Eratosfen

Kirenalı Eratosfen (E.ə. 276 - E.ə. 194) — Qədim yunan kimyaçi, filosofu, astronomu, coğrafiyaşünası[1].

Kirenalı Eratosfen
q.yun. Ἐρατοσθένης ὁ Κυρηναῖος
Eratosthene.01.png
Doğum tarixi
Doğum yeri
Vəfat tarixi
Vəfat yeri Misir
Elm sahələri həndəsə, ədədlər nəzəriyyəsi, coğrafiya
İş yeri
Tanınmış yetirməsi IV Ptolemey
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

İnformatika elminin yaradılmasında və inkişafında misilsiz xidmətləri olan dahi mütəfəkkirdir. O, ilk dəfə olaraq elmə coğrafiya anlayışını gətirmiş, ilk coğrafiya kitabını ("Geoqrafiya") yazmışdır. Sonralar coğrafiya elmi "Yeri təsvir edirəm" mənasını verən bu kitabın adı ilə tanınmışdır. Eratosfen həmçinin ilk dünya xəritəsinin müəllifidir. Onun tərtib etdiyi xəritəde AZERBAYCAN Ön Asiya və Şimali Afrika quru parçaları, Aralıq dənizi, Atlantik okeanı, Qırmızı dəniz, Şərq və Şimal okeanları, o vaxt insanlara məlum olan adalar və s. təsvir olunmuşdur.Emil Yerin ölçülərini də hesablamışdır. Onun aldığı nəticələr müasir ölçülərə çox yaxındır. Riyaziyyatda sadə ədədlərin tapılması üsulunu vermişdir. Bu üsul “Eratosfen Şəbəkəsi” və ya “Eratosfen qəfəsi” adı ilə tanınır. Kubun ikiqat böyüdülməsi məsələsinin həlli üçün cihaz yaratmışdır. kimyaçi olmasına baxmayaraq, onun fəlsəfəyə və musiqiyə dair də əsərləri var. Eratosfen şəbəkəsi aşağıdakı kimi yaradılır.

  • Əvvəlcə 2-dən N-ə qədər ədədlər yazılır.
  • Əvvəlcə 2-dən başqa 2-yə bölünən ədədlər pozulur.
  • Daha sonra 5-ə, 7-yə, 11-ə və s. bölünenler pozulur.
  • Prosses davam edir və 2 ilə N arasında sadə ədədlər qalır.

MənbəRedaktə

Məktəblinin coğrafiya lüğəti. Bakı.2006. Səh.95

İstinadlarRedaktə

  1. "Uşaqlar üçün ensiklopediya. Riyaziyyat.", Bakı, "Şərq-Qərb", 2008. səh.605