K-pop (/keɪ pɔp/,abbreviaturaing. Korean pop) K-pop , Koreya populyar musiqisi, Cənubi Koreya mədəniyyətinin bir hissəsi olaraq Cənubi Koreyada yaranan bir musiqi janrıdır. Ənənəvi Koreya musiqisi kökləri üstündə pop, eksperimental, rok, caz, gospel, hip hop, R&B, reggae, elektron rəqs, folkklassik kimi dünyanın hər yerindən gələn üslub və janrlardan təsirlənir. Janrın daha müasir forması 1992-ci ildə ən erkən K-pop qruplarından biri olan (Seo Taiji) So Tayci and Boys adlı oğlan qrupunun yaranması ilə ortaya çıxdı. Onların fərqli musiqi üslubları və janrları üzərində sınaqları və xarici musiqi elementlərinin inteqrasiyası Cənubi Koreyanın müasir musiqi səhnəsini yenidən formalaşdırmağa və modernləşdirməyə kömək etdi.

K-pop
케이팝
Girls' Generation in 2012 K-Pop Collection.jpg
Yarandığı dövr 1990
Ölkə
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Müasir K-pop "idol" mədəniyyəti, 1990-cı illərdə başladı, çünki K-pop gənclərin və gənclərin nəhəng fandomlarını toplayan bir alt mədəniyyətə çevrildi. Erkən K-popdakı tənəzzüldən sonra, 2003-cü ildən TVXQ və BoA, musiqi janrını qonşu Yapon bazarına salan və bu gün K-popu beynəlxalq miqyasda populyarlaşdırmağa davam edən yeni bir nəsil K-pop idolları yaratdılar. Onlayn sosial şəbəkə xidmətlərinin və Cənubi Koreya TV şoularının ortaya çıxması ilə, Koreya Dalğası olaraq bilinən K-pop və Cənubi Koreya əyləncələrinin yayılması təkcə Şərqi Asiya və Cənub-Şərqi Asiyada deyil, Pakistan, Banqladeş, Hindistan, Latın Amerikası, Şimali Afrika, Cənubi Afrika və Şərqi Afrika, Yaxın Şərq və bütün Qərb dünyasında beynəlxalq auditoriya qazanır.

"K-pop" termini 2000-ci illərdə məşhurlaşdı. Əvvəllər Cənubi Koreya pop musiqisi gayo adlanırdı (kor. 가요; Hanja: 歌謠). "K-pop" Cənubi Koreyada populyar musiqi üçün ümumi bir termin olsa da, burada təsvir olunan janr üçün daha dar mənada istifadə olunur.2018-ci ildə K-pop əhəmiyyətli bir artım yaşadı və gəlir artımında 17.9% artımla "güc oyunçusu" oldu. 2019-cu ildən etibarən, K-pop, Beynəlxalq Fonoqrafiya Sənayesi Federasiyasının "Qlobal Musiqi Hesabatı 2019" hesabatına görə, dünyanın ən yaxşı musiqi bazarları arasında altıncı sırada yer alır. 2020-ci ildə K-pop, 44.8% artım yaşadığı və özünü ilin ən sürətli böyüyən böyük bazarı olaraq təyin etdiyi bir rekord qıran il yaşadı.

EtimologiyaRedaktə

K-pop termininin ilk məlum tətbiqi Billboard-da 9 oktyabr 1999-cu il nəşrində, jurnalın Koreya müxbiri Ço Hyon-cinin "S. Koreya bəzi Yapon canlı aktlarına icazə verməyə icazə verdi" başlığını, Cənubi Koreya pop musiqisi üçün geniş bir termin olaraq istifadə etdi.Bəzi məqalələrdə 'K-pop' sözünün şəxsən eşitmədiyinə baxmayaraq artıq musiqi sənayesi daxilində istifadə edildiyi üçün Ço özü, bu terminin yaradıb-yaratmadığından əmin deyil.

SənayeRedaktə

AgentliklərRedaktə

K-pop, musiqi istehsal evlərini, hadisə idarə şirkətlərini, musiqi distribyutorlarını və digər mal, xidmət təminatçılarını əhatə edən bütün bir sənayeni meydana gətirdi. Satış və gəlir baxımından ən böyük üç şirkət SM Entertainment, YG EntertainmentJYP Entertainment. Bu səs yazma şirkətləri həm də sənətçilərinin nümayəndəlik agentliyi kimi fəaliyyət göstərir. Yeni sənətçilərin işə götürülməsi, maliyyələşdirilməsi, təhsili və satışından, musiqi fəaliyyətlərinin və ictimaiyyətlə əlaqələrin idarə edilməsindən məsuldurlar. Hal -hazırda ən böyük bazar payına sahib olan agentlik SM Entertainment-dir. 2011 -ci ildə Star J Entertainment, AM Entertainment və Key East ilə birlikdə Böyük Üç şirkət United Asia Management birgə idarə şirkətini qurdu.

K-pop rekord etiketlərinin ümumi gəlirləri (milyon ABŞ dolları ilə)
Yarandığı il Şirkət 2008 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 Mənbə
1995 SM Entertainment 42.5 87.1 129 241 268 286.9 290 314 329 551 592 521 [1]
1996 YG Entertainment 16.5 51.8 70.3 96.9 116.6 156.3 170 286.4 321.5 242 228 229 [2]
1997 JYP Entertainment 3.1 9.1 17.8 13.5 21.4 48.5 50.56 69.5 94 111 139 129 [3]

Satış və bazar dəyəriRedaktə

2009-cu ildə DFSB Kollective, iTunes-da K-popun ilk distribyutoru oldu.

2011 -ci ildə Cənubi Koreyada 1100 albom çıxdı. Ümumi albomların üçdə ikisində hip-hop janrı ən çox təmsil olunurdu. Albomların üçdə biri rok, müasir folk və krossover də daxil olmaqla müxtəlif digər janrlardan idi. 2012-ci ildə Cənubi Koreyada bir K-pop mahnısı əldə etmənin orta dəyəri bir yükləmə üçün 0.10 ABŞ dolları və ya onlayn yayımlandıqda 0.002 dollar təşkil edirdi. 2012-ci ilin birinci yarısında Billboard-a görə, Koreya musiqi sənayesi təxminən 3.4 ABŞ dolları gəlir əldə etdi. milyard dollar - bir əvvəlki ilə nisbətən 27.8% artım və Time jurnalı tərəfindən "Cənubi Koreyanın Ən Böyük İxracı" olaraq tanındı.

Koreya musiqi sənayesi üçün satışların 2.1 milyard artımına baxmaq üçün aşağıdakı cədvələ baxın; 2014 -cü ildən 2018 -ci ilə qədər.

2014 -cü ildən 2018 -ci ilə qədər Cənubi Koreyada musiqi sənayesinin satış gəliri (milyard ABŞ dolları ilə)
İl Məbləğ
2014 4.1
2015 4.5
2016 4.75
2017 5.2
2018 5.5
Birja Xülasəsi (5 illik dövr) (İlin əvvəlinin xülasəsi) Şirkətlər (KRW ilə)
Şirkət 2017 2018 2019 2020 2021 Mənbə
SM Entertainment 26,000 KRW 33,700 KRW 52,200 KRW 37,200 KRW 29,900 KRW [4]
JYP Entertainment 4,880 KRW 13,350 KRW 30,250 KRW 24,200 KRW 37,800 KRW [5]
YG Entertainment 28,400 KRW 27,600 KRW 48,900 KRW 28,400 KRW 45,100 KRW [6]

Rekord qrafikləriRedaktə

Koreya reytinq cədvəllərinə Korea K-Pop Hot 100 və Gaon Singles Chart daxildir. Bəzi K-pop qeydləri Yaponiyanın Oricon Albomları və ABŞ-ın Billboard Hot 100 albomlarında yer aldı.

2009 -cu ildə müğənni Hvanbo, İngiltərə, Avropa və Koreyada uğur qazanaraq dünyanın ən böyük rəqs musiqisi saytı JunoDowload -da # 1 -ə çatan R2song single'ını çıxardığı qısa müddət ərzində Avropa musiqi sənayesinə girdi; buna nail olan ilk Asiya sənətçisi oldu.

2014-cü ilin may ayında EXO, 2NE1-dən sonra Billboard 200-ə daxil olan üçüncü K-pop aktı oldu, Girls GenerationWonder Girls Billboard 200-də yer alan ilk K-Pop aktı oldu.

20

 
EXO 14/12/03 Mnet Asian Musiqi Mükafatlarında

16-cı ilin oktyabr ayında Hybe Corporation (əvvəlki adı Big Hit Entertainment)-nun 2013-cü ildə çıxartdığı oğlan qrupu BTS-in Wings albomu İngiltərənin Albom Çartlarında 62-ci yerə çıxan ilk Koreya albomu , Billboard 200-də ən çox satılan və ən çox satılan K-pop albomu olur. 2017 -ci ilin fevral ayında BTS dördüncü albomu You Never Walk Alone Billboard 200 -də 61 -ci yerə çıxdı. 2017 -ci ilin sentyabr ayında BTS yeni albomu olan Love Yourself: Her ilə İngiltərə Albom Çartlarında 14 -cü yerə çıxdı. Love Yourself: Tear, ABŞ Billboard 200-də 135.000 albom ekvivalenti ilə (100.000 saf albom satışı daxil olmaqla) bir nömrəli debüt etdi və BTS-in ən yüksək sıralaması eyni zamanda ABŞ-da

 
BTS 13 yanvar 2019-cu ildə konsertdə

ABŞ albomları cədvəli və bir Asiya aktına görə ən yüksək charting albomu olaraqilk bir nömrəli albomu oldu. "Fake Love", həmin həftə Billboard Hot 100 -də onuncu nömrəyə yüksəldi və qrupun ən çox qazanan mahnısı olaraq ilk onluğa daxil oldu. Ümumilikdə, yalnız iyirmi ingilis olmayan mahnı ilk onluğa daxil oldu və "Fake Love" bir K-Pop qrupu üçün birincidir. Singl, 24 May tarixində bitən həftə ərzində qazandığı 27.4 milyon dinləmə ilə Billboard-un Streaming Songs chartında yeddinci sırada debüt etdi və BTS-in chartda ilk ilk onluğunu verdi eyni zamanda 2014-cü ildə çıxan Psy -nin "Hangover ft.Snoop Dogg" mahnısından bəri "Fake Love" mahnısını ilk onluğa düşən ilk K-pop mahnısı etdi. 2020-ci ilin avqust ayında "Dynamite" mahnısı, açılış həftəsində Billboard Hot 100-də birinci oldu və qrupun ABŞ-da ilk bir nömrəli single və dördüncü ən yaxşı 10 girişi oldu. BTS, Hot 100 tarixində bir nömrəli debüt edən ilk K-pop aktı oldu.

 
Blackpink -in 14 May 2017 -ci ildə YG x UNICEF Gəzinti Festivalında səhnə performansı

2018-ci ilin iyun ayında YG Entertainment-in qız qrupu Blackpink, Billboard 200 albom chartinin ilk 50-liyində yer alan ilk K-pop qız qrupu oldu; İlk mini albomu SQUARE UP 40 nömrəli s;rada debüt etdi. Başlıq mahnısı "Ddu Du Ddu Du" Billboard Hot 100 chartində 55 -ci sırada zirvəyə yüksəldi və bu, K-pop qız qrupları arasında ən yüksək charting mahnısı və Koreya dilində ilk mahnı oldu. O vaxtdan bəri, Dondurma Billboard Hot 100 -də 13 -cü yerə çıxaraq öz rekordunu qırdı.O vaxtdan bəri, "Ice Cream" ilə Billboard Hot 100 -də 13 -cü sırada zirvəyə çıxaraq öz rekordlarını yenilədilər.

Təcrübəçi sistemiRedaktə

Müasir K-popa görə, təcrübəçilər debütdən əvvəl müəyyən bir müddət ərzində ciddi bir təlim sistemindən keçirlər. Bu üsul SM Entertainment-in qurucusu Lee Soo-man tərəfindən "mədəni texnologiya" etiketli bir konsepsiyanın bir hissəsi olaraq populyarlaşdı. The Verge bunu rəssam idarəçiliyinin "həddindən artıq" bir sistemi kimi təsvir etdi. [147] Universal Music -in Cənub -Şərqi Asiya şöbəsinin baş icraçı direktoruna görə, Koreyalı idol hazırlayan sistem dünyada bənzərsizdir.

Uzun illər davam edə bilən təhsil müddəti və stajyerlərə ayırdığı vacib miqdarda yatırım nədəni ilə sektor yeni sənətçiləri çıxışa hazırlama mövzusunda olduqaa ciddidir. Stajyerlər, seçmələr vasitəsi ilə bir agentliyə girəbilər və ya izlənəbilər və işe qəbul edildiklərində , çıxmağa hazırlaşarkən dərslər (ümumilikdə mahnı, rəqs, rap və Mandarin, İngilis və Yapon kimi xarici dillər) verilir. Gənc stajyerlər bəzən məktəbə eyni vaxtda gedirlər. Təcrübəçi olmaq üçün nə yaş həddi, nə də təcrübəçi olaraq keçirə biləcəyiniz vaxt məhdudiyyəti yoxdur.

Bəzi QruplarRedaktə

Oğlan QruplarıRedaktə

Qız QruplarıRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. https://web.archive.org/web/20100302142038/http://investing.businessweek.com/research/stocks/financials/financials.asp?ticker=041510:KS
  2. https://web.archive.org/web/20130723213322/http://investing.businessweek.com/research/stocks/financials/financials.asp?ticker=122870:KS
  3. https://web.archive.org/web/20130723213343/http://investing.businessweek.com/research/stocks/financials/financials.asp?ticker=035900:KS
  4. "Arxivlənmiş surət". 2022-06-01 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-09.
  5. "Arxivlənmiş surət". 2022-06-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-09.
  6. "Arxivlənmiş surət". 2021-10-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-09.
  7. (#empty_citation)