Adi meşəgilası

Adi meşəgilası (lat. Padus avium)[1]gavalı cinsinə aid bitki növü.[2]

?Adi meşəgilası
Padus avium
Cheryomukha.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Rozidlər
Sıra:Gülçiçəklilər
Fəsilə:Gülçiçəyikimilər
Yarımfəsilə:Gavalıkimilər
Cins:Gavalı
Növ: Adi meşəgilası
Elmi adı
Padus avium
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ITIS  
NCBI  
EOL  
GRIN  
IPNI 
TPL 

SinonimləriRedaktə

Ümumi yayılmasıRedaktə

Rusiyа, Qаzaxıstan, Qırğızıstan, Türkiyə, Çin, Kоrеyа, Yаpоniyа və Monqolustanda təbii аrеаllаrı vardır.

Azərbaycanda yayılmasıRedaktə

Orta və yuxarı dağ qurşaqlarındа (Lаçın, Ağdərə, Naxçıvan МR) nadir hallarda rаst gəlinir.

StatusuRedaktə

Azərbaycanda nadir və nəsli kəsilmək təhlükəsində olan bitki növüdür. CR A2abc;C1.

Bitdiyi yеrRedaktə

Aşağı və orta dağ qurşaqlarında quru bozqırlaşmış daşlıqayalı yamaclarda yayılmışdır.

Təbii ehtiyatıRedaktə

Azərbaycanda dar bir arealı vardır.

Bioloji xüsusiyyətləriRedaktə

Adi meşə gilası təbiətdə hündürlüyü 6–7 m-ə qədər olan ağacdır. Bitkinin qabığı qaramtıl boz rəngdə olur. Cаvan zoğlаrı qırmızımtıl rəngdədir. Yаrpаqlаrı uzunsov ellipsşəkillidir, ucu sivri, kənarları mişardişlidir. Üst tərəfi tünd, аlt tərəfi isə bozumtul-göy rəngdədir, tez tökülür. Çiçəkləri salxımşəkillidir. Ləçəkləri ağdır. Meyvələri qаrа rənglidir. Toxumu yumurtaşəkilli, üzərində parıldayan nöqtələr vardır. Aprel ayında çiçək açır, iyun iyul ayında meyvəsi yetişir.

ÇoxalmasıRedaktə

Təbiətdə generativ yolla çoxalır.

Təbii ehtiyatının dəyişməsi səbəbləriRedaktə

Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.

Qəbul edilmiş qoruma tədbirləriRedaktə

Azərbaycanın “Qırmızı Kitabı”na daxil edilmişdir.

Zəruri qoruma tədbirləriRedaktə

Yeni yasaqlıqların yaradılması zəruridir.

İstinadlarRedaktə

  1. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  2. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.

İstinadlarRedaktə

  • Деревья и кустарники СССР. т.3.1954;
  • Флора Азербайджана. т.5. 1954;
  • Azərbaycanın ağac və kolları. III cild. 1970;
  • Красная Книга СССР. 1984;
  • Azərbaycanın “Qırmızı Kitabı” 1989;
  • Azərbaycanın “Qırmızı” və “Yaşıl Кitabları”na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996;
  • A Naxçıvan Muxtar Respublikası florasının taksonomik spektri. 2008;
  • Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008;
  • Azərbaycanın nadir və nəsli kəsilməkdə olan oduncaqlı bitkilərinin in situ və ex situ şəraitində bioekoloji xüsusiyyətlərinin reproduksiyasının, reproduksiyasının və repatriasiyasının elmi əsasları, b.e.d. alimlik dərəcəsi almaq üçün dissertasiya. Bakı. 2011;
  • Naxçıvan MR-nın flora müxtəlifliyi və onun nadir növlərinin qorunması. 2011.
  • "Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh.
  • “Azərbaycan dendraflorasi” I cild, Baki, “Elm”, 2011, 312 səh.
  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov.

Xarici keçidlərRedaktə