 s.</u>'''
 
== '''<u>Xarici keçidlər</u>''' ==
* '''<u>Türk Əfsanə Sözlüyü, Dəniz Qaraqurd, Türkiyə, 2011, [[Türk əfsanə sözlüyü|(OTRS: CC BY-SA 3.0)]] {{tr}}</u>'''
 
{{Vikilər
}}
 
== '''<u>Həmçinin bax</u>''' ==
* [[Koroğlu dastanı|'''<u>Koroğlu dastanı</u>''']]
* [[Koroğlu (opera)|'''<u>Koroğlu (opera)</u>''']]
* [[Koroğlu (film, 1960)|<u>Koroğlu (film, 1960)</u>]]
 
[[Kateqoriya:Aşıqlar]]
Anonim istifadəçi