Əsas menyunu aç

Şıxəlibəyli Ədhəm Şahlarbəy oğlu (30 aprel 19111996) — geologiya-mineralogiya elmləri doktoru, professor, Azərbaycan EA akademiki

Ədhəm Şıxəlibəyli
Şıxəlibəyli Ədhəm Şahlarbəy oğlu
Ədhəm Şıxəlibəyli.jpg
Doğum tarixi 30 aprel 1911(1911-04-30)
Doğum yeri Şamaxı qəzası, Bico kəndi,
Rusiya İmperiyası Rusiya İmperiyası
Vəfat tarixi 1996(1996-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan Azərbaycan
Elmi dərəcəsi geologiya-mineralogiya elmləri doktoru

HəyatıRedaktə

Şıxəlibəyli Ədhəm Şahlarbəy oğlu 1911-ci ildə Şamaxı qəzasının Bico kəndində (indiki Ağsu rayonu) anadan olmuşdur. 1937-ci ildə Azərbaycan Sənaye İnstitutunun geoloji-kəşfiyyat fakültəsini bitirmişdir. 1947-ci ildə "Boyük Qafqazın cənub yamacının Azərbaycan hissəsinin geoloji quruluşu" mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir. 1954-cü ildən Geologiya İnstitutunda (indiki Geologiya və Geofizika İnstitutu) işləmişdir. 1965-ci ildə "Kiçik Qafqazın şərq hissəsinin geoloji quruluşu və tektonik inkişaf tarixi (Azərbaycan)" mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdəfiə etmişdir. 1968-ci ildə Azərbaycan EA müxbir üzvü, 1983-cü ildə isə həqiqi üzvü seçilmişdir. Azərbaycan EA Yer haqqında Elm Bölməsinin akademik-katibinin müavini olmuşdur. Uzun illər İnstitutun geotektonika, stratiqrafiya və litologiya şöbəsinə başçılıq etmişdir.

Elmi fəaliyyətiRedaktə

Şərqi Qafqazın qırışıqlıq sisteminin əmələ gəlməsinin mərhələlərini müəyyən etmiş, onların struktur zonalara bölmüş və onların yaranmasında şimali-qərbi kembridənqabaq və şimal-şərqi rifey yarıqlarının rolunun elmi əsaslarını vermişdir. O, şimal-şərq istiqamətdə uzanan Qərbi Xəzər gömülmüş qalxımını aşkar etmiş və bu qalxımın Qafqaz qırışıqlıq sisteminin müsbət strukturlarının Xəzər dənizinə yaxınlaşdıqca birləşmələrinə səbəb olmasını əsaslandırmışdır. İlk dəfə olaraq Balakən-Zaqatala regionunda polimetallik filiz yataqlarının aşkar edilməsi perspektivliyini sübut etmişdir.

Azərbaycanın Əməkdar elm xadimi, professor Ə.Ş.Şıxəlibəyli 250-dən çox elmi əsərin, o cümlədən 15 monoqrafiyanın müəllifi və Azərbaycanın geologji, tektonik, paleotektonik, geomorfoloji, neotektonik və metallogenik xəritələrinin, Qafqazın və Avropanın tektonik xəritələrinin həmmüəllifidir.