Ladislaus Bortkeviç

Ladislaus Bortkeviç (pol. Władysław Bortkiewicz; 7 avqust 1868(1868-08-07)[1][2][3], Sankt-Peterburq[4]15 iyul 1931(1931-07-15)[4][2][3], Berlin[4]) — rus iqtisadçısı və Polşa mənşəli statistikaçı[6][7].

Ladislaus Bortkeviç
Ladislaus Bortkiewicz.jpg
Doğum tarixi 7 avqust 1868(1868-08-07)[1][2][3]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 15 iyul 1931(1931-07-15)[4][2][3] (62 yaşında)
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
Təhsili
Elmi rəhbəri Qeorq Fridrix Knap
Üzvlüyü
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

BioqrafiyasıRedaktə

Vladislav 1868-ci il iyulun 26-da (7 avqust) Sankt-Peterburqda Pavlovsk məktəbində və 2-ci Peterburq hərbi gimnaziyasında topçu və riyaziyyat müəllimliyi edən Həyat Mühafizələri At Topçusu İosif İvanoviç Bortkeviçin (1838-1908) ailəsində anadan olub ( ikinci kadet korpusu II Aleksandrın dövründə belə adlandırılmışdır), riyaziyyat dərsliklərinin müəllifi, 1895-1897-ci illərdəki pul islahatı və rus borclarının konvertasiyası ilə bağlı iqtisadiyyat işləri. Cozef İvanoviç 2-ci Kadet Korpusunu və Mixaylovskaya Topçu Akademiyasını bitirib. Müəllimlik etdikdən sonra notarius vəzifəsini icra etdi. Ana - Yelena von Rokitskaya, iki bacı: Mariya (1866-1917) və Elena (03.08.1870-29.10.1939)[8][9].

1886-1890-cı illərdə Sankt-Peterburq Universitetinin hüquq fakültəsində oxudu, onun dekanı 1872-ci ildə hüquq fakültəsində bir statistika bürosu və 1881-ci ildə Bortkeviçin 1889-cu ildə olduğu Sankt-Peterburq şəhər rəhbərliyində bir statistika şöbəsi yaradan Yu. E. Yanson oldu. "1888 Sankt-Peterburqun Statistik Yıllığı" nın tərtibində kömək etdi. 1890-cı ildə Bortkeviç, İmperator Elmlər Akademiyasının Fizika-Riyaziyyat bölməsinin iclasında "Avropa Rusiyasının kişi pravoslav əhalisinin ölümü və uzun ömürlülüyü" əsəri ilə çıxış etdi, eyni il "Avropa Rusiyasının qadın pravoslav əhalisinin ölümü və uzun ömürlülüyü" əsəri davam etdi. 1890-cı ildə Siyasi İqtisadiyyat və Statistika Bölməsində professorluq təhsili almaq üçün iki illik təqaüd verildi [9].

1891-ci ilin may ayında oxumağa göndərildi və 1891-1892-ci illərdə G.F.Knappun rektor olduğu Strasburq Universitetində oxudu və 1892-ci ilin yayından V. Lexis rəhbərliyindəki Göttingen Universitetində başladı və 1893-cü ilin fevralında doktorluq dissertasiyasını müdafiə etdi.

1893-cü ilin aprelində Sankt-Peterburq Universitetinə qayıtdı, lakin 1893-cü ilin yanvarında vəfat edən E.Yansonun rusca doktorluq dərəcəsi və himayəsi olmadan şöbəyə müraciət edə bilmədi və 1894-cü il mayın 1-dək universitetdə siyahıya alındı.

1895-1897-ci illərdə GF Knapp və V. Lexisin dəstəyi ilə Strasburq Universitetində dosent vəzifəsinə təyin edildi və burada işçilərin sığortası və statistika nəzəriyyəsi haqqında mühazirələr oxudu.

Sonra Sankt-Peterburqa qayıtdı, 1897-1901-ci illərdə kollegial katib rütbəsində dövlət dəmir yollarında işçilərin pensiya fondunun idarə edilməsində katib vəzifəsini icra etdi və eyni zamanda 1899-1901-ci illərdə Sankt-Peterburqdakı İmperator Aleksandr Liseyində statistika müəllimliyi etdi[10].

1901-ci ildə statistika və iqtisadiyyat fövqəladə professoru təyin edildi və 1920-ci ildən ömrünün sonuna qədər Berlin Universitetinin statistika və siyasi iqtisad bölməsində sıravi bir professor oldu. Paralel olaraq, 1906-1923-cü illərdə Berlin İqtisadiyyat Məktəbində dərs demişdir[10].

Bortkiewicz İsveç Elmlər Akademiyasının, Kral Statistika Cəmiyyətinin, Amerika Statistika Birliyinin və Beynəlxalq Statistika İnstitutunun üzvü idi[11].

Bortkeviç sonuncu dəfə 1914-cü ildə Birinci Dünya Müharibəsi başlamazdan əvvəl atasının ölümü (atası 1908-ci ildə vəfat etdi) ilə əlaqədar Sankt-Peterburqa gəlmişdi. Bortkiewicz 15 iyul 1931-ci ildə Berlində öldü[12].

BiblioqrafiyaRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. 1 2 3 MacTutor History of Mathematics archive
  2. 1 2 3 4 5 6 Brockhaus Enzyklopädie
  3. 1 2 3 4 5 6 Gran Enciclopèdia CatalanaGrup Enciclopèdia Catalana, 1968.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 Борткевич Владислав Иосифович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. LIBRIS — 2013.
  6. Лившиц Ф.Д. Борткевич Владислав Иосифович. 3.
  7. "Борткевич Владислав Иосифович" . Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб.. 1890—1907.
  8. Историческая записка, изданная ко дню пятидесятилетия С.-Петербургской шестой гимназии.
  9. 1 2 Дмитриев А. Л. (2013). В. И. Борткевич в Санкт-Петербургском университете (к 145-летию со дня рождения) (Вестник Санкт-Петербургского университета). 56–64.
  10. 1 2 Härdle W.K., Vogt A.B. (2014). Ladislaus von Bortkiewicz - statistician, economist, and a European intellectual (PDF) (SFB 649 Discussion Paper 2014-015). Humboldt-Universit?at zu Berlin.
  11. Блауг М. (2008). [[Keynsdən əvvəl 100 böyük iqtisadçı|100 великих экономистов до Кейнса]]. СПб.:Экономикус. 41–43. ISBN 978-5-903816-01-9.
  12. Шумпетер Й. (2011). Десять великих экономистов. От Маркса до Кейнса. Издательство Института Гайдара. ISBN 978-5-93255-302-2.

Xarici keçidlərRedaktə