Anton Denikin

Denikin Anton İvanoviç (16 dekabr 1872(1872-12-16)[1][2][3][…], Vlotslavek[d], Varşava quberniyası[d], Polşa çarlığı, Rusiya İmperiyası[6]8 avqust 1947(1947-08-08)[4][5][1][…], Ann-Arbor, Miçiqan[4]) — rus hərbçisi, Oktyabr çevrilişindən (1917) sonra sovet hakimiyyətinə qarşı mübarizə aparmış hərbi qüvvələrin başçılarından biri, general-leytenant (1916).

Anton Denikin
Anton Denikin 1918-1919.jpg
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 16 dekabr 1872(1872-12-16)[1][2][3][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 8 avqust 1947(1947-08-08)[4][5][1][…] (74 yaşında)
Vəfat yeri
Dəfn yeri
  • Donskoye qəbiristanlığı[d]
Vətəndaşlığı
Hərbi fəaliyyəti
Mənsubiyyəti Rusiya İmperiyası
Qoşun növü piyada
Xidmət illəri 1895-ci ildən
Rütbə general-leytenant
Komandanlıq edib Ağ ordu[d], Birinci dünya müharibəsində Qərb cəbhəsi, Könüllü Ordu. Denikin
Döyüşlər
Təltifləri III dərəcəli Müqəddəs Georgi ordeni IV dərəcəli Müqəddəs Georgi ordeni III dərəcəli "Müqəddəs Vladimir" ordeni IV dərəcəli "Müqəddəs Vladimir" ordeni RUS Imperial Order of Saint Anna ribbon.svg RUS Imperial Order of Saint Stanislaus ribbon.svg II dərəcəli "Müqəddəs Stanislav" ordeni RUS Imperial Order of Saint Anna ribbon.svg III dərəcəli "Müqəddəs Stanislav" ordeni Croix de guerre 1914–1918 Qüdrətli Hamam ordeni Order of Michael the Brave Knight Commander of the Order of the Bath Order of Glory Ribbon Bar.png Gold Sword for Bravery Medal "In memory of the 300th anniversary of Romanov dynasty" Medal 100 year 1812
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

HəyatıRedaktə

Birinci dünya müharibəsində (1914-18) briqada, diviziya, korpus komandiri, cəbhə komandanı olmuşdur. Generallar L.G.Kornilov və M.Alekseyevlə birlikdə Donda Könüllü ordunun yaradılmasında iştirak etmiş, Kornilov öldürüldükdən sonra ordunun komandanı olmuşdur (1918). "Rusiyanın cənubundakı silahlı qüvvələr"in baş komandanı kimi bolşevik hakimiyyətinə qarşı barışmaz mübarizə aparmışdır. Denikin 1918 ilin iyulunda Moskva üzərinə hücuma keçərək, sovet hökuməti üçün ciddi təhlükə yaratmışdı. Denikin qoşunları 1919 ilin yazında bütün Şimali Qafqazı tutub, Dağıstana girmiş, Azərbaycan sərhədlərinə gəlib çatmışdı.

 
Denikin 1-ci Dünya Müharibəsində

"Vahid və bölünməz Rusiya" şüarı ilə çıxış edən Denikin Rusiya imperiyasının əsarəti altında olan xalqların öz müqəddəratını təyin etmək hüququnu qətiyyən qəbul etmirdi. Denikin təhlükəsinə qarşı Azərbaycanda Dövlət Müdafiə Komitəsi yaradıldı, ölkədə hərbi vəziyyət elan olundu. Denikin ordusu ilə Azərbaycan arasında demarkasiya xətti müəyyənləşdirildi (bax Könüllü ordu ilə Azərbaycan arasında demarkasiya xətləri). 1919 il iyunun 16-da Denikin təhlükəsinə qarşı Azərbaycanla Gürcüstan arasında hərbi-müdafiə paktı imzalandı. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Dağıstan xalqlarının Denikinə qarşı mübarizəsini dəstəkləmişdi. Bu məqsədlə də, dövlət büdcəsindən 50 milyon rubl (2.5 milyon funt sterlinq) ayrılmışdır, bu da AXC nin büdcəsinin 1/8 ni təşkil edirdi. Hərbi uğursuzluqlar, sovet ordusunun qaçılmaz qələbəsi şəraitində Denikin 1920 il fevralın 7-də Cənubi Qafqaz respublikalarının müstəqilliyini tanıdığını bildirmişdi. 1920 ilin martında Könüllü ordu Şimali Qafqazda sovet ordusu tərəfindən məğlub edildikdən sonra Denikin Krıma qaçmış, komandanlığı general Vrangelə təhvil verərək (1920, 4 aprel), xaricə mühacirət etmişdir.

İstinadlarRedaktə