Çörək ağacı

Çörək ağacı (lat. Artocarpus altilis) — ağac növü. Moraceae (tutkimilər) fəsiləsindəndir. Malayziya, İndoneziyavə Papua Yeni Qvineyada bitir.

?Çörək ağacı
Artocarpus altilis (fruit).jpg
Elmi təsnifat
XƏTA
yuxarı takson/parent parametri göstərilməyib
XƏTA
ranqı/rang parametrində taksonun ranqı göstərilməyib
: Çörək ağacı
Elmi adı
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ITIS  
NCBI  
EOL  
Artocarpus altilis.jpg

Vətəni Malay arxipelaqıdır. Cənubi Asiyada daha çox becərilir və əhalinin qidasında mühüm əhəmiyyətə malikdir.

MeyvəsiRedaktə

Çörək ağacı diametri 15-30 sm olan dairəvi formada mürəkkəb meyvə əmələ gətirir. Qabığı yaşıl, sarımtıl-yaşıl və ya qəhvəyi rəngdədir. Ətliyi xəmirəoxşar sarımtıl kütlədən ibarətdir. Daxilində 2-3 ədəd şabalıd boyda iri toxumu olur. Meyvəsinin iyi xoşagəlməzdir. Meyvəsi kulinariyada tərəvəz kimi, bişirilmiş halda istifadə olunur.

Bəzən onu torpağa basdırıb pendir kimi fermentləşdirdikdən sonra yeyirlər[1].

ArtmaRedaktə

Çörək meyvəsi əsasən toxumla çoxalır, baxmayaraq ki, toxumsuz çörək meyvəsi ağacın səth köklərindən böyüyən əmzikləri köçürməklə yayıla bilər.[2] Köklər məqsədyönlü şəkildə zədələnə bilər ki, əmziklərin böyüməsini stimullaşdırsınlar, sonra kökdən ayrılaraq qazana əkilir və ya birbaşa yerə köçürülür.[2] Budama həm də əmziklərin böyüməsinə səbəb olur.[2] Sorma şlamları içərisində torpaq, torf və qum qarışığı olan plastik torbalara qoyulur və maye gübrə ilə nəmləndirilərək kölgədə saxlanılır. Köklər inkişaf etdikdə, transplant bağçada əkilməsi vaxtına qədər tam günəşə qoyulur.[2]

Kəmiyyətcə çoxalmaq üçün təxminən 10 santimetr (2 düym) qalınlıq və 20 santimetr (9 düym) uzunluğunda seqmentlərdən istifadə edərək kök şlamlarına üstünlük verilir.[2] Köklənmənin inkişafı 5 aya qədər çəkə bilər, gənc ağaclar 60 santimetr (2 fut) hündürlükdə olduqda əkməyə hazırdır.[2]

QalereyaRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. Əhmədov Ə-C.İ., Əliyev N.T. Meyvə və tərəvəzin əmtəəşünaslığı. Ali məktəb tələbələri üçün dərslik. Bakı, ADIU-nin nəşriyyatı, 2009.
  2. 1 2 3 4 5 6 Morton, Julia F. "Breadfruit; In: Fruits of Warm Climates". NewCROP, the New Crop Resource Online Program, Center for New Crops and Plant Products, Department of Horticulture and Landscape Architecture, Purdue University, West Lafayette, IN. 1987. 50–58. 5 January 2015 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 January 2017.