Fatma xanım Kəminə

Fatma xanım Kəminə (1841, Şuşa1898, Şuşa) — azərbaycanlı şairə.

Fatma xanım Kəminə
Fatma xanım Mirzə Bəybaba qızı Kəminə
Fatma xanım Kəminə.jpg
Doğum tarixi 1841(1841)
Doğum yeri Şuşa, Şuşa qəzası, Kaspi vilayəti, Qafqaz canişinliyi, Rusiya imperiyası
Vəfat tarixi 1898(1898)
Vəfat yeri Şuşa, Şuşa qəzası, Yelizavetpol quberniyası, Qafqaz canişinliyi, Rusiya imperiyası
Həyat yoldaşı Mirzə Sadıq bəy Sultanov
Uşağı Əşrəf bəy, Rəşid bəy, Tutu xanım, Hümay xanım və Qumru xanım
Atası Mirzə Bəybaba Fəna
Fəaliyyəti şairə
Vikimənbənin loqosu Fatma xanım Kəminə Vikimənbədə

HəyatıRedaktə

XIX əsr qadın aşıqlarındandır. 1841-cı ildə Şuşada dünyaya gəlib. Fatma xanım kiçik yaşlarından etibarən şeirə maraq göstərmişdir. Şairənin atası Mirzə Bəybaba Fəna da şair olub və "Fəna" təxəllüsü ilə şeir yazıb. Fatma xanım fars dilini də mükəmməl bilib və bu dildə də şeirlər yazıb. Təhsilini Şuşada alıb, savadına görə ona "Mirzə fatma xanım" deyirdilər. XIX əsr təzkirələri arasında da şairənin şeirlərinə rast gəlinir. O dövrdə Fatma xanım Azərbaycanın ən məşhur 3-5 şairəsindən biri olub.

Şairə onunla bir dövrdə yaşayan bir çox aşığın şeirlərinə nəzirələr yazmışdır. Amma dövrümüzə onun əsasən klassik şəkildə yazılmış şeirləri gəlib çatmışdır.

Firudin bəy Köçərli Fatma xanım Kəminəni "nadireyi zəmanə" saymış, onun ölümünü ağır itki kimi dəyərləndirmişdir.

Fatma xanım Kəminə 1898-ci ilin sentyabrında Şuşada vəfat etmişdir.

YaradıcılığıRedaktə

Kəminə xanımın həyat və yaradıcılığı haqqında XIX əsr təzkirələrinə az da olsa məlumat vardır. Məsələn, Mir Möhsün Nəvvab "Təzkireyi-Nəvvab" əsərində Kəminə xanım haqqında məlumat verərkən, bildirmişdir ki, o, dörd yüzə yaxın şer yazmış, Şuşada Mir Mövsün Nəvvabın başçılıq etdiyi "Məclisi-fəramuşan"da yaxından iştirak etmişdir. Kəminə şairə Natəvanın başçılıq etdiyi "Məclisi-üns"ədəbi məclisin üzvləri ilə yaxın olmuş, onlarla şerləşmişdir.

MənbəRedaktə

  • "Azərbaycanın Aşıq və Şair Qadınları", Bakı, səh. 76-79.
  • "FATMA XANIM KƏMİNƏ", Əzizə Cəfərzadə, "Gənclik" nəşriyyatı, Bakı, 1971.
  • Ənvər Çingizoğlu, Tahirovlar, "Soy" еlmi-kütləvi dərgi, 2007, №1, səh.18-25

Həmçinin baxRedaktə