"Qiyas" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

2.713 bayt çıxarıldı ,  10 il öncə
Düzəlişin təsviri yoxdur.
'''Qiyas''' - Bir şeyi başqa bir şeyə bənzədərək və ya onunla müqayisə edərək hökm vermə, mühakimə yeritmə.
==İslamda qiyas==
Sinni məzhəblərində bu məsələ təzadlı olduğu halda şiəlikdə xüsusi göstəriş olmadıqda, bu cür hökm vermək haramdır. Bu, şiələrin 6-cı imamı [[Cəfər ibn Muhəmməd]]in bir müddət tələbəsi olmuş sünnilərin əzəmətli imamı [[Əbu Hənifə]] ilə münazirəsindən aydın görünür.
 
== İslamda qiyas ==
Cəfəri-Sadiq soruşur: “Eşitdiyimə görə sən müqayisə əsasında hökm verirsən!”
 
Sinni məzhəblərində bu məsələ təzadlı olduğu halda şiəlikdə xüsusi göstəriş olmadıqda, bu cür hökm vermək haramdır. Bu, şiələrin 6-cı imamı [[Cəfər ibn Muhəmməd]]in bir müddət tələbəsi olmuş sünnilərin əzəmətli imamı [[Əbu Hənifə]] ilə münazirəsindən aydın görünür.
Əbu Hənifə:
 
{{din-qaralama}}
— Bəli!
 
[[ar:قياس (إسلام)]]
— Vay olsun sənə! Müqayisə əsasında hökm verən ilk şəxs (məxluq) Şeytan olmuşdur. [[Allah]] ona “Adəmə səcdə et” - deyə buyurduqda o cavab verdi ki: “Mən səcdə etmirəm, çünki mən ondan daha yaxşıyam. Sən məni oddan, onu isə palçıqdan yaratdın.”
[[ca:Qiyàs]]
 
[[da:Qiyas]]
Daha sonra Cəfər ibn Muhəmməd şəriətdə müqayisənin batil olduğunu isbat etmək üçün bununla zidd olan bir neçə şəriət hökmü qeyd edərək buyurdu:
[[de:Qiyās]]
 
[[en:Qiyas]]
— Səncə bir nəfəri nahaqdan öldürməyin günahı ağırdır, yoxsa zinanın?
[[fr:Qiyâs]]
 
[[it:Qiyas]]
— Bir nəfəri nahaqdan öldürməyin.
[[ms:Kias]]
 
[[no:Qiyas]]
— Bəs nə üçün qətl hadisəsini isbat etmək üçün 2, zinanı isbat etmək üçün isə 4 şahid lazımdır? İslamın bu qanunu müqayisə ilə uyğun gəlirmi?
[[ru:Кыяс]]
 
[[sv:Qiyas]]
— Xeyr!
[[tr:Kıyas]]
 
— Sidik daha çox murdardır, yoxsa məni?
 
— Sidik.
 
— Bəs nəyə görə birincidə [[Allah]]-taala insanlara dəstəmaz almağı, ikincidə isə qüsl almağı əmr edir? Bu hökm müqayisə ilə uyğundur?
 
— Xeyr!
 
— Namaz daha çox əhəmiyyətlidir, yoxsa oruc?
 
— Namaz.
 
— Bəs nəyə görə heyz (aybaşı) halı görmüş qadına namazın qəzası vacib deyil, ancaq orucun qəzası vacibdir? Bu hökm müqayisə ilə uyğun gəlir?
 
— Xeyr!
 
— Qadın daha çox zəifdir, yoxsa kişi?
 
— Qadın.
 
— Bəs nə üçün kişinin irs payı qadının irs payının iki bərabəri qədərdir? (Əgər qadın zəifdirsə, onda qoy o daha çox irs aparsın.) Bu hökm müqayisə ilə uyğun gəlirmi?
 
— Xeyr!
 
— Nə üçün on dirhəm oğurlamış şəxs barədə [[Allah]] onun əlinin kəsilməsini, ancaq bir nəfər digər birisinin əlini kəsərsə, beş yüz dirhəm diyə verməsini əmr etmişdir? Bu hökm müqayisə ilə uyğun gəlirmi?
 
— Xeyr!
 
— Eşitmişəm ki, sən “Sonra da həmin gün [Qiyamət günü] (Allahın dünyada sizə əta etdiyi) nemətlər barəsində mütləq sorğu-sual olunacaqsınız” ayəsini belə təfsir edirsən: “Allah insanları yay fəslində yedikləri dadlı yeməklər və içdikləri sərin sular barədə sorğu-suala çəkəcək.”
 
— Düzdür, mən bu ayəni bu cür təfsir etmişəm.
 
— Əgər bir nəfər səni evinə qonaq aparıb qarşına dadlı yemək və sərin su qoysa, sonra bu işinə görə sənə minnət qoyarsa, bu adam barəsində necə fikirləşərsən?
 
— Deyərəm ki, xəsis adamdır.
 
— Allah xəsisdirmi?
 
— Bəs, Quranın “insanlar onlar barədə sorğu-sual olunacaqlar” dediyi nemətlərdən məqsəd nədir?
 
— Ondan məqsəd biz [[Əhli-beyt]] əleyhissəlamın dostluğudur.
 
[[Kateqoriya:Məntiq]]