Karl Qustaf Pilo (isv. Carl Gustaf Pilo; 5 mart 1711[1][2][…], Runtuna[d][2]2 mart 1793[3][2][…]) — İsveç portret rəssamı.

Karl Qustaf Pilo
isv. Carl Gustaf Pilo
Avtoportret
Avtoportret
Doğum tarixi 5 mart 1711(1711-03-05)[1][2][…]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 2 mart 1793(1793-03-02)[3][2][…] (81 yaşında)
Fəaliyyəti rəssam
Janr portret
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Erkən həyatı

redaktə

Karl Qustaf Pilo 1711-ci ildə rəssam Olaf Pilo (Pijhlow) və Beata Yonsdotter Salstedtin ailəsində, İsveçin Södermanland, Nyköping yaxınlığındakı Runtun kilsəsinə yaxın olan Gekşeter fermasında anadan olmuşdur. Karyerası haqqında ilk məlumatlar həyatında müasir olan iki mənbə arasındakı fikir ayrılıqlarına görə bir çox uyğunsuzluğu ehtiva edir. Ehtimal ki, Drottninqholm və Stokholm sarayında dekorativ rəssam kimi bir gənc rəssam kimi həyatını qazanan atasından ilk təlimini almışdır, baxmayaraq ki, digər mənbələr Stokholmda Krisman adlı bir rəssamdan təhsil aldığını göstərir. Pilonun təhsili 1723-cü ildə Stokholmda başlanmışdır[4].

Pilonun karyerası sənət rəssamı kimi başladı. 1731-ci ildə tələbə oldu. Alman tarixçi-coğrafiyaşünası Anton Fridrix Byuşiqə (1754) görə, Pilo Almaniyadan Vyanaya 1734–36 köçüb; lakin bu məlumat, Pilonun Skandinaviyadan heç vaxt ayrılmadığını iddia edən Tur Uennberq (1794) ilə ziddiyyət təşkil edir. Belə ki, bu məlumata Pilo, əksinə 1735-ci ildə yeni yaradılan İsveç Rəsm Akademiyasında təhsil alıb. O, güman ki, 1733-cü ilə 1738 arasında rəssam işləyib.

Yaradıcılığı

redaktə

1738–1741-ci illərdə Skonedə yaşayıb. Burada bəlkə də, Sokonenin iki nəcib ailəsində (Levengaupt ailəsi və Baron Malte Ramel ailəsi) bir rəssam kimi çalışıb. O dövrün pastoral rəsmləri bəzi əşyalar üzərində zərgərlik də çəkə biləcəyini göstərir. O, səlahiyyətli bir portret rəssamı hesab olunurdu və bildirilir ki, qrafinya Louenhaupt dul qadına böyük bir ailə fotoşəkili yazıb. Bu illər ərzində Skonede də portretlər çəkib, baxmayaraq ki, işinin keyfiyyəti, karyerasının bu mərhələsində heç peşəkar təlimat aldığını göstərmir.

 
III Qustavın tacqoyması

1741-ci ilin əvvəlində Pilo Skoneni tərk edərək Kopenhagenə, Danimarkaya köçdü. Özü ilə birlikdə Danimarkaya, Ramel iqamətgahındakı bir qubernator olan Şarlotta Ameli Dorota Desmarez və gələcək həyat yoldaşı K. Q. Almerə tövsiyə məktubu gətirdi. Almer, Kopenhagendəki Milli Kadet Akademiyasında (Landkadetakademiet) dil müəllimi idi. 4 aprel 1741-ci ildə akademiyada rəsm müəllimi kimi işləməyə başladı, Danimarka zadəganlarının övladlarına, kral səhifələrinə və kursantlarına dərs keçmişdir.

Danimarkada portret rəssamı olaraq karyerasına davam etdi. Böyük həvəslə Böyük Britaniyanın vəliəhd şahzadəsi, gələcək Danimarkanın kralı V Frederikin, həyat yoldaşı Luizanın, 1742-ci ildə yüz yaşlı xristian Yakobsen Drakenberqdən və 1743-cü ildə başqa bir Kristian Lerxin portretini aldı. 1740-cı illərdə sənətkarlığını inkişaf etdirməyə yönəltdi. və ehtimal ki, 1744-cü ildə modeldən çıxdı. Tezliklə Akademiyada vəzifələri genişləndi; 28 iyun 1745-ci ildə rəsm təlimatlarının rəhbəri oldu və Kral VI Kristian üçün portret hazırlamağa başladı. 1745–1747-ci illərdə o, Danneskold-Samsoe və Adam Qottlib Moltkenin qrafinya Luiza Sofinin portretlərində göründüyü kimi Rokokonu sənət əsərlərinə daxil etməyə başladı[5].

1747-ci ildə, kral iqamətgahlarında rəsmlərin nəzarəti və bərpasını da özünə daşıyan bu yaxınlarda kralı V Frederikin kral məhkəməsinin rəssamı təyin edildi. Bir neçə illik inkişafdan sonra o, tam məhkəməyə çevrildi və rəsmlər studiyasından axdı.

1748-ci ildə Pilo Markus Tuşer və Yohann Fridrix Gerhard ilə birlikdə Kral Danimarka Rəssamlıq Akademiyasının (Det Kongelige Danske Kunstakademi) qabaqcılı kimi İncəsənət və Rəssamlıq Akademiyasına professor təyin edildi. Akademiya daha sonra Birjanın arxasında Poçt Ofisinin (Postamtz) binasında yerləşirdi və sonra memar və kral inşaat ustası Nikolay Eigtved tərəfindən idarə edildi və nəzarət edildi. 1748-ci ilin yayının sonunda Akademiya Eigtved ofislərinin yerləşdiyi Kristianborg Sarayındakı vəliəhd şahzadəsinin tövlələrinin üstündəki mərtəbəyə qalxdı və model məktəbi Gammelstrandda davam etdirdi, burada akademiyanın keçmiş rəhbəri Jeronimo Miani studiyanı qurdu. Eigtved, o dövrdə Akademiyada bəzi nəzarət həyata keçirən ilk Dane, 1751-ci ildə Akademiyanın ilk direktoru oldu[6][7] [8][9].

Akademiya Şarlottenburqa köçdü və Fransız Akademiyasından ilham alaraq 30 mart 1754-cü ildə Kral Danimarka Rəssamlıq Akademiyasına həsr olunmağa başladı. Pilo, Aigved deyil, V Frederiki salamladı. Aigtved bir neçə gün sonra direktor vəzifəsindən uzaqlaşdırıldı və rəhbərlik fransız Jak Francis Yozef Saliyə keçdi. Pilo həmin il Akademiyanın üzvü oldu.

1757-ci ildə, neoklassizm populyar bir üslub olaraq rokokonu əvəz etməyə başladı və işi kölgə və işıq effektlərinə vurğu, modellərin imicinə böyük diqqət ilə daha romantik və dramatik oldu. Dəyişən tərzinə ilham verən başqa bir qaynaq, Rembrandtın və 17-ci əsrin digər böyük holland ustalarının əsərlərini, Moltkenin əsərlərini və bu illər ərzində toplanmış kral rəsm əsərlərini öyrənmək üçün ilk imkan idi. Pilo, həmçinin 1758–1759-cu illərdə Danimarkaya səfər edən fransız rəssamı Louis Toquetdən ilham aldı.

İstinadlar

redaktə
  1. 1 2 https://rkd.nl/explore/artists/63567.
  2. 1 2 3 4 5 6 Carl Gustaf Pilo (швед.). 1917.
  3. 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
  4. "Carl Gustaf Pilo". historiesajten.se. April 11, 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: January 1, 2019.
  5. Bo Wennberg. "Carl Gustaf Pilo". Svenskt biografiskt lexikon. January 17, 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: January 1, 2019.
  6. "Marcus Tuscher". Kunstindeks Danmark & Weilbach Kunstnerleksikon. February 25, 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: January 1, 2019.
  7. "Johann Friedrich Gerhard (German, 1695–1748)". artnet.com. February 15, 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: January 1, 2019.
  8. "Niels Eigtved". Kunstindeks Danmark & Weilbach Kunstnerleksikon. November 28, 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: January 1, 2019.
  9. "Hieronimo Miani". Kunstindeks Danmark & Weilbach Kunstnerleksikon. İstifadə tarixi: January 1, 2019.[ölü keçid]