Kaşalot (lat. Physeter catodon; Physeter macrocephalus) — balinalar dəstəsinin dişli balinalar yarımdəstəsinə aid iri dəniz məməlisi növü.

?Kaşalot
Physeter macrocephalus
Sperm whale 12.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Heyvanlar
Yarımaləm:Eumetazoylar
Bölmə:İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə:Sonağızlılar
Tip:Xordalılar
Yarımtip:Onurğalılar
İnfratip:Ağızçənəlilər
Sinifüstü:Dördayaqlılar
Sinif:Məməlilər
Yarımsinif:Vəhşi heyvanlar
İnfrasinif:Plasentalılar
Dəstə:Balinakimilər
Fəsilə:Kaşalotlar
Cins:Kaşalot
(Physeter Linnaeus, 1758)
Növ: Kaşalot
Elmi adı
Physeter macrocephalus Linnaeus, 1758
Sinonimlər
Physeter australasianus Desmoulins, 1822
Mühafizə statusu
Status iucn3.1 VU.svgen:Vulnerable species
Həssas növlər
Vulnerable (IUCN 3.1) Vulnerable41755
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ITIS  
PBDB  

GörünüşüRedaktə

Yetkin erkəklərinin uzunluğu 20 m, kütləsi 50 t-a çatır. Dişilərin 11–13 m. Bədən forması damcıvaridir. Başı nəhəngdir, erkəklərdə bədənin 1/3, dişilərdə 1/4 çatır, öndən kütdür. S -formalı cütsüz nəfəs borusu başın ön hissəsində, orta xətdən solda yerləşir. Baş bədəndən az-sezilən boyunla ayrılır. Sinə üzgəcləri qısa, enli, yumruvaridirlər.Quyruq üzgəclərinin bıçaqları böyük, bir-birindən dərin oyma ilə ayrılırlar. Bel üzgəci alçaq və qozbelvaridir. Onun arxasında 2-6 daha alçaq təpəcik yerləşir. Bədən rəngi bir cürədir, qara-palıdı, ya da tünd-bozdur. Qarnı bir qədər açıqdır. Üstündə qeyri-doğru formada ləkə var. Dişləri payacıqvaridir və 27 sm. çata bilər. Onlar, adətən, ancaq aşağı çənədə olur, sayları isə çənənin hər hissəsində 17 dən 29 qədər olur.

MiqrasiyaRedaktə

Bütün okeanlarda yayılıb. İliq və mülayim sulara üstünlük verirlər. Şimal yarımkürəsində yayda şimala, qışda isə cəbuna miqrasiya edirlər(Cənub yarımkürsəində-əksinə)

QidalanmasıRedaktə

Əsasən başayaqlı molyusklarla qidalabırlar, daha çox kalmarlarla, daha az dərəcədə balıqla. Şikarın dalınca böyük dərinliyə dala bilirlər( 1000 metrdən çox) və orada 15-60 dəqiqə ola bilirlər.

Cütləşmə və balalamaRedaktə

Cütləşmələri çox vaxt aparır. Yeni doğulmuş balalar il boyu olur. Onun piki yaz-yay vaxtına düşür. Hamiləlik ayrı-ayrı alimlərin fikrinə görə 10-12 dən 16-17 aya qədər olur. Balalama əsasən daha aşağı enlərin isti sularında baş verir. Bir bala gətirirlər. Cinsi yektinliyə dişilər 4, erkəklər 4-5 yaşlarında çatırlar.

OvlanmasıRedaktə

Müharibədən sonrakı illərdə intensiv ov nəticəsində sayı kəskin azalmışdır. Atklantikada kaşalot ovu 1979 ildən dayandırılıb, Sakit okeanın şimal hissəsində 1984-cü ildən.

MənbəRedaktə

В.Е. Соколов. Редкие и исчезающие животные. Млекопитающие. Москва "Высшая школа" 1986 səh. 239