Akaki Şanidze

Akaki Şanidze (gürc. აკაკი გაბრიელის ძე შანიძე; 14 (26) fevral 1887, Kvemo-Noqa[d], Kutaisi quberniyası, Rusiya imperiyası29 mart 1987, Tbilisi) — Sovet Gürcüstan filoloqu (dilşunas, ədəbiyyat tarixçisi, folklorşünas), SSRİ Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü (1939), Gürcüstan SSR Elmlər Akademiyasının akademiki (1941).

Akaki Şanidze
gürc. აკაკი გაბრიელის ძე შანიძე
Doğum tarixi 14 (26) fevral 1887
Doğum yeri
Vəfat tarixi 29 mart 1987(1987-03-29) (100 yaşında)
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
Elm sahələri filologiya, dilçilikqafqazşünaslıq
Elmi dərəcəsi filologiya elmləri doktoru
İş yeri
Təhsili
  • Sankt-Peterburq Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsi[d]
Elmi rəhbəri Nikolay Marr
Üzvlüyü
Mükafatları
"Lenin" ordeni "Lenin" ordeni "Lenin" ordeni "Oktyabr inqilabı" ordeni
"Qırmızı əmək bayrağı" ordeni "Xalqlar Dostluğu" ordeni "Şərəf nişanı" ordeni "Şərəf nişanı" ordeni
"Əmək igidliyinə görə" medalı "Vladimir İliç Leninin anadan olmasının 100 illiyi münasibətilə" yubiley medalı
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

HəyatıRedaktə

1903-cü ildə Kutaisi Ruhani Seminariyasının məzunu oldu.[1]

1913-cü ildə Peterburq Universitetini bitirmişdir, Nikolay Marrın tələbəsi olan Akaki sonradan yeni dil təhsili növünü tənqid edirdi (təxminən 1917-ci ildə "yafət" tədqiqatlarından uzaqlaşdı).[2]

1918-ci ildə Tbilisi Universitetinin qurucularından biri oldu və təxminən 70 il orada çalışdı. 9 may 1920-ci ildə ilk dəfə universitetdə doktorluq dissertasiyasını müdafiə etdi.

1941-ci ildə Gürcüstan SSR Elmlər Akademiyası yaradıldıqda onun həqiqi üzvü seçildi.

Şanidze XX əsrin elmi kartvelologiyasının banilərindən biri idi, əsərləri təkcə SSRİ-də deyil, xaricdə də kartvel dillərinin öyrənilməsinə təsir göstərmişdir (o, norveçli kartveloloq Hans Voqtun müəllimi idi); çox sayda şagird hazırlamışdır. Şanidzenin əsərləri Kartveli dillərinin sinxron və diaxronik öyrənilməsi, qədim gürcü abidələrinin tədqiqi və nəşri, gürcü dilinin dialektologiyası, Qafqaz Albaniyası problemi və onun yazısına həsr edilmişdir.

Gürcüstan folklorunda böyük rol oynayan XevsuretiSvan şeirlərini nəşr etdirdi. Şota Rustavelinin "Pələng dərisi geymiş pəhləvan" orijinal mətnini yenidən hazırlamışdır.

MükafatlarıRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. Выпускники Кутаисского духовного училища 1891-1904, 1911, 1913, 1915 гг.
  2. В. М. Алпатов. История одного мифа: Марр и марризм. М., 1991, с. 19
  3. Указ Президиума ВС СССР от 24.02.1941
  4. Л. А. Шилов Шанидзе Акакий Гаврилович // Сотрудники РНБ — деятели науки и культуры. Биографический словарь, т. 1-3

Xarici keçidlərRedaktə