Con Çarlz Polani (23 yanvar 1929(1929-01-23)[1][2][3][…], Berlin[4][1][5][…]) — Kanada kimyaçısı, Nobel üzrə mükafata layiq görülmüşdür.

Con Çarlz Polani
John Polanyi 01.jpg
Doğum tarixi 23 yanvar 1929(1929-01-23)[1][2][3][…] (91 yaş)
Doğum yeri
Vətəndaşlığı
Elm sahəsi kimya
İş yeri
Təhsili
Üzvlüyü
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

HəyatıRedaktə

Con Çarlz Polani 1929-cu ilin yanvarın 23-də Berlində (Almaniya) anadan olmuşdur. 1949-cu ildə Mançester Universitetini bitirmişdir. 1952-ci ildə fəlsəfə doktoru dərəcəsi almışdır. O, məşhur kimyaçı Maykl Polaninin oğludur. 1933-cü ildə ailəsi Almaniyadan İngiltərəyə, Mançesterə köçmüşdür.

1952-1954-cü illərdə Ottavada Kanada Dövlət elmi-tədqiqat şurasında işləmişdir. Eyni zamanda Herxard Xerşberqin (1971-ci ildə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür) laboratoriyasında işləmiş, burada yod molekulunda titrəyişli və fırlanma həyəcanlanmasını yoxlamaq üçün spektroskopik qurğu yığmışdır. 1954-1956-cı illərdə Prinston Universitetində təcrübə keçmişdir. 1956-cı ildə Toronto Universitetində müəllimliyə başlamış, 1962-ci ildə professor seçilmişdir.

Əsas elmi işləri kimyəvi kinetikaya aiddir. 1960-1970-ci illərdə elementar kimyəvi proseslərin dinamikası sahəsində yeni istiqaməti inkişaf etdirmişdir.

Qeyd edək ki, elementar kimyəvi proseslərin dinamikası sahəsində işlərin əsasını onun atası XX əsrin 30-cu illərində və D.R. Herşbax 60-cı illərdə qoymuşdu.

Con Polani reaksiya məhsullarının energetik vəziyyətlərini ayrı-ayrı molekul ların olduqca zəif infraqırmızı şüalanması hesabına müəyyən etmək üsulunu işləyib hazırlamışdır. Aktivasiya səddini keçərkən reagentlərin energetik ehtiyatlarının müxtəlif rolunu müəyyən etmişdir.

Polani 1986-cı ildə “Kimyəvi elementar proseslərin dinamikası” üzrə işlərinə görə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.

İstinadlarRedaktə

  1. 1 2 3 4 https://books.google.co.uk/books?id=mA768e7ge0wC&pg=PA357&lpg=PA357&dq=%22marlow+medal%22&source=bl&ots=8FQts7Ri0h&sig=BpwYfF5CReP8WGLfdhxB8JRzE6A&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj41Iqim_PNAhUMCsAKHd-iBKI4ChDoAQhDMA4#v=onepage&q=%22marlow%20medal%22&f=false
  2. 1 2 Encyclopædia Britannica
  3. 1 2 Munzinger-Archiv — 1913.
  4. 1 2 Almaniya Milli Kitabxanası, Berlin Dövlət Kitabxanası, Bavariya Dövlət Kitabxanası və b. Record #137236395 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) — 2012—2016.
  5. 1 2 http://biography.yourdictionary.com/john-charles-polanyi
  6. http://www.mfa.gov.hu/kulkepviselet/UK/en/en_Bilateralis/hita_tm.htm
  7. http://www.insidetoronto.com/community-story/59100-bathurst-heights-renamed-after-nobel-prizewinner/
  8. http://www.mediatheque.lindau-nobel.org/laureates/polanyi
  9. Engel V., Schinke R. Theoretical study of the transition-state spectroscopy of the collinear H + H2 reaction // Chem. Phys. Lett.Elsevier, 1985. — Vol. 122, Iss. 1-2. — P. 103–107. — ISSN 0009-2614; 1873-4448doi:10.1016/0009-2614(85)85486-5