Rzayev (İrzayev) Abuzər bəy Əsgər bəy oğlu (d. 1876, Gəncə - ö. 1920, Bakı) — Gəncənin ilk ixtisaslı memar-mühəndisi, Azərbaycan milli azadlıq hərəkatının fəal iştirakçılarından biri. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü. Rəfibəylilər nəslindəndir.[1][2]

Əbuzər bəy Rzayev
Abuzər bəy Rzayev.jpg
Doğum tarixi 17 oktyabr 1876(1876-10-17).
Doğum yeri Gəncə, Azərbaycan Respublikası
Vəfat tarixi 28 yanvar 1920 (43 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan Respublikası
Vəfat səbəbi Güllələnmə
Təhsili Moskva Texniki Məktəbi (1899)
Fəaliyyəti Memarlıq
Siyasət

HəyatıRedaktə

TəhsiliRedaktə

Orta təhsilini əvvəllər mollaxanada, sonra isə Şah Abbas məscidindəki mədrəsədə alıb. Tiflis realnı məktəbini (1894) və Moskva texniki məktəbini (1899) bitirmişdir.[3]

AiləsiRedaktə

Abuzər bəyin 3 övladı olub. Almaniyada ali təhsilli mühəndislik ixtisasına yiyələnən oğlanlarından Səməd 1922-ci ildə Türkiyəyə, Əskər isə 1925-ci ildə İrana getməyə məcbur olub. Səməd ailə qursa da, Əskər ömrünün sonuna kimi evlənməyib. Abuzər bəyin 1915-ci il təvəllüdlü yeganə qız övladı olan Züleyxa xanım Tibb İnstituna daxil olsa da, IV kursdan təhsilini yarımçıq qoymağa məcbur olub.[2]

FəaliyyətiRedaktə

Çar dövrüRedaktə

1899-cu ildən Musa NağıyevMurtuza Muxtarovun Bibiheybətdəki neft mədənlərində mühəndis, sonra mədən müdiri işləmişdir. Neft sənayesində böhranla əlaqədar olaraq 1909-cu ildə Gəncəyə köçmüş, bir müddətdən sonra Gəncə şəhər idarəsi başçısının (şəhər qlavası) müavini seçilmiş, şəhərin içməli su ilə təchizatı sahəsində səmərəli fəaliyyət göstərmişdir. Fevral inqilabından (1917) sonra təşkil edilmiş Gəncə Quberniya İcraiyyə Komitəsinin üzvü olmuşdur.[2]

AXC dövrüRedaktə

Azərbaycan Milli Şurasının "Azərbaycan Məclisi-Məbusanının təsisi haqqında qanun"una (1918-ci il 19 noyabr) əsasən, Gəncə şəhərindən Cümhuriyyət Parlamentinin tərkibinə seçilmişdi. Parlamentdə "Bitərəflər" fraksiyasını, 1919-cu ilin oktyabrında bu fraksiyanın parçalanmasından və böyük əksəriyyətin "Müsavat" fraksiyası ilə birləşməsindən sonra "Müsavat" və bitərəflər fraksiyasını təmsil etmişdir. Eyni zamanda, maliyyə-büdcə komissiyasının üzvü, sonralar sədri olmuşdur. Aprel işğalından (1920) sonra bir müddət Bibiheybət rayonu neft mədənlərinin müdiri işləmiş, 1920-ci il iyunun 15-də Azərbaycan Fövqəladə Komissiyası tərəfındən həbs edilmiş və güllələnmişdir.[3]

Həmçinin baxRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. "Gəncənin ilk ixtisaslı memar-mühəndisi - Abuzər bəy Rzayev". azertag.az.
  2. 1 2 3 "Gəncəli memarın həyat hekayəti". medeniyyet.az.
  3. 1 2 "Ali təhsil tariximizdən". www.muallim.edu.az.