Finlandiya iqtisadiyyatı

Finlandiya iqtisadiyyatıFransa, Almaniyaİngiltərə kimi digər Qərbi Avropa iqtisadiyyatlarına bənzər adambaşına düşən istehsal rəqəmi ilə yüksək sənayeləşmiş, qarışıq iqtisadiyyatdır. Finlandiya iqtisadiyyatının ən böyük sektoru 72,7 faizlə xidmət, ardınca 31.4 faizlə istehsal və saflaşdırma sənayesidir. İlkin istehsal sadəcə 2,9 faizi təşkil edir.[4][5]

Finlandiya iqtisadiyyatı
Ölkənin əsas iqtisadiyyat mərkəzi olan Helsinki
Ölkənin əsas iqtisadiyyat mərkəzi olan Helsinki
Büdcə ili Təqvim ili
Ticarət təşkilatları AB, DTTİƏİT
Statistika
ÜDM 251.884.887.972,77 $[1]
Adambaşına düşən ÜDM 45.804 $[2]
İnflyasiya (İQİ) 1,1 ± 0,1 %[3]
Əksi qeyd olunmayıbsa, bütün məlumatlar ABŞ dolları ilədir.

Xarici ticarətə gəldikdə, əsas iqtisadi sektor istehsalatdır. Ən böyük sənaye sahələri[6] elektronika (21,6 faiz), maşın, nəqliyyat vasitələri və digər mühəndis metal məhsullar (21,1 faiz), meşə sənayesi (13.1 faiz) və kimya məhsullarıdır. (10.9 faiz). Finlandiyada ağac və bir neçə mineral və şirin su ehtiyatı var. Meşə təsərrüfatı, kağız fabrikləri və kənd təsərrüfatı sektoru (vergi ödəyiciləri ildə təxminən 2 milyard avro xərcləyir) kənd sakinləri üçün siyasi baxımdan həssasdır. Böyük Helsinki bölgəsi, təxminən, ÜDM-nin üçdə birini təşkil edir.[7]

2004-cü ildə OECD müqayisəsində, Finlandiyada yüksək texnoloji istehsal İrlandiyadan sonra ikinci yeri tutmuşdu. Bilik tələb edən xidmətlər ən kiçik və yavaş böyüyən sektorları — xüsusilə kənd təsərrüfatı və aşağı texnoloji istehsal — İrlandiyadan sonra ikinci yeri tutdu. İnvestisiya gözləniləndən aşağı idi. Ümumilikdə qısamüddətli perspektiv yaxşı idi və ÜDM artımı bir çox AB-dəki həmkarından üstün olmuşdur. Finlandiya, İsveç, Danimarka və İngiltərədən sonra Avropada 4-cü ən böyük bilik iqtisadiyyatına sahibdir.[8] Finlandiya iqtisadiyyatı Ümumdünya İqtisadi Forumunun qlobal informasiya texnologiyaları hesabatına görə, biznes sektoru, elmi istehsal və informasiya və rabitə texnologiyaları sahəsi ilə dövlət yardımı arasında razılaşdırılmış nəticələrə görə liderlik edir.[9]

Finlandiya dünya iqtisadiyyatına yüksək inteqrasiya olunmuşdur və beynəlxalq ticarət ÜDM-sinin üçdə birini təşkil edir.[10] Avropa İttifaqı Finlandiya ümumi ticarətin 60 faizini təşkil edir. Ən böyük ticarət axını Almaniya, Rusiya, İsveç, Birləşmiş Krallıq, ABŞ, HollandiyaÇin arasındadır.[10] Ticarət siyasətini Finlandiyanın kənd təsərrüfatından başqa ənənəvi olaraq sərbəst ticarət tərəfdarları arasında olduğu Avropa Birliyi idarə edir. Finlandiya Avrozonaya qoşulan yeganə Skandinaviya ölkəsidir: Danimarkaİsveç ənənəvi valyutalarını qorudu, İslandiyaNorveç isə ümumiyyətlə AB üzvü deyillər.

İqtisadi göstəricilərRedaktə

Aşağıdakı cədvəldə 1980–2017-ci illərdə Finlandiya iqtisadiyyatıyla bağlı əsas göstəricilər verilişdir. İnflyasiyanın 2%-in altında olduğu illər yaşılla göstərilmişdir.[11]

İl ÜDM
(milyard dollarla)
Adam başına düşən ÜDM
(Avro ilə)
ÜDM artımı
(real)
İnflyasiya faizi
(faizlə)
İşsizlik
(faizlə)
Dövlət borcu
(ÜDM-dəki nisbəti)
1980 33.7 7,059 5.7 %  11.6 % 5.3 % 10.9 %
1981 38.1 7,957 1.3 %  12.0 %  5.7 %  11.5 %
1982 42.8 8,901 3.1 %  9.3 %  6.1 %  13.9 %
1983 47.8 9,870 3.1 %  8.4 % 6.1 %  15.4 %
1984 54.5 10,986 3.2 %  7.0 %  5.9 %  15.2 %
1985 58.3 11,910 3.5 %  5.8 %  6.0 %  15.8 %
1986 62.7 12,776 2.7 %  2.9 %  6.7 %  16.4 %
1987 67.8 13,755 3.6 %  4.1 %  4.9 %  17.6 %
1988 76.8 15,542 5.2 %  5.1 %  4.2 %  16.5 %
1989 85.9 17,344 5.1 %  6.6 %  3.1 %  14.3 %
1990 91.0 18,296 0.7 %  5.0 %  3.2 %  13.8 %
1991 87.0 17,398 −5.9 %  4.5 %  6.7 %  21.8 %
1992 84.9 16,873 −3.3 %  3.3 %  11.8 %  39.3 %
1993 85.7 16,963 −0.7 %  3.3 %  16.5 %  54.1 %
1994 90.8 17,875 3.9 % 1.6 %  16.7 %  56.1 %
1995 98.6 19,329 4.2 % 0.4 %  15.5 %  55.1 %
1996 102.1 19,946 3.7 % 1.0 %  14.6 %  55.3 %
1997 110.7 21,577 6.3 % 1.2 %  12.7 %  52.2 %
1998 120.4 23,387 5.4 % 1.3 %  11.5 %  46.9 %
1999 126.9 24,599 4.4 % 1.3 %  10.3 %  44.0 %
2000 136.3 26,349 5.6 %  3.0 %  9.9 %  42.5 %
2001 144.4 27,878 2.6 %  2.7 %  9.2 %  40.9 %
2002 148.3 28,545 1.7 % 2.0 % 9.2 %  40.2 %
2003 151.6 29,112 2.0 % 1.3 %  9.1 %  42.7 %
2004 158.5 30,361 3.9 % 0.1 %  8.9 %  42.6 %
2005 164.4 31,392 2.8 % 0.8 %  8.5 %  39.9 %
2006 172.6 32,844 4.1 % 1.3 %  7.8 %  38.1 %
2007 186.6 35,358 5.2 % 1.6 %  7.0 %  34.0 %
2008 193.7 36,545 0.7 %  3.9 %  6.4 %  32.6 %
2009 181.0 33,988 −8.3 % 1.6 %  8.3 %  41.7 %
2010 187.1 34,962 3.0 % 1.8 %  8.5 %  47.1 %
2011 196.9 36,625 2.6 %  3.3 %  7.8 %  48.5 %
2012 199.8 36,990 −1.4 %  3.2 %  7.7 %  53.9 %
2013 203.3 37,470 −0.8 %  2.2 %  8.2 %  56.5 %
2014 205.5 37,693 −0.6 % 1.2 %  8.7 %  60.2 %
2015 209.6 38,307 0.1 %  0.2 %  9.4 %  63.6 %
2016 215.8 39,322 2.1 % 0.4 %  8.8 %  63.0 %
2017 224.3 40,753 3.0 % 0.8 %  8.7 %  61.4 %

İstinadlarRedaktə

  1. World Bank Open Data. Dünya Bankı.
  2. World Bank Open Data. Dünya Bankı.
  3. http://www.imf.org/external/datamapper/PCPIEPCH@WEO?year=2016.
  4. "Finland in Figures – National Accounts". Statistics Finland. İstifadə tarixi: 2007-04-26.
  5. "Finland - Employment by economic sector | Statistic". Statista. İstifadə tarixi: 2016-05-02.
  6. "Finland in Figures – Manufacturing". Statistics Finland. İstifadə tarixi: 2007-04-26.
  7. "Finland - Area, population and GDP by region | Statistic". Statistics Finland. İstifadə tarixi: 2016-08-09.
  8. "Archived copy" (PDF). 3 iyun 2013 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 29 dekabr 2017.
  9. "The Global Information Technology Report 2014 : Rewards and Risks of Big Data" (PDF). 3.weforum.org. İstifadə tarixi: 29 December 2017.
  10. 1 2 "Finnish Economy". Embassy of Finland. 23 July 2011 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-05-07.
  11. "Report for Selected Countries and Subjects". www.imf.org (ingilis). İstifadə tarixi: 2018-09-15.

Xarici keçidlərRedaktə