Con Vaysmüller (2 iyun 1904; Freydorf, Rumıniya - 20 yanvar 1984; Akapulko, Meksika), Amerikalı üzgüçü və kino aktyoru.[1] 1920-ci illərin Dünya üzmə çempionu olan və olimpiadalarda qızıl medal qazanan Con Vaysmüller, üzgüçülüksu polosu sahələrində ümumi altı mükafata sahibidir. 1924-ci ildə Olimpiya rekordlarını qıraraq qazandığı 100 və 400 metr sərbəst üzgüçülüyə əlavə olaraq, 4x200 estafed yarşında da birinci olan komandanın tərkibində,həmçinin su polosunda üçüncü olan Amerika komandasıyla birlikdə 3 qızıl və 1 bürünc medal qazanmışdı. Weissmuller, dörd il sonra keçiriləcək Amsterdamdakı Olimpiya oyunlarında da 100 metr sərbəst və 4x200 estafeddə də iki qızıl medal almış və 67 dünya rekordunun ardından Hollivud 12 silsiləlik Tarzan filmində baş rolu oynayamışdır.[2]

Con Vaysmüller
Johny Weissmuller-publicity.JPG
Doğum tarixi
Doğum yeri Freydrof, Avstriya imperiyasının bayrağı Avstriya imperiyası
Vəfat tarixi (79 yaşında)
Vəfat yeri Akapulko,Meksika Meksika
Vəfat səbəbi Iflic
Vətəndaşlığı
Peşələri Üzgüçü,aktyor
Fəaliyyət illəri 1931–1976
IMDb ID 0919321
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Tarzan roluyla bir fenomen yaradan Con Vaysmüller, meşədə vəhşi həyat yaşayan, ürəkli bir şəxsiyyəti canlandırmış, milyonların qəlbində taxt qurmuşdur.

Peter Con Vaysmüller olan qeyd olunan şəxsiyyətinin əsil adı, János Weißmüller'dir. Ailəsi Rumıniya mənşəli olan Con Vaysmüller, Avstriya 'nın Freydorf şəhərində doğulmuşdur. 1984-ci ildə Meksikanın Akapulko şəhərində iflic nəticəsində əbədiyyata qovuşmuşdur.

Uşaqlıq illəriRedaktə

 
Veysmüllerin evi, Freydorf

Etnik bir Alman olan Con Vaysmüller, Piter Vaysmüllerin və həyat yoldaşı Elizabetin (née Kersch) böyük oğlu idi, Macarıstan Krallığının cənub-şərq hissəsində Alman etnik azlığı olan Banat Svabianlarına mənsubdu. Conunun Piter adlı özündən kiçik qardaşı olan,Veysmüllerin qəbul etdiyi doğum yeri Szabadfalva (Freidorf), Avstriya-Macarıstan imperiyası (Timişoara (Temeschwar), Rumıniya hissəsi) idi. Freydorfdakı Müqəddəs Roxus Kilsəsinin qeydləri göstərir ki, Peter və Elizabetin oğlu Yohan, (Weissmüller), 5 iyun 1904-cü ildə doğulduqdan üç gün sonra xaç suyuna salındı. Qanunlara uyğun olaraaq adı Con Vaysmüller olaraq razılaşdırıldı[1][3][4][5]

KariyerasıRedaktə

ÜzgüçülükRedaktə

Con Vaysmüller
 
Şəxsi məlumatlar
Doğum adı Peter Johann Weißmüller
Doğum tarixi 2 iyun 1904(1904-06-02)[6][7][8][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 20 yanvar 1984(1984-01-20)[6][7][8][…] (79 yaşında) və ya 21 yanvar 1984(1984-01-21)[9] (79 yaşında)
Vəfat yeri
Boyu 1.90 m [10]
Çəkisi 86 kq [10]

Bir yeniyetmə kimi, Veysmüller Lake Michigan çimərliyində xilasedici kimi bir sıra işlərdə işləməzdən əvvəl Lane Texniki Kollecinin Hazırlıq Liseyində iştirak etdi. Illinois idman klubunda lift operatoru işləyərkən,Veysmüller ona gələcəkdə məşqçilik edəcək üzgüçü məşqçi Uilyam Baxrax'ın xoşuna gəldi ; 1921-ci ilin avqust ayında Veysmüller 50-yard və 220-yard məsafələrində milli birinciliyi qazandı. Xarici ölkə doğumlu olsa da, Veysmüller doğum yerini Tanneryville, Cambria şəhəri, Pensilvaniya özünün doğüm tarixini kiçik qardaşı Piter Veysmüllerin doğum tarixi olaraq verdi. Bu, Amerika Birləşmiş Ştatlarının Olimpiya komandasının bir hissəsi olmaq üçün edilmiş həmçinin ABŞ vətəndaşlığının verilməsi üçün kritik bir məsələ idi.[11]

FilmoqrafiyaRedaktə

  • Glorifying the American Girl (1929) (Paramount) ... Adonis
  • Tarzan the Ape Man (1932) (MGM) ... Tarzan
  • Tarzan and His Mate (1934) (MGM) ... Tarzan
  • Tarzan Escapes (1936) (MGM) ... Tarzan
  • Tarzan Finds a Son! (1939) (MGM) ... Tarzan
  • Tarzan's Secret Treasure (1941) (MGM) ... Tarzan
  • Tarzan's New York Adventure (1942) (MGM) ... Tarzan
  • Tarzan Triumphs (1943) (RKO Pathé) ... Tarzan
  • Tarzan's Desert Mystery (1943) (RKO Pathé) ... Tarzan
  • Tarzan and the Amazons (1945) (RKO Pathé) ... Tarzan
  • Swamp Fire (1946) (Paramount) ... Con Duval
  • Tarzan and the Leopard Woman (1946) (RKO Pathé) ... Tarzan
  • Tarzan and the Huntress (1947) (RKO Pathé) ... Tarzan
  • Tarzan and the Mermaids (1948) (RKO Pathé) ... Tarzan

ŞəkillərRedaktə

Xarici keçidlərRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. 1 2 "Interview with Johnny Weissmuller, Jr". germanhollywood.com. March 23, 2006 tarixində arxivləşdirilib.
  2. Profile, genealogy.ro; accessed November 12, 2015.
  3. Johnny Weissmuller profile, Encyclopædia Britannica; accessed November 12, 2015.
  4. France-Presse, Agence (February 17, 2007). "Serbia: Monument to Tarzan". The New York Times. İstifadə tarixi: May 7, 2010.
  5. Bjelogrlic, Aleksandar (March 28, 2007) Rocky Inspires Success in Serbia.
  6. 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru: açıq məlumat platforması — 2011.
  7. 1 2 Encyclopædia Britannica
  8. 1 2 Discogs — 2000.
  9. Find a Grave — 1995.
  10. 1 2 Johnny Weissmuller. espn.com
  11. Baltimore Sun, Frederick N. (August 17, 2008). "From the pool to Hollywood stardom". Baltimore Sun. baltimoresun.com. Retrieved October 9, 2008.