Əsas menyunu aç

Leonid Makaroviç Kravçuk (ukr. Леонід Макарович Кравчук; d. 10 yanvar 1934) — Ukraynanın 1-ci Prezidenti (5 dekabr 1991 — 19 iyul 1994).

Leonid Kravçuk
ukr. Леонід Макарович Кравчук
Leonid Kravchuk 2013-06-18.JPG
bayraqUkraynanın 1-ci Prezidentibayraq
5 dekabr 1991 — 19 iyul 1994
Sələfi vəzifə təsis olunub
Xələfi Leonid Kuçma
bayraqUkrayna Ali Radasının 1-ci sədribayraq
17 sentyabr — 5 dekabr 1991
Sələfi vəzifə təsis olunub
Xələfi İvan Ploş
Şəxsi məlumatlar
Təhsili Taras Şevçenko adına Kiyev Milli Universiteti
Doğum tarixi 10 yanvar 1934 (1934-01-10) (85 yaş)
Doğum yeri Rivne vilayəti, Ukrayna Ukrayna
Atası Makar Kravçuk
Həyat yoldaşı Antonina Kravçuk
Elmi fəaliyyəti
Elmi dərəcəsi iqtisadiyyat elmləri namizədi

Mükafatları
Ukrayna Qəhrəmanı
"Oktyabr İnqilabı" ordeni "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni
Leonid Kravchuk Signature 1991.png
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Ukrayna Ali Radasının I—IV çağırış deputatı. 1958—1991-ci illərdə Sov.İKP üzvü, 1990—1991-ci illərdə Sov.İKP MK sədri.

HəyatıRedaktə

Leonid Makaroviç Kravçuk 1934-cü ildə Polşa Respublikasının Böyük Jitin kəndində (indiki Rivne vilayəti, Ukrayna) anadan olmuşdur. Atası — Makar Alekseyeviç Kravçuk (17.03.1906 — 1944)[1] 1930-cu illərdə polşa kavaleriyasında xidmət edib. Anası — Yefimiya İvanovna Kravçuka polşa osadniki ətrafında işləyib[2]. İkinci Dünya müharibəsi vaxtı 1944-cü ildə Makar Alekseyeviç Kravçuk cəbhədə həlak olmuş, Belarusda dəfn olunmuşdur[3]. Leonidin anası isə 1980-ci ildə insult səbəbindən vəfat etmiş, doğma kəndində dəfn edilmişdir[4].

Leonid Kravçuk 1958-ci ildə Kiyev Milli Universitetini bitirmiş, 1958—1960-cı illərdə Çernivtsı maliyyə texnikunda dərs demişdir.

1967—1970-ci illərdə Sov.İKP MK İctimai Elmlər Akademiyasının aspiranturasında oxumuşdur. "Sosializmdə mənfəətin mahiyyəti və kolxoz təsərrüfatında onun rolu" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək iqtisad elmləri namizədi olmuşdur.

1970—1988-ci illərdə sektor müdiri, müfəttiş, katib köməkçisi, birinci müavini, Ukrayna Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin təşviqat və təbliğat şöbəsinin müdiri olmuşdur.

1989—1990-cı illərdə Ukrayna Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin ideoloji şöbəsinin müdiri, katibi olmuşdur. 1980-ci illərin sonlarında, "Kiyev axşamı" qəzetinin səhifələrində Kravçuk Ukrayna müstəqilliyinin tərəfdarları ilə açıq müzakirəyə başlayır. KP-nın çox mühafizəkar liderliyinə zidd olanlarrın fonunda, onun mövqeyi mülayim görünür.

1989—1990-cı illərdə Siyasi Büro üzvlüyünə namizəd, 1990—1991-ci illərdə Ukrayna Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Siyasi Bürosunun üzvü olmuşdur.

1990-cı ildən — Ukrayna Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin ikinci katibi olmuşdur.

1990-cı ilin martında Ukrayna SSR Ali Sovetinin deputatı seçilmişdir.

1990-cı ildən Sov.İKP MK üzvü seçilmişdir.

1990—1991 — Ukrayna Ali Radasının sədri olmuşdur.

1991-ci il avqustun 24-də Leonid Kravçukun sədrliyi ilə Ali Rada Ukraynanın müstəqilliyini elan edən akt qəbul etmişdir.

Ukrayna PrezidentiRedaktə

Prezidentlik postunda partiyasız kimi səsə qoyuldu. Artıq qadağan edilmiş Kommunist Partiyasının (onların namizədi Aleksandr Tkaçenko Kravçukun lehinə namizədliyini geri çəkdi), həmçinin Ali Rada sədrini "müstəqillik atası" elan edən milli demokratların bir hissəsi kimi dəstəklədi[5].

1991-ci il dekabrın 1-də Leonid Kravçuk Ukraynanın birinci prezident seçkilərində 61,6% səs toplayaraq Ukraynanın ilk prezidenti seçildi.

 
L. M. Kravçuk, S. S. Şuşkeviç, B. N. Yeltsinn. 1991-ci il.

8 dekabr 1991-ci ildə RSFSR prezidenti Boris Yeltsin və Belarus Respublikası Ali Sovetinin sədri Stanslav Şuşkeviç ilə birlikdə Sovet İttifaqının mövcudluğunun son qoyulması haqqında Belovej müqviləsi imzalandı. İki gün sonra Ukraynanın Ali Şurası müqaviləni şərtlərlə təsdiqlədi.[6]

19 iyun 1992-ci il Leonisd Kravçuk 1978-ci il Ukrayna Konstitusiyasındakı SSRİ haqqında istinadların tam aradan qaldırılması haqqında qanun imzaladı[7].

İtalyan jurnalist və politoloqu Culyetta Kyoza "Əlvida, Rusiya!" adlı kitabında Kravçukun SSRİ-nin dağılmasının əsas təşəbbüskarı olduğunu düşünür[8]. 2016-cı ildə Leonid praktik olaraq bildirdi ki, Ukrayna xalqı SSRİ-nin qəbirqazanı olmuşdur[9].

 
Ukrayna Prezidenti Leonid Kravçuk 1992-ci ildə

1993-cü il 3 sentyabr tarixində Massandra müqaviləsini imzaladı ki, bu da Qara dəniz Donanmasının və Ukraynada yerləşdirilən nüvə silahlarının gələcək taleyini narahat etdi. Bundan sonra 1994-cü ilin iyul ayında növbədənkənar prezident seçkiləri ilə razılaşdı. İlk turda o, digər namizədlər arasında ən çox səs aldı, ikinci turda isə Leonid Kuçmanın seçilməsi ilə birinciliyi itirdi.

AiləsiRedaktə

  • Arvadı — Antonina Mixaylovna Kravçuk (qızlıq soyadı: Mişura[10]) (d. 1935) — Taras Şevçenko adına Kiyev Milli Universitetinin iqtisadiyyat fakültəsinin dosenti, 1957-ci ildə evlənmişdir.
  • Oğlu — Aleksandr Leonidoviç Kravçuk (d. 21 iyul 1959) — biznesmen[11], həyat yoldaşı Yelena Anatolyevna Kravçuk Kiyev Milli Universitetində işləyir[12].
  • Nəvəsi — Andrey Aleksandroviç Kravçuk (d. 1981) — Kiyev Milli Universitetində Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutundan məzunu olub, reklam agentliyində işləyir, həyat yoldaşı Mariya Viktorovna Kravçuk biznes-firmasında çalışır[13].
  • nəticəsi — Yelena Andreyevna Kravçuk (d. 2005).

KitablarıRedaktə

 
L. M. Kravçuk
  • Beşillik planın effektivlik və keyfiyyətinin qısa iqtisadi lüğəti (həmmüəllif, 1078);
  • Sarsılmaz ittifaq: Soraq kitabçası (həmmüəllif, 1982);
  • On birinci beşillik planın iqtisadi lüğəti (həmmüəllif, 1982)
  • Ailə birdir. (ümumi redaksiyada - M., "Plakat", 1985. - 240 səh., Qiyməti: 8 rubl 60 q.);
  • Yeni iqtisadi mexanizm (həmmüəllif, 1989);
  • İdeoloji iş: Yenidənqurma təcrübəsi: Respublikanın Partiya təşkilatı materialları (həmmüəllif, 1989);
  • "Dövlət və hakimiyyət: inzibati islahatlar təcrübəsi" (2001);
  • "Bizdə nə var?" (2002);
  • "Bir Ukrayna, vahid xalq" (ukr. «Одна Україна, єдиний народ») (2010).

Mükafat və adlarıRedaktə

  • Ukrayna Qəhrəmanı (21 avqust 2001)[14]müstəqil Ukrayna dövlətinin formalaşmasına və inkişafına şəxsi töhfəsi və uzun illər göstərdiyi fəal siyasi və ictimai fəaliyyətinə görə.
  • Azadlıq Ordeni (10 yanvar 2014) — uzun illər göstərdiyi səmərəli sosial və siyasi fəaliyyəti və Ukrayna dövlətinin inkişafında göstərdiyi şəxsi töhfəsi üçün[15].
  • II (2007[16]), III (2004[17]), IV (1999[18]) və V dərəcəli knyaz Yaroslav Mudrı ordeni (1996[19]);
  • "Oktyabr İnqilabı" ordeni;
  • İki dəfə "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni;
  • Ukrayna Nazirlər Kabinetinin fəxri diplomu (2004);
  • Müqəddəs Stanislav ordeninin Böyük Xaç kavaleri (1999).

ƏdəbiyyatRedaktə

  • На 1/6 планеты // Филателия. 1993. — № 4. — С. 7.
  • Валентин Чемерис. Президент.- К., 1994
  • Прощай, Россия. М.: Гея, 1998
  • Л. В. Губерський. Кравчук Леонід Макарович // Українська дипломатична енциклопедія: У 2-х т. /Редкол.:Л. В. Губерський (голова) та ін. — К: Знання України, 2004 — Т.1 — 760с. ISBN 966-316-039-X
  • Ю. Шаповал, М. Михальченко. Кравчук Леонід Макарович // Політична енциклопедія. Редкол.: Ю. Левенець (голова), Ю. Шаповал (заст. голови) та ін. — К.: Парламентське видавництво, 2011. — с.371 ISBN 978-966-611-818-2

Xarici keçidlərRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. https://www.volyn.com.ua/news/96310-u-1942-rotsi-leonid-kravchuk-iz-tovaryshem-nakoliaduvaly-40-karbovantsiv
  2. Как Сталин Галичину нам отдал  (rus.)
  3. Леонид Кравчук: Я на всю жизнь запомнил халву, которую в платочке мама принесла мне ко дню рождения … — Газета Полярная правда"
  4. Новини України | Обозреватель
  5. Леонид Кравчук — Новости Укринформ
  6. Постановление Верховного Совета Украины от 10 декабря 1991 года № 1958-XII «О ратификации Соглашения о создании Содружества Независимых Государств»
  7. Закон Украины от 19.06.1992 № 2480-XII
  8. Круглый стол в редакции «Правды», посвящённый 85 лет со дня провозглашения Советского Союза
  9. Кравчук предсказал, когда наступит последний день жизни России.
  10. Студент леонид кравчук разгружал вагоны, поднимал целину и подрабатывал… Натурщиком в… — Газета «ФАКТЫ и комментарии»
  11. Родственникам Кравчука выделили пять участков в Конча-Заспе. Общество. ФОКУС
  12. Леонид КРАВЧУК: «Я считаю себя демократическим президентом, ещё больше демократическим мужчиной и совсем демократическим мужем» /ДЕНЬ/
  13. Родственникам Кравчука выделили пять участков в Конча-Заспе — bigmir)net
  14. Указ Президента України № 701/2001 від 21 серпня 2001 року «Про присвоєння звання Герой України» (ukr.)
  15. Указ Президента Украины № 2/2014 «О награждении Л. Кравчука орденом Свободы»
  16. Указ Президента України № 4/2007 від 9 січня 2007 року «Про нагородження Л. Кравчука орденом князя Ярослава Мудрого» (ukr.)
  17. Указ Президента України № 11/2004 від 10 січня 2004 року «Про нагородження Л. Кравчука орденом князя Ярослава Мудрого» (ukr.)
  18. Указ Президента України № 6/99 від 10 січня 1999 року «Про нагородження відзнакою Президента України „Орден князя Ярослава Мудрого“» (ukr.)
  19. Указ Президента України № 731/96 від 21 серпня 1996 року «Про нагородження відзнакою Президента України „Орден князя Ярослава Мудрого“» (ukr.)