Yuxarı Vilyoy ulusu (saxa Үөһээ Бүлүү улууһа) — Rusiya Federasiyası, Saxa Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. İnzibati mərkəzi Yuxarı Vilyoy kəndidir.

Yuxarı Vilyoy ulusu
saxa Үөһээ Бүлүү улууһа
Үөрэхтээһин управлениета.jpg
Bayraq[d] Gerb
Bayraq[d] Gerb

63°19′ şm. e. 120°35′ ş. u.


Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Yaradılıb 10 fevral 1935
Sahəsi
  • 42.050,25 km²[1]
Saat qurşağı
  • Yakutsk vaxtı[d]
Əhalisi
Əhalisi
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu +7 41133
Rəsmi sayt
Yuxarı Vilyoy ulusu xəritədə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

CoğrafiyasıRedaktə

Şimaldan Olenok, şimal-şərqdən Vilyoy, cənub-şərqdən Qornı, cənubdan Olekminski, cənub-qərbdən Suntar, qərbdən Nyurba ulusları ilə həmsərhəddir. Rayonun sahəsi 42.050 km²-dir.

Vilyoy çayının orta axınında yerləşir[3]. Ulus ərazisindən axan böyük çaylar: Çıbida, Tyuken, Tonquo. Yakutiyanın şimal və mərkəzi ərazilərinin çoxu kimi, "əbədi donuşluq" ərazisindədir. İqlimi kəskin kontinentaldır, qışda havanın temperaturu -60 dərəcəyə qədər, yayda isə +33 dərəcəyə çatır.

ƏhalisiRedaktə

Milli tərkib

2002-ci il siyahıyaalınmasına görə: saxalar - 20 855 nəfər (97.53%),ruslar - 223 nəfər (1.04%), evenklər - 212 nəfər (0.92%), evenlər - 54 nəfər (0.25%) və digər millətlərin nümayəndələri - 139 nəfər (0,66%).

Yerli özünü idarəetməRedaktə

Yuxarı Vilyoy ulusu ərazisinə 21 kənd inzibati vahidliyinə ümumilikdə 29 yaşayış məntəqəsi daxildir.

İqtisadiyyatRedaktə

Kənd təsərrüfatıRedaktə

İqtisadiyyatın əsasını kənd təsərrüfatı təşkil edir. Əsas sənaye heyvandarlıqdır (ətlik və südlük maldarlıq, at yetişdirmə). Xəz tədarükü əsas yerlərdən biridi. Burada kartof, tərəvəz becərilir. Kənd təsərrüfatı torpaqları 69,3 min ha-dır.

SənayeRedaktə

Sənaye sahələri: meşə və ağac emalı, ovçuluq və balıqçılıq, nəqliyyat.

Nəqliyyat və rabitəRedaktə

Avtomobil və çay nəqliyyatı, hava limanı, teleqraf, telefon, internet, 2005-ci ildən qaz verilişi mövcuddur. Ulus ərazisi boyunca Yakutsk və Mirnıyın əsas şəhərlərini birləşdirən bir magistral yolu keçir. Vilyoy üzərində bərə xidməti (iyun - oktyabr) mövcuddur. Çay buz bağlıyarkən avtomobillər onun üzrindən sərbəst keçə bilir.

Tanınmış şəxsləriRedaktə

Nikolay Qavriloviç Zolotarev (1908-1995) - Saxa yazıçısı, daha çox Nikolay Yakutski təxəllüsü ilə tanınır.

Aneqina Eqorovna İlyina-Dmitrieva (1943) - opera və kamera müğənnisi, SSRİ xalq artisti (1988).

Aleksey Afanaseviç Mironov (1912-1945) - Böyük Vətən müharibəsi iştirakçısı, Qərb Cəbhəsi ordusunun 16-cı (1 may 1943 - 11-ci qvardiya) 84-cü qvardiya tüfəng diviziyasının 247-ci qvardiya atıcı alayının snayperi, çavuş. Sovet İttifaqı Qəhrəmanı (SSRİ Prezidentinin 1990-cı il 5 may tarixli Fərmanı).

İstinadlarRedaktə