Yumşaq şinus

Yumşaq şinus (lat. Schinus molle) — bitkilər aləminin sabunağacıçiçəklilər dəstəsinin sumaqkimilər fəsiləsinin şinus cinsinə aid bitki növü.

Yumşaq şinus
Arequipa - Canyon de Colca 123 Schinus molle 1.JPG
Elmi təsnifat
Beynəlxalq elmi adı

SinonimləriRedaktə

  • Schinus angustifolia Sessé & Moc.
  • Schinus bituminosus Salisb.
  • Schinus huigan Molina
    • Schinus molle var. argentifolius Marchand
    • Schinus molle var. huigan (Molina) Marchand
    • Schinus molle var. huyngan (Molina) March.
    • Schinus molle var. molle
  • Schinus occidentalis Sessé & Moc.[2]

ArealıRedaktə

Təbii halda Cənubi Afrikanın, Avstraliyanın, Cənubi Amerikanın və Meksikanın quraqlıq ərazilərində yayılmışdır.

Botaniki təsviriRedaktə

Düz dayanan, gövdəsi qaramtıl qabıqlıdır. Hündürlüyü 15 m-ə çatan, sallaq budaqlı və kobud boz qabığı olan, tez böyüyən, həmişəyaşıl, ikievli ağacdır. Yarpaqlarının uzunluğu 8-25 sm olub, lələkvari, 19-40 yarpaqcıqdan ibarətdir. Çiçəkləri salxımlarda yığılıb, qırmızı, ağ-sarı rəngli olur. Meyvələri yumru, diametri 5-7 mm, birtoxumludur, əvvəlcə yaşıl, sonra qırmızı, çəhrayı və ya al-qırmızı rəng alır. Meyvələri budaqların üzərində salxımlar əmələ gətirir. Qələmlərlə və toxumlarla çoxaldılır.

EkologiyasıRedaktə

Yumşaq şinus quraqlığadavamlı, uzunömürlü bitkidir. Bitki açıq günəşli sahələrdə yaxşı bitir.

Azərbaycanda yayılmasıRedaktə

Mərdəkan dendrarisində 1986-cı ildə introduksiya olunmuşdur. Abşeronda mədəni şəraitdə becərilir.

İstifadəsiRedaktə

Yumşaq şinusun qurudulmuş meyvələri ədviyyat kimi, təbabətdə diş ağrısında, revmatizm zamanı istifadə edilir. Ancaq meyvələri və toxumları heyvanlar üçün zəhərlidir. Meyvələri içkilərdə istifadə edilir. Bitkinin bütün hissələrində efir yağları vardır və xalq təbabətində büzüşdürücü, antibakterial maddə kimi istifadə edilir, yaranı sağaldır, qan təzyiqini aşağı endirir, qanaxmanı saxlayır.

İstinadlarRedaktə

  1. Linnaeus C. Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753.C. 1. səh. 388.
  2. Yumşaq şinus:''The Plant List saytında takson barədə məlumat. (ing.)

Həmçinin baxRedaktə