"Talmud" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

31 bayt əlavə edildi ,  10 il öncə
k
Bot redaktəsi əlavə edilir: ka:თალმუდი; cosmetic changes
k (Bot redaktəsi əlavə edilir: be:Талмуд)
k (Bot redaktəsi əlavə edilir: ka:თალმუდი; cosmetic changes)
 
Talmud ibranicə “təlim” deməkdir. Bu təfsir külliyatının müasir variantı 19 cilddən ibarətdir. Yəhudilər Talmuda Tövrat qədər hörmət edirlər. Talmud ibrani və arami dillərdə yazılmışdır. Kitab üç hissədən ibarətdir:
# Mişna;
# Qüds Gemarası;
# Babilistan Gemarası.
 
Mişna ibranicə “Təkrar” deməkdir və Talmudun əsas mətnini təşkil edir. Mişnada Yəhudi dininin dini-əxlaqi qayda və qanunları izah edilir. 190-220-ci illər arasında Yəhuda ha-Nasi tərəfindən qələmə alınmışdır. Onun tərtib olunmasında iştirak etmiş ravvinlər isə aramicə “tannaim” olaraq adlandırılmışlar.
Mişna altı bölümdən ibarətdir: Zeraim (təsərrüfatla bağlı hökmlər); Moed (bayramlarla bağlı hökmlər); Nashim (qadınlarla bağlı hökmlər); Nezikin (cəza və mülki hüquqla bağlı hökmlər); Kodashim (müqəddəs əşyalarla bağlı hökmlər); Teharoth (təmizliklə bağlı hökmlər).
Talmudun Gemara bölümü Mişnanın şərhi mahiyyətindədir. Gemara “təlim, tədqiq edilən” mənasındadır. Gemarada ravvinlərin Mişna ilə bağlı mübahisələri, əxlaqi, huquqi, fəlsəfi və sosioloji mövzular geniş yer almışdır. Burada yəhudi din alimlərinin əxlaqi təlimləri müxtəlif misallarla və örnəklərlə İudaizm ardıcıllarına izah edilir. Gemara iki müxtəlif varianta: Qüds və Babilistan Gemarasına bölünür. Babilistan Gemarasının toplanması IV əsrə, Qüds Gemarasının yazılması isə VII əsrə təsadüf edir. Babilistan Gemarası şərq arami ləhcəsində, Qüds Gemarası isə qərb arami ləhcəsindədir. Babilistan Gemarasının mətni daha uzun, kamil və müfəssəldir.
Talmudda göstərilmiş və əmr edilmiş həyat tərzi bütün İsrail xalqını birləşdirmiş, yəhudiləri digər millətlərdən fərqləndirmiş, həmçinin onlara düşmən qüvvələrə qarşı fenomenal dayanıqlılıq və yaşayış yerindən asılı olmayaraq milli birlik hissi vermişdir.
Bütün bunlarla yanaşı, orta əsr yəhudisi Talmudda mənəvi təskinlik tapırdı. Talmud başqa ölkələrdə yaşayan yəhudilər üçün “vətən” idi. Bir sözlə, yəhudi xalqının əsrlər boyu mövcud olmasında, başqa millətlər tərəfindən assimilyasiya olunmamasında Talmudun danılmaz rolu var.
 
== Mənbə ==
* '''Müəllif:''' ''Anar Əlizadə''
 
[[Kateqoriya:Kitablar]]
[[it:Talmud]]
[[ja:タルムード]]
[[ka:თალმუდი]]
[[ko:탈무드]]
[[lt:Talmudas]]