E.ə. IV əsrə aid draxma (bir şekelin dörddə biri). Yehud Medinata (indiki İsrail), Əhəmənilər dövləti. Təxmin edilir ki, bu sikkədə Yahve təmsil edilib.[1][2]

Yahve (ivr. יַהְוֶה/𐤉𐤄𐤅𐤄‎, jahˈwe) — iudaizmxristianlıqda tanrının çoxsaylı adlarından biri, Cənubi İsrailYəhudi çarlıqlarında milli tanrı.[3] Onun dəqiq mənşəyi mübahisəli bir mövzudur, lakin onun mənşəyi erkən dəmir dövrünə, hətta tunc dövrünə qədər gedib çatır.[4][5] Onun adı Kənan xalqının dininin baş tanrısı olan Elin adından törəmiş ola bilər,[6] ancaq Yahvenin adının ən erkən münasib sadalanması Qədim Misir mətnlərindədir. Bu mətnlərdə Transiordaniyanın cənubunda yaşayan Şasu köçəri tayfasıdır.[7]

Ən qədim dini ədəbiyyat nümunələrində Yahve tipik bir Yaxın Şərq "döyüşçü tanrısı"dır, hansı ki, müqəddəs ordusunu İsrailin düşmənlərinə qarşı yürüdür.[8] O, daha sonra İsrail və Yəhudi çarlıqlarının əsas tanrısına çevrilir.[9] Vaxt keçdikcə saray və Yərusəlim məbədi Yahveni bütün kainatın hər bir ilah və ilahənin hər bir müsbət keyfiyyətini daşıyan tanrısı elan edir.[10][11] Babiloniya sürgününün (e.ə. VI əsr) sonunda özgə tanrıların varlığı inkar edilir və Yahve bütün kainatın qurucusu, bütün dünyanın yeganə tanrısı hesab edilir.[11]

MənbəRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. Van Der Toorn, 1999. səh. 766
  2. Edelman, 1995. səh. 190
  3. Miller, 1986. səh. 110
  4. Smith, 2010. səh. 96-98
  5. Miller, 2000. səh. 1
  6. Dijkstra, 2001. səh. 92
  7. Dever, 2003b. səh. 128
  8. Hackett, 2001. səh. 158–59
  9. Smith, 2002. səh. 72
  10. Wyatt, 2010. səh. 69–70
  11. 1 2 Betz, 2000. səh. 917

ƏdəbiyyatRedaktə