Əbu əl-Fəth Mənuçöhr xan

Əbu əl-Fəth Mənuçöhr xan (vəf. 1636) — Səfəvi rəsmisi və erməni mənşəli qulam.

Əbu əl-Fəth Mənuçöhr xan
bayraqXorasan bəylərbəyliyi •
Məşhəd hakimliyi
bayraq
1625 — 1636
Sələfi Qaraçaqay xan
Xələfi II Qaraçaqay xan
Şəxsi məlumatlar
Vəfat tarixi 1636(1636)
Sülalə erməni sülaləsi
Atası Qaraçaqay xan
Uşağı II Qaraçaqay xan
Hərbi xidmət
Rütbəsi general

Atası Qaraçaqay xan kimi Mənuçöhr Məşhəddə general və Xorasan bəylərbəyi olaraq I Şah Abbas (1588-1629) və I Şah Səfi (1629-1642) hakimiyyəti altında təyin olundu. Qardaşı Əliqulu xan Qum hakimi oldu və Şah Abbas Mənuçöhr xanın oğlu II Qaraçaqay xan (d. 1668) kitabxanasının rəhbəri oldu, eyni zamanda Məşhəd bəylərbəyi oldu. Onların hamısı "bilik və bütövlük adamları" (Əhli-i fazl u kamal) və "möhtəşəm hərəkətlər və əməllər" (ṣāhib-i mu'āṣir u asrār) kimi tanınan Səfəvi mədəni və intellektual elitalarından idi.

ƏsərləriRedaktə

Mənuçöhr xan astronomiyaya güclü marağı olan aparıcı sənət hamisi idi. Dövrün ən yaxşı təsvir edilmiş əlyazmalarından birini, 1630-1633-cü illər arasında kopyalanan Əbdürrəhman əs-Sufinin "Süvar əl-Kəvaqib əl-Tahibitah" ("sabit ulduzların təsviri") adlı bir farsca tərcüməsini tapşırdı və bu əsər Nyu-York Dövlət Kitabxanası kolleksiyasında qorunur.[1][2]

1632-1633-cü illərdə Mənuçöhr xan sonradan Mənuçöhr qlobusu olaraq bilinən bir göy cismi istehsal etmək üçün Həsən ibn Səəd əl-Qani, usta Malik Huseyn Nəqqaş İsfahani və Rizvan bəy Zarnişana tapşırıq verdi.

İstinadlarRedaktə

  1. Spenser, Pers Ms.6
  2. Şmitz, 1992, s.122.

MənbələrRedaktə

  • Babaie, Sussan (2004). Slaves of the Shah: New Elites of Safavid Iran. I.B.Tauris. 1–256. ISBN 1860647219.
  • Schmitz 1992, no.123, p.55 ; Robinson, Sims, Bayani, 2007, p.19.
  • Mənuçöhr qlobusu