"Vikipediya:Vikipediya nə deyil?" səhifəsinin versiyaları arasındakı fərqlər

Düzəlişin təsviri yoxdur.
Vikipediya onlayn ensiklopediyadır və qarşılarına yüksək keyfiyyətli ensiklopediya qurmağı qoymuş vikicəmiyyət üzvlərinin qarşılıqlı hörməti əsasında qurulmuşdur. Buna uyğun olaraq Vikipediya aşağıdakılar deyil.:
 
== Stil və format ==
 
=== Vikipediya kağız ensiklopediyası deyil ===
[[Vikipediya:Vikipediya kağız ensiklopediyası deyil|Vikipediya kağız ensiklopediyası deyil]]. Buradan belə çıxır ki, faktların etibarlılığı və bu səhifədə göstəriləcək digər prinsipləri pozmamaq şərti ilə mövzu sayına və məzmun həcminə hecheç bir məhdudiyyət yoxdur.
 
'''Bu qayda məqalə məzmunlarına sərbəstlik vermir''':. Məqalə məzmunu [[Vikipediya:Beş əsas prinsip|beş əsas prinsipə]] uyğun olmalıdır.
 
Həmçinin məqalələrinməqalələr oxunaqlı olmasıolmalı, [[dial-up]] və bəzi tip [[brauzer]]li istifadəçilərin ensiklopediyadan daha rahat istifadə edə bilmələri üçün müəyyən ''məntiqə uyğun hədd'' mövcuddurçərçivəsində olmalıdır (bax [[Vikipediya: Məqalə həcmləri]]). Müəyyən bir həddən sonra məqalələrin məzmunlarının təbii olaraq daha konkret başlıqlar altında bölünməsinə ehtiyac yaranır. Bu zamanızaman əsasməqalənin məqalədəpreambulasında onlarınonun qısa məzmunlarıməzmunu qalır. Kağız-çap ensiklopediyalarınaensiklopediyalarında bəzi mövzular çox qısa, quru və ya yalnız statistik məlumatlar toplusu kimi göstərilmişdir. Vikipediyada kağıza qənaət etməyə ehtiyac olmadığı üçün burada istənilən mövzunu geniş şəkildə əks etdirmək, əlaqəli keçidlər göstərmək, məqaləməqalənin məmzununuməzmununu vaxtaşırı yeniləmək və s. etmək mümkündür.
 
Bu həmdəhəm də o deməkdir ki, uyğunəlaqəli mövzulumövzuda məqalələri yalnız bir adın digərindən daha geniş şəkildə istifadə edildiyi üçün istiqamətləndirmə səhifələrindən istifadə etməklə birləşdirməyəbirləşdirilməsinə ehtiyac yoxdur. Belə hallarda ''"Həmçinin bax"'' bölməsinə bu cür məqalə adlarını daxil etmək lazımdır ki, oxucu mövzu ilə əlaqədar bütün informasiya ilə tanış ola bilsin.
 
== Məzmun ==
Vikipediya məlumatların ağına-bozuna baxmadan yazılanyazıldığı toplusutoplu deyil; Hər hansısahansı bir informasiyainformasiyanın doğru və ya faydalı olması heç bu informasiyanın mütləq ensiklopediyaya daxil edilməsinə haqq vermir. Həmçinin müəyyən tip məlumatların vikipediyayaVikipediyaya daxil edilməsi barəsində müzakirələrdə konsensusun yaranması üçün aşağıdakıaşağıda göstərilən Vikipediyanın“Vikipediyaolmamasıdeyil” qaydaları gözəl nümunədir.
 
=== Vikipediya lüğət deyil ===
Vikipediya lüğət və ya söz və jarqonların istifadəsi üçün rəhbərlikməlumat kitabçası deyil. Vikipediya məqalələri aşağıdakılar deyil:
# '''Sözlərin mənasınımənasının ifadə edildiyi yer'''-Vikipediya- lüğət olmadığı üçün hər hansıahansısa bir terminin və ya sözün mənasını ifadə etmək üçün yeni bir məqalə yaratmaq lazım deyil. Bu cür ifadə yalnız məqalənin əvvəlində verilməlidir. Əgər sizin qarşınıza bu cür məzmunlu məqalə qarşınıza çıxarsa, çalışın onu ensiklopedik informasiyalar ilə zənginləşdirin. Bəzi hallarda söz və ifadə özü ensiklopedik məqalə mövzusu ola bilər. Həmçinin, rəqəmlər haqqında məqalələrdə buməqalələr qaydada istisnadır.
# '''Sözlərin mənasınımənasının ifadə edildiyi siyahı.''' İstiqamətləndirmə səhifələrini və siyahıları çıxmaq şərti ilə sözlərin və ya ifadələrin mənaları göstərilmiş siyahılardasiyahılar da VikipediyayaVikipediyada olmamalıdır.
# '''Sözlərin yerlərinə görə istifadəsi və ya jarqon və frazelojifrazeoloji ifadələrin işlədilməsi rəhbərliyiüçün məlumat kitabçası deyil'''. Vikipediya qarşısında bu və ya digər ifadənin nitqdə yerininyerini müəyyənləşdirmək kimi vəzifələr qoymamışdır. Burada insanlara gözəl nitqin sirləri öyrədilmir. Lakin müəyyən hallarda ensiklopedik məqalə kontekstində bu və ya digər sözlərdən məna fərqi verməsi üçün harada istifadə edildiyi bildiriləcəkdirbildirilə bilər.
 
Həmçinin, VikipediyayaVikipediyanın bacı layihəlayihəsi - [[:wikt:|VikilüğətdəVikilüğət]] mövcuddur ki, məhz ondan lüğət kimi istifadə edə bilərsiniz.
 
=== Vikipediya şəxsi tədqiqat yeri deyil ===
Vikipediya sizin öz fikirlərinizi və analitik tədqiqat nəticələrini və ya yeni, əvvəllər heç bir yerdə çap olunmamış məlumatları yerləşdirməniz üçün yer deyildir. Buna görə də aşağıdakı tip məlumatların Vikipediyada yerləşdirilməsi qadağandır:
 
# '''İlkin (orijinal) tədqiqatın nəticələri''', yəni yeni nəzəriyyələrin təqdim olunması, yeni həll yolları, orijinal ideyalar, mövcud terminlərə yeni təriflərin verilməsi, yeni yaradılmış terminlər və s. Əgər sizin hər hansısa bir mövzuda orijinal tədqiqat aparmısınızsa çalışın tədqiqatınızın nəticələrini tanınmış, etibarlılığı şübhə doğurmayan nəşrlərdə və ya internetdə məşhur protallardaportallarda yerləşdirin. Sizin işinizin nəticələri yalnız o zaman Vikipediyada görünəcək ki, o, hamı tərəfindən qəbul edilmiş məlumat olsun. Sözsüz ki, resenziyalı jurnallar Vikipediyanın yeganə informasiya mənbəyi deyil, lakin siz çalışmalısınız ki, sizin daxil etdiyiniz informasiya etibarlı mənbələrdən olsun və yoxlanıla bilsin. Sizin kitab və digər çap nəşrlərinə və ya mötəbər veb-resurslara istinad etməniz daxil etdiyiniz informasiyanın yalnız Sizin fikrinizinfikriniz olmadığına və onun etibarlılığına işarədir.
# '''Orijinal kəşf.'''. Əgər Siz elmə yeni bir termin və ya anlayış daxil etmisinizsə, yeni oyun qaydaları, yeni rəqs hərəkətləri və s. bu kimi orijinal kəşfləriniz barədə informasiyanı Vikipediyada saxlamaq istəyirsinizsə bu barədə başqa bir mötəbər mənbə məlumat verməlidir. Vikipediya "1 günlük ideyalar" üçün yer deyildir.
# '''Şəxsi esse deyildir''' ki, burada siz bu və ya digər mövzu ilə əlaqədar fikirlərinizi ifadə edəsiniz. Vikipediya bəşəriyyətin biliklərinin toplanılması üçün nəzərdə tutulmuşdur. Bu kiminsə şəxsi fikirlərininfikirlərini ümumbəşəri biliklərin tərkib hissəsi etmək üçün vasitə deyildir. Elə hallardahallar ola bilər ki, hər hansısahansı bir şəxsin fikirləri ümumi müzakirə mövzusu olsun. Arzuolunandır ki, bu cür fikirlər ikinci bir şəxs tərəfindən (müəllifin özü tərəfindən yox) yazılsın. Vikipediya barəsində şəxsi fikirlərinizi və ya bununla bağlı təkliflərinizi [[meta:az:|Metavikiyə]] bildirə bilərsiniz.
# '''Diskussiya forumları'''. Lütfən, daim yadınızda saxlayın ki, bizim məqsədimiz ensiklopediya yaratmaqdır. Siz öz həmkarlarınızla onların istifadəçi müzakirə səhifələrində danışa bilərsiniz. Məqalələrin müzakirə səhifələrində isə bu məqaləyə aid sualları müzakirə edin, lakin müzakirəni məqalənin özünə keçirməyin. Həmçinin, yadda saxlayın ki, müzkairəmüzakirə səhifələri məqalələri təkmilləşdirmək, məzmunu müzakirə etmək üçündür, məqalənin mövzusunu müzakirə etmək və ya texniki dəstək istəmək üçün yer deyildir. Bunun üçün Azvikidə [[Vikipediya:Kənd Meydanı|Kənd Meydanı]]İRC[[Vikipediya:IRC kanalı|IRC kanalkanalı]] mövcuddur.
# '''JurnalistlikJurnalistika'''. Vikipediya cari hadisələr barəsində ilkin mənbə rolunda çıxış etməməlidir. Vikipediya ilkin mənbə deyil. Bunun üçün Vikipediyanın bacı layihələrindən biri olan [[VikiXəbər]] mövcuddur və məhz ilkin informasiya mənbəyi olması üçün yaradılmışdır. Həmçinin, qeyd edilməlidir ki, Vikipediyada tarixi əhəmiyyətli cari hadisələr barəsində kifayət qədər ensiklopedik məqalələr mövcuddur ki, Vikipediyanın onlayn ensiklopediya olması belə məqalələri sürətlə yeniləməyə imkan verir.
 
=== Vikipediya azad tribuna (küçə tribunası) deyil ===
 
Vikipediya azad tribuna və ya bloq olmadığından; söhbət, müzakirə, təbliğat və ya reklam üçün ayrılmış yer deyil. Buna görə də Vikipediya məqalələri aşağıdakılar deyildir:
# '''Propaqanda və ya nəyinsə tərəfini tutmatutmaq məqasədiləməqsədilə çıxış'''. Əlbəttə ki, Vikipediyada bu cür çıxışlar haqqında obyektiv yazılar olacaqdır-ola bilər – bu zaman [[Vikipediya:Neytrallıq|Neytrallıq]] prinsipinə əməl etmək lazımdır. Əgər öz fikirlərinizin üstünlüklərini başqalarına göstərmək üçün bura gəldinizsəgəlmisinizsə, bilin ki, Vikipediya sizin yeriniz deyil. Lütfən özünüzə bloq yaradın, forumlarda iştirak edin və ya bunun üçün başqa vasitələrdən istifadə edin
# '''Fərdi reklam yeri deyil'''. Özünüz haqqınızdahaqqında və etdiyiniz işlər ilə əlaqədar yazsanızdayazsanız da yazdığınızın digər bütün maddələrdə olduğu kimi ansiklopedikensiklopedik standartlara uyğun şəkildə olmasının labüdlüyünü unutmayın. Neytrallıq prinsipinə xüsusi fikir verin. Ehtiyac olmadıqda avtobioqrafik məqalələrdə çoxlu miqdarda xarici keçidlər göstərməyin, bu qadağandır.
# '''Reklam yeri deyil'''. Məhsullarla və ya şirkətlərlə əlaqədar maddələrməqalələr Neytrallıq prinsipinə uyğun şəkildə məlumat vermək üçün yazıla bilər. Bəhs edilən şirkətlər haqqında təkcə müəllifin deyil, digərlərinin də bilməsi, şirkətin Vikipediyaya düşməsi üçün əhəmiyyətli olması və tanınması da vacibdir. Həmçinin, daxil edilmiş informasiya üçüncü bir şəxs tərəfindən yoxlanıla bilməlidir. Yəni kiçik şirkətlər haqqında məqalələr yazmaq olmaz. Ticarət şirkətlərinə keçidlər yalnız məqalə ilə əlaqədar diqqət çəkən faktlar və ya iri kampaniyalara keçid verdikdə mümkündür. Vikipediya hər hansı bir şirkəti dəstəkləmir.
 
=== Vikipediya keçidlər, mediyamedia fayllar və ya şəkillər üçün kolleksiya deyil ===
 
Vikipediya nə istiqamətləndirmə səhifəsi, nə də ki, şəkil və buna oxşar mediyamedia fayllarını saxlanılması yeridir. Vikipediya məqalələri həmçinin aşağıdakılar deyil:
=== Vikipediya keçidlər, mediya fayllar və ya şəkillər üçün kolleksiya deyil ===
# '''Yalnız xarici keçidlərdən ibarət link kolleksiyası'''. Hər hansısa məqaləyə məqalənin mövzusuna uyğun bir neçə link əlavə etmək mümkündür;. lakinLakin, lazımhəddən olduğundan çoxartıq xarici keçid vermək olmaz. Həmçinin bax: [[Vikipediya:Xarici keçidlər]].
# '''Yalnız daxili keçidlərdən ibarət olan link kolleksiyalarkolleksiyaları'''. Qeyd olunmalıdır ki, buraya istiqamətləndirmə səhifələri aid deyillərdeyil.
# '''Heç bir seçim aparılmadan İctimaiyyətinİctimai malıvaridatda olan materialların və informasiyanın kolleksiyası'''. Məsələn, kitabların bütün məzmunu, açıq proqramların kodları, tarixi sənədlər, məktublar, qanunların tam mətni, bəyənnamələrbəyannamələr və s. bu tip, ancaq orijinalda dəyəri olan materiallar. Bu cür informasiyaları [[Wikisource:az:Ana Səhifə|VikiMənbədə]] yerləşdirə bilərsiniz. Lakin, o da qeyd edilməlidir ki, bu qaydaqaydaya İctimaiyyətinəsaslanıb malıİctimai varidat hesab edilən (məsələn-, 1911-ci ildə nəşr edilmiş Britannika ensiklopediyası) mənbələrdən Vikipediyaya ensiklopedik material daxil edilə bilməz. Həmçinin bax.: Vikipediya:İlkin mənbədən məlumatları olduğu kimi köçürməyin.
# '''İzahedici yazı ilə müşayətmüşayiət olunmayan, sadə şəkillər və ya mediyamedia fayllar kolleksiyası'''. Əgər Siz şəkil və ya rəsm sərgiləmək istəyirsinizsə, lütfən bu şəkil haqqında ensiklopedik məlumat verin və Vikimediya[[commons:|Vikimedia Anbarına]] (Commons) əlavə edin.
 
=== Vikipediya bloq, pulsuz hostinghostinq, sosial şəbəkə və xatirə saytı deyildirdeyil ===
Vikipediya nə istiqamətləndirmə səhifəsi, nə də ki, şəkil və buna oxşar mediya fayllarını saxlanılması yeridir. Vikipediya məqalələri həmçinin aşağıdakılar deyil:
# '''Yalnız xarici keçidlərdən ibarət link kolleksiyası'''. Hər hansısa məqaləyə məqalənin mövzusuna uyğun bir neçə link əlavə etmək mümkündür; lakin, lazım olduğundan çox xarici keçid vermək olmaz. Həmçinin bax Vikipediya:Xarici keçidlər
# '''Yalnız daxili keçidlərdən ibarət olan link kolleksiyalar'''. Qeyd olunmalıdır ki, buraya istiqamətləndirmə səhifələri aid deyillər.
# '''Heç bir seçim aparılmadan İctimaiyyətin malı olan materialların və informasiyanın kolleksiyası'''. Məsələn kitabların bütün məzmunu, açıq proqramların kodları, tarixi sənədlər, məktublar, qanunların tam mətni, bəyənnamələr və s. bu tip, ancaq orijinalda dəyəri olan materiallar. Bu cür informasiyaları VikiMənbədə yerləşdirə bilərsiniz. Lakin, o da qeyd edilməlidir ki, bu qayda İctimaiyyətin malı hesab edilən (məsələn-1911-ci ildə nəşr edilmiş Britannika ensiklopediyası) mənbələrdən Vikipediyaya ensiklopedik material daxil edilə bilməz. Həmçinin bax. Vikipediya:İlkin mənbədən məlumatları olduğu kimi köçürməyin
# '''İzahedici yazı ilə müşayət olunmayan, sadə şəkillər və ya mediya fayllar kolleksiyası'''. Əgər Siz şəkil və ya rəsm sərgiləmək istəyirsinizsə lütfən bu şəkil haqqında ensiklopedik məlumat verin və Vikimediya Anbarına (Commons) əlavə edin.
 
=== Vikipediya bloq, pulsuz hosting, sosial şəbəkə və xatirə saytı deyildir ===
 
Vikipediya digər məşhur serverlər kimi Sizə bloq, sosial şəbəkə, şəxsi sayt yaratmaq və s. bu kimi imkanlar vermir. Vikipediya səhifələri həmçinin aşağıdakılar deyildir:
 
# '''Şəxsi səhifələr'''. Vikipediyanın zənginləşməsinə çalışan istifadəçilərin istifadəçi səhifələri vardır, lakin bu səhifələrdə verilən informasiya yalnız vikipediyadakı fəaliyyətə dair olmalıdır. Əgər Siz şəxsi səhifənizi və ya bloq yaratmaq istəyirsinizsə, lütfən bu cür xidmətlər göstərən serverlərin xidmətlərindən istifadə edin. İstifadəçi səhifələrinin məqsədi sosial şəbəkə, digər istifadəçilərlə əlaqə deyil, ensiklopediya üzərindəki fəaliyyəti daha da effektiv etmək üçün bazanın yaradılmasıdır
# '''Şəxsi fayl anbarı'''. Lütfən yalnız məqalələrdə istifadə edəcəyiniz faylları yükləyin. İstifadəsiz fayllar bir müddət sonra silinirlər. Əgər sizdə yararlı hesab etdiyiniz əlavə fayllar və şəkillər varsa lütfən onu Vikimediya[[commons:|Vikimedia Anbarına]] yükləyin, buradan Vikipediyaya keçid verilə bilər.
# '''Tanışlıq xidməti'''. Vikipediya tanışlıq məqsədi üçün istifadə edilməməlidir. İstifadəçi səhifələrində bu məqsədlə verilmiş informasiyanın üstünlük təşkil etməsi yolverilməzdir.
# '''Xatirə saytı'''. VikipediyaVikipediyada yaxınlarınızın və dostlarınızın xatirəsi yad edilmir. Bu cür şəxslər haqqında yaradılmış məqalərməqalələr [[Vikipediya:Şəxslərin ensiklopedik Şəxslərəhəmiyyəti|Şəxslərin üçünensiklopedik əhəmiyyətlilikəhəmiyyəti]] kriteriyalarına uyğun olmalıdır.
 
=== Vikipediya kataloq deyildir ===