Əsas menyunu aç

Ağ qvardiya1906-cı ildə Finlandiyada yaranmış Rusiya milisi.[3]

Ağ ordu
Şəkil
Mövcud olduğu illər1918—1922
ÖlkəRusiya Rusiya
Sayıtəx. 4000 nəf. (dekabr 1917)

təx. 300 000 nəf. (iyun 1919)[1]
təx. 400 000 nəf. (dekabr 1919)[2]
təx. 12 000 nəf. (yay 1920)
təx. 8000 nəf. (sentyabr 1922)

təx. 1000 nəf. (1923)
DislokasiyasıRusiya Rusiya (Rusiya İmperiyasının) keçmiş ərazisi

heç nə Monqoliya
(oktyabr 1920-ci il — avqust 1921-ci il)
Çin Respublikası Çin Respublikası

İran İran

TarixiRedaktə

1) Rusiyada Romanovlar mütləqiyyətinin əleyhinə çevrilmiş inqilabi hərəkata qarşı mübarizə məqsədilə Finlandiyada yaradılmış burjua milisi (1906). Fərqləndirici əlaməti qola bağlanan ağ sarğı idi;

2) Rusiyada Vətəndaş müharibəsi və xarici hərbi müdaxilə (1918 -1920) illərində burjua-mülkədar rejiminin bərpası uğrunda vuruşan hərbi hissələrə verilən ad. Sovet ədəbiyyatı publisistikasında, habelə danışıqda bəzi əksinqilabi milli - hərbi hissələrə (ağ finlərə, ağ çexlərə, ağ polyaklara v və ümumiyyətlə, əksinqilabçılara da Ağ qvardiya deyilən İnqilabçı xalqın, inqilabın rəmzi olan qırmızı rəngdən fərqli olaraq, ağ rəng "rəsmi qayda-qanun" tərəfdarlarının rəmzi sayılır. Adı da buradandır.[3]

Quruluşu və ideologiyasıRedaktə

1917-ci ildən sonra Rusiya kontekstində "Ağ" rəng üç əsas anlayışa malik idi:

  1. İnqilabçı Qırmızı Ordusu Bolşevik hökumətini dəstəkləyən Qırmızılara qarşı siyasi qarşıdurma;
  2. mütləq monarxiyaya tarixi istinad;
  3. əksəriyyət Ağ Ordu əsgərləri tərəfindən geyinilən Rusiya İmperiyasının ağ hərbi formaları.

İdeologiyasıRedaktə

 
Rusiya hökumətinin gerbi. 1919-cu il.

Ağ hərəkət hər şeydən əvvəl Qırmızı Ordunun opponentləri kimi meydana gəlmişdi.[4] Ağ ordu vətəndaş müharibəsindən əvvəl Rusiya ordusunun qanun və sərəncamını Rusiyanın qurtuluşunu qorunmalı idi və. Ağ nəzarətdə olan ərazidə sovet təşkilatlarını və vəzifəlilərini uzaqlaşdırmaq üçün çalışırdılar.[5] Onlar nəzarət altında olan Ağ ərazilərdə sovet təşkilatları və vəzifəli şəxsləri aradan qaldırmalı idilər.[6]

Ümumilikdə, Ağ Ordu milliyyətçi idi[7] və etnik ayrılığı və separatizmi rədd edirdi.[8] Ağ ordu ümumiyyətlə vahid çoxmillətli Rusiyanı dəstəkləyirdi və qondarma dövlətlər yaratmaq istəyən separatçılara qarşı çıxdı.[9] ABŞ-ın yəhudi tarixçiləri Riçard L. Rubenştayn və Con K Rot yazır ki, Vətəndaş müharibəsi zamanı Ağ qüvvələrlə döyüşdə Rus Bolşevik ordusunda mübarizə aparan 60 min yəhudisi (240 min yaralı) öldürülmüşdür.[10]

Ağ ordunun liderlərinin əksəriyyəti mühafizəkar idi və mütləq hakimiyyəti qəbul etmişdilər.[11]

Hərəkatın xarici siyasət üçün müəyyən bir planı yox idi; Bəyazlar Almaniyaya qarşı siyasətdə fərqlənirdilər, bununla müttəfiq olub-olmadığını müzakirə edirdilər.

Ağ orduRedaktə

QalereyaRedaktə

Bəyaz ordunun komandirləri aşağıdakılardır:

İstinadlarRedaktə

  1. Оценка разведки РККА
  2. [1]
  3. 1 2 "Ağ ordu". Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyası. I. Bakı: "Lider". 2004. səh. 111. ISBN 9952-417-14-2.
  4. Kenez 1980.
  5. Christopher Lazarski, "White Propaganda Efforts in the South during the Russian Civil War, 1918–19 (The Alekseev-Denikin Period)", The Slavonic and East European Review, Vol. 70, No. 4 (Oct., 1992), pp. 688–707.
  6. Viktor G. Bortnevski, "White Administration and White Terror (The Denikin Period)", Russian Review, Vol. 52, No. 3 (Jul., 1993), pp. 354–366.
  7. Kenez 1980, səh. 74.
  8. Christopher Lazarski, "White Propaganda Efforts," 689.
  9. Kenez 1980, səh. 62.
  10. Rubenstein, Richard L., and John K. Roth. Approaches to Auschwitz: The Legacy of the Holocaust. London: SCM, 1987, p. 138.
  11. Kenez 1980, səh. 60–61.

Xarici keçidlərRedaktə

Həmçinin baxRedaktə

İstinadlarRedaktə