Hacı Ömər Əfəndi

Hacı Ömər Əmir oğlu Əfəndi (1834-1916) — dövrünün görkəmli alimi, ilahiyyat nəzəriyyəsinə və təsəvvüf (sufi) fəlsəfəsinə dair əsərlərin müəllifi.

Hacı Ömər Əfəndi
Hacı Ömər Əmir oğlu Əfəndi
Hacı Ömər Əfəndi türbəsi.jpg
Türbənin fotosu
Doğum yeri Birinci Şıxlı, Qazax distansiyası, Gürcüstan quberniyası, Rusiya imperiyası
Vəfat tarixi
Vəfat yeri Birinci Şıxlı, Qazax qəzası, Yelizavetpol quberniyası, Qafqaz canişinliyi, Rusiya imperiyası
Həyat yoldaşları Həcər xanım, Söylü xanım
Uşağı Mirqasım Əfəndiyev
Atası Əmir Əfəndi
Fəaliyyəti ilahiyyatcı, təsəvvüf alimi, şair

HəyatıRedaktə

Hacı Ömər Əfəndi Qazax mahalının I Şıxlı kəndində anadan olub. Ömər Əfəndi gənc yaşlarından ömrünü elmə həsr edərək böyük bir müctəhid səviyyəsinə qədər yüksələ bilib. Qazax şəhərinin Şıxlı kəndində ilk məktəbi məhz Hacı Ömər Əfəndi acıb.Onun fəlsəfəyə, riyaziyyata, həndəsəyə, məntiqə dair əsərləri onu dövrünün tanınmış alimləri sırasına cıxara bilib.

FəaliyyətiRedaktə

Hacı Ömər Əfəndiyə daha cox şöhrət gətirən ilahiyyət nəzəriyyəsinə və təsəvvüf fəlsəfəsinə dair əsərləri olub. O zamanln bir cox dini məktəblərində onun ilahiyyatdan yazdığı “Qur`ani Kərimin təfsiri” kitabı dərslik kimi tədris olunurdu. Yaradıcılığında təsəvvüf elminə önəm verərək “Təsəvvüfün sirləri, “Şah Nəqşbəndinin hikmətləri” əsərləri ilə sufizm fəlsəfəsinə qiymətli tövfələr verib. XIX əsrin məşhur sufi şairi Mir Həmzə Əfəndinin şeir məktəbinin nümayəndəsi kimi tanınıb. Mir Həmzə Əfəndi öz yetirmələri Hacı Mahmud Əfəndi və Hacı Ömər Əfəndiyə həmişə etiramla yanaşaraq onların böyük övliyalığından söhbət acardı.Hətta Hacı Mahmud Əfəndi uzaqdan gələn müridləri əvvəlcə Hacı Ömər Əfəndinin ziyarətinə göndərib sonra onları qəbul edərdi. Hacı Ömər Əfəndi 1916-cı ildə vəfat edib. Qazax rayonu İ Şıxlı qəbristanlığında onun dəfn edildiyi Hacı Ömər türbəsi günü bu gün də ziyarət yeridir.

İstinadlarRedaktə

Ş.Cəlilli (1996). "Ömür Dedikləri...". Bakı: "Nicat" nəşriyyatı. 17–22. ISBN 5-86110-088-8.